Suiker en stofwisseling
Adiponectine
Een hormoon uit vetweefsel dat samenhangt met insulinegevoeligheid; de waarde daalt juist bij meer buikvet.
Alles over deze analyseWat meet dit
Adiponectine wordt gemaakt door vetcellen. Anders dan bij de meeste stoffen uit vetweefsel is de waarde lager naarmate iemand meer buikvet heeft. Adiponectine verbetert de werking van insuline in lever en spieren en remt ontstekingsprocessen in de vaatwand. In wetenschappelijk onderzoek hangt een lage waarde samen met insulineresistentie, diabetes type 2 en hart- en vaatziekten; een hoge waarde is niet altijd gunstig.
- Samenhang met insulineresistentie en te veel buikvet
- Risicomarker voor diabetes type 2 en hart- en vaatziekten in wetenschappelijk onderzoek
Verhoogd
Een hogere waarde komt vaker voor bij slanke mensen en bij vrouwen, en stijgt bij afvallen en bij sommige diabetesmedicijnen. Een verhoogde waarde komt ook voor bij een verminderde nierfunctie, bij hartfalen en op hoge leeftijd; in die situaties is een hoge waarde geen teken van gezondheid. Een verhoogde waarde geeft zelf geen klachten.
Verlaagd
Een lage waarde past bij overgewicht met veel buikvet, weinig beweging, insulineresistentie en een ongunstig vetprofiel (hoge triglyceriden, laag HDL-cholesterol). Ook roken en een hogere leeftijd bij mannen gaan samen met lagere waarden. Een lage waarde geeft zelf geen klachten en is geen diagnose; het is een aanwijzing voor dezelfde risico's die ook uit gewicht, middelomvang, bloedsuiker en cholesterol blijken.
Bij een afwijkende uitslag
Bij een afwijkende waarde kijkt de huisarts naar gewicht, middelomvang, bloeddruk, bloedsuiker en cholesterol en laat zo nodig nuchtere glucose of HbA1c bepalen. Een afwijkend adiponectine op zichzelf leidt niet tot aanvullend onderzoek of behandeling.
Betrouwbaarheid
De betekenis van een afwijkende adiponectinewaarde voor één persoon is weinig onderzocht, er zijn geen afgesproken grenswaarden en de meting is niet gestandaardiseerd tussen laboratoria. Het risico op hart- en vaatziekten wordt volgens de NHG-Standaard Cardiovasculair risicomanagement geschat met leeftijd, geslacht, roken, bloeddruk en cholesterol; adiponectine voegt daar voor een persoon weinig aan toe. Diabetes wordt vastgesteld met nuchtere glucose (NHG-Standaard Diabetes mellitus type 2). Een afwijkende waarde verandert het advies niet: dat blijft gericht op gewicht, bewegen, voeding en niet roken.
Beperkingen
- Er zijn geen afgesproken grenswaarden; meetmethoden verschillen en uitslagen van verschillende laboratoria zijn niet goed te vergelijken.
- Een verminderde nierfunctie en hartfalen verhogen de waarde, waardoor een hoge uitslag misleidend gunstig kan lijken.
- De waarde verschilt tussen mannen en vrouwen en verandert met leeftijd, gewicht en medicijnen zoals pioglitazon.
Hoe vaak komt dit voor
Ongeveer de helft van de volwassenen in Nederland heeft overgewicht, en bij de huisarts waren in 2024 ruim 1,1 miljoen mensen met diabetes type 2 bekend. Hoe vaak een afwijkend adiponectine voorkomt, is niet vastgelegd, omdat er geen afgesproken grenswaarde is.
Voor wie is dit zinvol
De uitslag zegt het meest in wetenschappelijk onderzoek naar groepen mensen, niet voor één persoon. Bij vragen over overgewicht, suikerziekte of hart en vaten zeggen middelomvang, bloeddruk, nuchtere glucose, HbA1c en cholesterol meer. Bij mensen zonder klachten zegt een losse waarde weinig.
Nadelen en risico's
- Zonder afgesproken grenswaarde kan een 'te laag' adiponectine onnodige ongerustheid geven, terwijl het advies niet anders is dan bij overgewicht.
- Een hoge waarde kan ten onrechte geruststellen; bij een verminderde nierfunctie of hartfalen is de waarde juist hoger.
Bronnen
Bespreek een afwijkende uitslag altijd met je huisarts. Bij een sterk afwijkende uitslag proberen wij je zo snel mogelijk te bereiken. Lees je uitslag ook zelf en neem bij twijfel contact op met je huisarts. Een test stelt geen diagnose. Lees meer over risico's en uitslagen