Metalen, gifstoffen en medicijnen
Aluminium
Aluminium in bloed wordt vooral gebruikt om ophoping te volgen bij mensen met een slechte nierfunctie of die dialyseren.
Alles over deze analyseWat meet dit
De analyse meet hoeveel aluminium er in je bloed zit. Aluminium zit in kleine hoeveelheden in voeding, drinkwater en sommige medicijnen, zoals maagzuurremmers. Het meeste aluminium uit voeding wordt niet opgenomen; wat wel in het bloed komt, scheiden gezonde nieren uit. Bij een slechte nierfunctie lukt dat niet goed en kan aluminium zich ophopen, onder meer in het bot.
- Ophoping van aluminium bij een slechte nierfunctie of dialyse
- Blootstelling aan aluminium op het werk
Verhoogd
Een verhoogde waarde past bij een hogere opname of een verminderde uitscheiding van aluminium. Volgens de ATSDR kunnen mensen met een nierziekte veel aluminium opslaan en soms bot- of hersenaandoeningen krijgen die door dat teveel kunnen komen. Bronnen zijn onder meer maagzuurremmers met aluminium, supplementen op basis van klei en werk waarbij aluminiumstof of -rook vrijkomt. Omdat aluminium overal voorkomt, kan ook besmetting bij de afname de waarde verhogen.
Verlaagd
Een lage of niet meetbare waarde is normaal. Het lichaam heeft aluminium niet nodig, dus er bestaat geen tekort. Een lage bloedwaarde sluit niet uit dat er eerder aluminium in het bot is opgeslagen.
Bij een afwijkende uitslag
Bij een verhoogde uitslag zoekt de huisarts naar de bron, zoals maagzuurremmers, supplementen of werk, en kijkt naar de nierfunctie. Bij een slechte nierfunctie of dialyse loopt het vervolg via de nefroloog; bij blootstelling op het werk via de bedrijfsarts.
Betrouwbaarheid
Aluminium in bloed zegt vooral iets bij mensen met een slechte nierfunctie of die dialyseren, en bij een bekende blootstelling op het werk; bij gezonde mensen zonder bekende blootstelling zegt een losse waarde weinig. Volgens de ATSDR laat de meting zien of iemand meer aluminium heeft binnengekregen dan normaal, maar niet of daar schade van komt. Aluminium dat in het bot is opgeslagen, wordt er niet mee gemeten. Aluminium uit deodorant dringt volgens het RIVM nauwelijks door de huid.
Beperkingen
- Aluminium zit overal in de omgeving; besmetting via de naald, het buisje of de huid kan de uitslag vals verhogen. Daarom is een speciaal buisje voor metaalonderzoek nodig.
- Maagzuurremmers met aluminium verhogen de waarde.
- De bloedwaarde zegt weinig over aluminium dat in de loop van de tijd in het bot is opgeslagen.
- Er zijn geen afgesproken grenswaarden; de grens tussen normaal en verhoogd komt van het laboratorium zelf.
Hoe vaak komt dit voor
Volgens het RIVM ligt de totale blootstelling aan aluminium uit voeding, consumentenproducten en bodem ruim onder de gezondheidskundige grenswaarde. Voor volwassenen kunnen maagzuurremmers met aluminium een grote bron zijn. Het RIVM raadt af om vaak of langdurig ontslakkingsklei te gebruiken.
Voor wie is dit zinvol
Zinvol voor mensen met een slechte nierfunctie of die dialyseren, als aanvulling op de controle door de nefroloog (nierarts), en bij een bekende blootstelling op het werk. Bij mensen met een normale nierfunctie, zonder klachten en zonder bekende blootstelling voegt de meting niets toe.
Nadelen en risico's
- Besmetting bij de afname kan een verhoogde uitslag geven die niets met blootstelling te maken heeft.
- Een licht verhoogde waarde zonder klachten leidt makkelijk tot ongerustheid en tot onnodig vervolgonderzoek.
Bronnen
Bespreek een afwijkende uitslag altijd met je huisarts. Bij een sterk afwijkende uitslag proberen wij je zo snel mogelijk te bereiken. Lees je uitslag ook zelf en neem bij twijfel contact op met je huisarts. Een test stelt geen diagnose. Lees meer over risico's en uitslagen