Allergie en intolerantie
IgE antilichamen appel
Antistoffen tegen appeleiwit; past vaak bij een kruisreactie bij hooikoorts door berkenpollen. Zegt niet of je klachten krijgt.
Alles over deze analyseWat meet dit
Appel wordt veel gegeten, rauw en verwerkt in bijvoorbeeld taart en sauzen. Een reactie op appel kan komen door een kruisreactie: een eiwit in appel lijkt sterk op een eiwit in berkenpollen, zodat het afweersysteem van mensen met hooikoorts door berkenpollen ook appel herkent. Deze test meet in het bloed de hoeveelheid IgE-antistoffen tegen de eiwitten uit appel, in kU/l. Het lichaam maakt zulke antistoffen pas nadat het eerder met het allergeen in aanraking is geweest; dat heet sensibilisatie.
- Sensibilisatie voor appel: het lichaam heeft IgE-antistoffen tegen appel aangemaakt
- Steun bij het uitzoeken van een vermoeden van allergie voor appel, samen met het verhaal over de klachten
- Mogelijke verklaring voor jeuk of een branderig gevoel in mond of keel na het eten van rauwe appel bij mensen met hooikoorts door berkenpollen
Verhoogd
Een waarde boven de afkapgrens betekent dat je IgE-antistoffen tegen appel hebt: sensibilisatie. Dat is niet hetzelfde als een allergie. Bij hooikoorts door berkenpollen past een positieve uitslag vaak bij het oraal allergiesyndroom: jeuk, tintelingen of een branderig gevoel aan lippen, mond of keel kort na het eten van rauwe appel. Volgens Thuisarts.nl zijn die klachten niet gevaarlijk en gaan ze vanzelf over; verhitte appel geeft meestal geen klachten. Netelroos, buikklachten of benauwdheid na appel passen minder bij zo'n kruisreactie; de FMS-richtlijn raadt dan altijd een voedselprovocatie aan, en een allergoloog kan antistoffen tegen losse appeleiwitten laten meten. De hoogte van de waarde zegt weinig over hoe ernstig een reactie zou verlopen.
Verlaagd
Een waarde onder de afkapgrens betekent dat er geen IgE-antistoffen tegen dit allergeen zijn gevonden. Een allergie voor dit allergeen die via IgE loopt, is dan een stuk minder waarschijnlijk, al is die niet helemaal uitgesloten. Klachten kunnen ook komen door een ander allergeen dat niet is getest, of een niet-allergische oorzaak hebben.
Bij een afwijkende uitslag
De huisarts kijkt vooral naar het verhaal: welke klachten, wanneer en waar ze optreden en na contact met wat. Bij een positieve uitslag met passende klachten volgen meestal adviezen om contact met het allergeen te beperken en zo nodig medicijnen. Bij een ernstige reactie, bij twijfel of bij klachten die daarmee niet onder controle komen, kan verwijzing naar een allergoloog, kinderarts, kno-arts of longarts volgen.
Betrouwbaarheid
Een positieve IgE-uitslag toont sensibilisatie aan, geen allergie: hij zegt alleen dat er antistoffen zijn, niet dat je er klachten van krijgt. De FMS-richtlijn Allergie van de bovenste luchtwegen zegt dit letterlijk en raadt aan een test op losse allergenen te kiezen op basis van het verhaal over de klachten; voor voedselallergie noemt de FMS-richtlijn Voedselprovocatie het verhaal over de klachten de hoeksteen van de diagnostiek en een voedselprovocatie in het ziekenhuis de gouden standaard. De uitslag zegt daarom alleen iets als hij past bij wanneer, waar en na contact met wat je klachten krijgt. Een positieve uitslag zonder klachten wordt niet behandeld.
Beperkingen
- Sensibilisatie zonder klachten komt veel voor; de uitslag is alleen te duiden samen met het verhaal over de klachten.
- Verwante allergenen kunnen elkaars antistoffen herkennen (kruisreactie), bijvoorbeeld pollen en noten of fruit; een positieve uitslag betekent dan niet dat juist dit allergeen de klachten geeft.
- De test meet alle eiwitten uit de allergeenbron samen; onderzoek naar losse eiwitten (componenten) kan bij twijfel meer zeggen.
- Laboratoria gebruiken verschillende meetmethoden en afkapwaarden; uitslagen van verschillende labs zijn niet één op één te vergelijken.
Hoe vaak komt dit voor
Volgens Stichting Voedselallergie hebben 300.000 tot 400.000 mensen in Nederland last van een appelallergie, een van de meest voorkomende vormen van voedselallergie. Bij een kruisreactie met berkenpollen zijn de klachten meestal mild. Volgens Thuisarts.nl komen zulke klachten voor bij oudere kinderen en volwassenen.
Voor wie is dit zinvol
Bij alleen lichte jeuk of een branderig gevoel in de mond na rauwe appel bij iemand met hooikoorts is volgens Thuisarts.nl geen onderzoek nodig, en kun je appel gewoon blijven eten. De test zegt meer bij andere of ernstigere klachten na appel, zoals zwelling, netelroos, buikklachten of benauwdheid, als aanvulling op het onderzoek door de arts. Bij mensen die appel gewoon eten zonder klachten voegt de test niets toe.
Bronnen
- NVKC, allesovertesten.nl: Allergie (RAST)
- FMS Richtlijnendatabase: Allergie van de bovenste luchtwegen, module Aanvullende diagnostiek
- FMS Richtlijnendatabase: Voedselprovocatie, module Plaatsbepaling diagnostiek voedselallergie
- Thuisarts.nl: Ik heb allergie
- NHG-Standaard Voedselovergevoeligheid en coeliakie (M47)
- Stichting Voedselallergie: Appel
- Thuisarts.nl: Ik krijg jeuk of een branderig gevoel in mijn mond of keel door sommige groenten, fruit of noten
- Thuisarts.nl: Ik heb hooikoorts
Bespreek een afwijkende uitslag altijd met je huisarts. Bij een sterk afwijkende uitslag proberen wij je zo snel mogelijk te bereiken. Lees je uitslag ook zelf en neem bij twijfel contact op met je huisarts. Een test stelt geen diagnose. Lees meer over risico's en uitslagen