Allergie en intolerantie
IgE antilichamen berk
Antistoffen tegen berkenpollen; laat zien of het afweersysteem gevoelig is voor boompollen van de berk, niet of je er last van hebt.
Alles over deze analyseWat meet dit
De berk bloeit in het voorjaar en geeft dan veel pollen af. Pollen van verwante bomen zoals els en hazelaar lijken op die van de berk, zodat antistoffen tegen berk vaak ook passen bij klachten door deze bomen. Deze test meet in het bloed de hoeveelheid IgE-antistoffen tegen berkenpollen, in kU/l. IgE is het type antistof dat bij een allergische reactie mestcellen aanzet tot het afgeven van histamine; het lichaam maakt die antistoffen pas nadat het eerder met het allergeen in aanraking is geweest, en dat heet sensibilisatie.
- Sensibilisatie voor berkenpollen: het lichaam heeft IgE-antistoffen tegen pollen van de berk aangemaakt
- Steun bij het uitzoeken van een vermoeden van hooikoorts door boompollen, samen met het verhaal over de klachten
- Mogelijke verklaring voor jeuk of een branderig gevoel in de mond na het eten van appel of noten bij mensen met hooikoorts
Verhoogd
Een waarde boven de afkapgrens betekent dat je IgE-antistoffen tegen berkenpollen hebt: sensibilisatie. Dat is niet hetzelfde als een allergie. Bij mensen met klachten als niezen, een verstopte of loopneus, jeukende of tranende ogen of benauwdheid in het voorjaar past een positieve uitslag bij hooikoorts door boompollen; volgens Thuisarts.nl begint die in februari of maart en is die meestal het ergst tussen maart en eind mei. Een deel van de mensen met hooikoorts krijgt ook jeuk of een branderig gevoel in mond of keel bij het eten van bijvoorbeeld appel of hazelnoot; de FMS-richtlijn noemt dit orale allergie door kruisreactie met pollen. Bij mensen zonder klachten betekent een positieve uitslag alleen dat de antistoffen er zijn; er volgt dan geen behandeling.
Verlaagd
Een waarde onder de afkapgrens betekent dat er geen IgE-antistoffen tegen berkenpollen zijn gevonden. Hooikoorts door berkenpollen is dan een stuk minder waarschijnlijk. Klachten later in het jaar passen eerder bij graspollen (mei tot augustus) of kruidpollen zoals bijvoet (nazomer), en huisstofmijt, dieren of schimmels kunnen het hele jaar klachten geven. Neusklachten kunnen ook een niet-allergische oorzaak hebben.
Bij een afwijkende uitslag
De huisarts kijkt vooral naar het verhaal: in welke maanden en waar de klachten optreden, en of er klachten in de mond zijn na het eten van fruit of noten. Bij een positieve uitslag met passende klachten volgen adviezen om minder met pollen in contact te komen, zoals ramen dicht op droge, zonnige dagen, en zo nodig medicijnen voor neus en ogen. Bij veel klachten ondanks medicijnen kan een allergoloog of kno-arts immuuntherapie bespreken, waarbij de uitslag op losse allergenen helpt te bepalen tegen welke pollen die gericht wordt.
Betrouwbaarheid
Een positieve IgE-uitslag toont sensibilisatie aan, geen allergie: hij zegt alleen dat er antistoffen zijn, niet dat je er klachten van krijgt. De FMS-richtlijn Allergie van de bovenste luchtwegen zegt dit letterlijk en raadt aan een test op losse allergenen te kiezen op basis van het verhaal over de klachten; de uitslag zegt daarom alleen iets als hij past bij wanneer en waar je klachten hebt. Bij berkenpollen is het voorjaar een belangrijk deel van dat verhaal: klachten die passen bij de bloei van bomen maken een positieve uitslag betekenisvoller. Een positieve uitslag zonder klachten wordt niet behandeld.
Beperkingen
- Sensibilisatie zonder klachten komt veel voor; de uitslag is alleen te duiden samen met het verhaal over de klachten.
- Berkenpollen kruisreageren met pollen van els, hazelaar en andere bomen; de test laat niet zien op welke boom je precies reageert.
- Antistoffen tegen berkenpollen geven vaak ook een positieve IgE-uitslag voor noten, fruit of soja zonder dat er een echte voedselallergie is.
- Laboratoria gebruiken verschillende meetmethoden en afkapwaarden; uitslagen van verschillende labs zijn niet één op één te vergelijken.
Hoe vaak komt dit voor
Hooikoorts komt veel voor en begint vaak al op jonge leeftijd. Volgens het Longfonds geven bomen zoals hazelaar, els en berk klachten van januari tot mei. Sensibilisatie komt vaker voor dan de allergie zelf.
Voor wie is dit zinvol
Zinvol bij klachten van neus, ogen of luchtwegen die elk jaar terugkomen in het voorjaar, vooral buiten op droge, zonnige dagen, en bij jeuk in mond of keel na het eten van appel of noten bij iemand met hooikoorts. Bij mensen zonder zulke klachten voegt de test niets toe: sensibilisatie zonder klachten is geen ziekte en wordt niet behandeld.
Nadelen en risico's
- Een positieve uitslag kan, samen met positieve uitslagen voor noten of fruit door kruisreactie, leiden tot onnodig vermijden van voedingsmiddelen die je zonder ernstige klachten eet.
- Een normale uitslag sluit klachten in het voorjaar door andere bomen of andere oorzaken niet uit.
Bronnen
Bespreek een afwijkende uitslag altijd met je huisarts. Bij een sterk afwijkende uitslag proberen wij je zo snel mogelijk te bereiken. Lees je uitslag ook zelf en neem bij twijfel contact op met je huisarts. Een test stelt geen diagnose. Lees meer over risico's en uitslagen