Darm
Firmicutes/Bacteroidetes ratio
De verhouding tussen twee grote groepen darmbacteriën; volgens internationale deskundigen niet bruikbaar.
Alles over deze analyseWat meet dit
Deze verhouding wordt berekend uit de gemeten hoeveelheden van de twee grootste groepen darmbacteriën: Firmicutes (tegenwoordig Bacillota) en Bacteroidetes (tegenwoordig Bacteroidota). De verhouding werd vroeger in verband gebracht met overgewicht, maar dat is in later onderzoek niet eenduidig bevestigd. Internationale deskundigen raden af om deze verhouding in een uitslag te rapporteren, omdat ze te grof is om iets over de darmflora of de gezondheid te zeggen.
- De samenstelling van de bacteriën in de ontlasting op het moment van afname
- Verschuivingen in de darmflora (dysbiose), een begrip zonder vaste definitie en zonder vastgestelde medische betekenis
Verhoogd
Een waarde boven de referentiewaarde van het laboratorium betekent dat deze bacterie, stof of berekende waarde in deze portie ontlasting ruimer aanwezig is dan bij de mensen waarmee het laboratorium vergelijkt. Dat zegt op zichzelf niets over je gezondheid: de darmflora verschilt sterk van persoon tot persoon en kan per dag veranderen. Veelvoorkomende onschuldige oorzaken zijn je eetpatroon, een recente antibioticakuur, maagzuurremmers, probiotica, een doorgemaakte buikgriep en dunne of juist harde ontlasting. Er zijn geen klachten die bij een verhoogde waarde horen, en een verhoogde waarde bewijst niet dat klachten door de darmflora komen.
Verlaagd
Een waarde onder de referentiewaarde van het laboratorium betekent dat deze bacterie, stof of berekende waarde in deze portie ontlasting minder aanwezig is of niet is gevonden. Ook dat zegt op zichzelf niets over je gezondheid. Een lage waarde komt vaak voor na een antibioticakuur, bij weinig vezels in de voeding, bij dunne ontlasting of gewoon door verschillen tussen mensen en tussen dagen. Een lage waarde betekent niet dat je darm iets mist dat moet worden aangevuld, en er zijn geen klachten die erbij horen.
Bij een afwijkende uitslag
Een afwijkende waarde in de darmflora is voor de huisarts meestal geen reden voor verder onderzoek of behandeling. Bij klachten kijkt de huisarts naar de klachten zelf en volgt zo nodig onderzoek volgens de richtlijn, bijvoorbeeld op coeliakie, een darmontsteking of een darminfectie. Volgens internationale deskundigen is de uitslag geen basis voor een dieet, supplementen of antibiotica.
Betrouwbaarheid
Darmflora-onderzoek beschrijft welke bacteriën in een portie ontlasting zitten. Het is niet aangetoond dat de uitslag helpt bij het stellen van een diagnose of het kiezen van een behandeling, bij mensen met of zonder klachten. Volgens de richtlijn Prikkelbaredarmsyndroom bestaat er geen test die deze aandoening kan aantonen. Een internationale groep deskundigen concludeerde in 2025 dat er onvoldoende bewijs is om darmflora-onderzoek in de zorg te gebruiken, dat er geen vaste gezonde referentiewaarden zijn en dat er geen algemeen aanvaarde definitie van dysbiose is. Ook volgens het MDL Fonds weten we nog niet precies wat een gezonde darmflora is; de uitslag is daarom een beschrijving, geen medisch oordeel.
Beperkingen
- De samenstelling verschilt sterk per persoon en kan per dag veranderen; een tweede portie ontlasting kan een andere uitslag geven.
- Voeding, antibiotica, maagzuurremmers, laxeermiddelen, probiotica en een recente darminfectie beïnvloeden de uitslag.
- Methoden en referentiewaarden zijn niet gestandaardiseerd; uitslagen van verschillende laboratoria of methoden zijn niet met elkaar te vergelijken.
- De ontlasting laat vooral de bacteriën in het laatste deel van de dikke darm zien, niet die in de dunne darm of op de darmwand.
Hoe vaak komt dit voor
Omdat er geen vaste definitie is van een afwijkende darmflora, zijn er geen cijfers over hoe vaak die voorkomt. Darmklachten zonder duidelijke oorzaak komen wel veel voor: het prikkelbaredarmsyndroom komt volgens de richtlijn voor bij ongeveer 4 op de 100 volwassenen in Nederland (volgens de strengste criteria).
Voor wie is dit zinvol
De uitslag is een beschrijving van je darmflora op één moment, zonder vastgestelde medische betekenis, met of zonder klachten. De analyse is niet nodig om gezond te blijven en verklaart darmklachten niet. Bij darmklachten stelt de huisarts de oorzaak meestal vast met vragen en lichamelijk onderzoek, zo nodig aangevuld met gericht bloed- of ontlastingsonderzoek, bijvoorbeeld op coeliakie of een darmontsteking. Bij bloed bij de ontlasting, onverklaard afvallen of nieuwe darmklachten na je 50e is deze analyse geen vervanging voor onderzoek door de huisarts.
Bronnen
- Porcari S, et al. International consensus statement on microbiome testing in clinical practice. Lancet Gastroenterol Hepatol 2025;10:154-67 (open-access versie, Wageningen University & Research)
- FMS Richtlijnendatabase: Prikkelbaredarmsyndroom, module Diagnostiek PDS
- NHG-Standaard Prikkelbaredarmsyndroom (PDS)
- Thuisarts.nl: Ik heb het prikkelbare-darm-syndroom (PDS)
- MDL Fonds: Alles over je darmmicrobioom
Bespreek een afwijkende uitslag altijd met je huisarts. Bij een sterk afwijkende uitslag proberen wij je zo snel mogelijk te bereiken. Lees je uitslag ook zelf en neem bij twijfel contact op met je huisarts. Een test stelt geen diagnose. Lees meer over risico's en uitslagen