Vitaminen, mineralen en aminozuren
Glutathion
De hoeveelheid glutathion in het bloed; een maat zonder vastgestelde betekenis voor mensen zonder klachten.
Alles over deze analyseWat meet dit
Glutathion is een klein eiwitachtig molecuul dat uit drie aminozuren bestaat: glutaminezuur, cysteïne en glycine. Het lichaam maakt het zelf, vooral in de lever. Binnen de cel is glutathion de belangrijkste stof die schadelijke zuurstofverbindingen onschadelijk maakt en die helpt bij het afbreken van gifstoffen en medicijnen. Verreweg het meeste glutathion zit binnen in cellen, vooral in rode bloedcellen; in het bloedplasma zit er maar weinig van. Het laboratorium meet meestal het totale glutathion in bloed of de verhouding tussen de herstelde en de verbruikte vorm.
- Een lage hoeveelheid glutathion in de rode bloedcellen, zonder dat vaststaat wat dat voor de gezondheid betekent
- Zelden: een erfelijk tekort aan een enzym in de glutathionstofwisseling, dat samengaat met plotselinge afbraak van rode bloedcellen
Verhoogd
Een hoge waarde heeft geen bekende betekenis voor de gezondheid. Vaak gaat het om een meetverschil of om een monster met veel jonge rode bloedcellen, want die bevatten meer glutathion. Er zijn geen klachten of ziekten die bij een hoge waarde horen. Een hoge waarde betekent ook niet dat het lichaam beter beschermd is tegen veroudering of ziekte.
Verlaagd
Een lage waarde kan voorkomen bij ernstige ziekte, bij langdurig overmatig alcoholgebruik, bij ondervoeding en bij een tekort aan de bouwsteen cysteïne. Bij mensen zonder klachten is niet vastgesteld wat een lage waarde betekent. Dat een lage waarde klachten als vermoeidheid, concentratieproblemen of gevoeligheid voor infecties verklaart, is niet aangetoond. Een echt ernstig tekort aan de enzymen die glutathion herstellen, komt zelden voor en geeft dan aanhoudende geelzucht of plotselinge afbraak van rode bloedcellen.
Bij een afwijkende uitslag
Een afwijkende waarde leidt op zichzelf meestal niet tot vervolgonderzoek. Bij bloedarmoede of geelzucht kijkt de huisarts naar het bloedbeeld, de reticulocyten, het bilirubine en het LDH, en verwijst zo nodig naar een internist voor onderzoek naar de oorzaak.
Betrouwbaarheid
Voor glutathion in bloed zijn geen afgesproken grenswaarden, en wat een afwijkende waarde betekent, is weinig onderzocht. De bepaling is bovendien technisch lastig: glutathion oxideert snel na de afname, waardoor de uitslag sterk afhangt van hoe snel en hoe koel het monster is verwerkt. Bij de enige goed beschreven ziektebeelden, erfelijke tekorten die plotselinge afbraak van rode bloedcellen geven, zegt de activiteit van de enzymen die glutathion herstellen (glutathionreductase, G6PD) meer dan de hoeveelheid glutathion zelf. Een afwijkende uitslag bij iemand zonder klachten is niet te duiden.
Beperkingen
- Glutathion oxideert snel na de bloedafname; de tijd tot verwerking, de temperatuur en de gebruikte buis bepalen voor een groot deel de uitslag.
- Verreweg het meeste glutathion zit binnen de cel; wat in plasma wordt gemeten zegt weinig over de hoeveelheid in weefsels zoals de lever.
- Het aantal en de leeftijd van de rode bloedcellen beïnvloedt de uitslag, bijvoorbeeld na een bloeding of bij bloedarmoede.
- Er zijn geen gestandaardiseerde methoden of referentiewaarden; uitslagen van verschillende laboratoria zijn niet vergelijkbaar.
Hoe vaak komt dit voor
Er zijn geen Nederlandse cijfers over hoe vaak een lage glutathionwaarde voorkomt, omdat er geen afgesproken grenswaarde bestaat en er weinig onderzoek naar is gedaan. Erfelijke tekorten aan enzymen in de glutathionstofwisseling zijn zeldzaam en komen in Nederland weinig voor.
Voor wie is dit zinvol
De uitslag zegt weinig bij mensen zonder klachten. Ook bij langdurige vermoeidheid voegt hij niets toe: volgens de richtlijn over chronisch vermoeidheidssyndroom is niet aangetoond dat supplementen die klachten verminderen. Bij herhaalde plotselinge afbraak van rode bloedcellen zegt de activiteit van de betrokken enzymen meer; dat is een andere bepaling dan deze.
Nadelen en risico's
- Een lage waarde kan onnodige ongerustheid geven of klachten ten onrechte verklaren, waardoor een andere oorzaak later wordt gevonden.
- Een lage waarde kan leiden tot het kopen van supplementen waarvan het nut niet is aangetoond.
Bronnen
Bespreek een afwijkende uitslag altijd met je huisarts. Bij een sterk afwijkende uitslag proberen wij je zo snel mogelijk te bereiken. Lees je uitslag ook zelf en neem bij twijfel contact op met je huisarts. Een test stelt geen diagnose. Lees meer over risico's en uitslagen