Allergie en intolerantie
IgE antilichamen hazelaar
Antistoffen tegen pollen van de hazelaar; laat zien of het afweersysteem gevoelig is voor deze boompollen, niet of je er last van hebt.
Alles over deze analyseWat meet dit
De hazelaar is een struik die veel in tuinen, parken en houtwallen groeit. Hij bloeit als een van de eerste planten van het jaar, meestal van januari tot maart en in zachte winters soms al eerder. Hazelaarpollen lijken sterk op die van berk en els, zodat wie gevoelig is voor berk vaak ook antistoffen tegen hazelaar heeft. Deze test meet in het bloed de hoeveelheid IgE-antistoffen tegen pollen van de hazelaar, in kU/l; het gaat om pollen in de lucht, niet om het eten van hazelnoten.
- Sensibilisatie voor hazelaarpollen: het lichaam heeft IgE-antistoffen tegen pollen van de hazelaar aangemaakt
- Steun bij het uitzoeken van hooikoorts die vroeg in het jaar begint, samen met het verhaal over de klachten
Verhoogd
Een waarde boven de afkapgrens betekent dat je IgE-antistoffen tegen hazelaarpollen hebt: sensibilisatie. Dat is niet hetzelfde als een allergie. Bij mensen met klachten als niezen, een verstopte of loopneus, jeukende of tranende ogen of benauwdheid vroeg in het jaar, vaak al in januari of februari, past een positieve uitslag bij hooikoorts door boompollen. Omdat hazelaarpollen sterk lijken op berkenpollen, is de uitslag voor berk vaak ook positief. Sommige mensen met deze hooikoorts krijgen jeuk of een branderig gevoel in de mond bij het eten van hazelnoot of appel; dat is meestal een kruisreactie en geen ernstige voedselallergie. Bij mensen zonder klachten betekent een positieve uitslag alleen dat de antistoffen er zijn; er volgt dan geen behandeling.
Verlaagd
Een waarde onder de afkapgrens betekent dat er geen IgE-antistoffen tegen dit allergeen zijn gevonden. Een allergie voor dit allergeen die via IgE loopt, is dan een stuk minder waarschijnlijk, al is die niet helemaal uitgesloten. Klachten kunnen ook komen door een ander allergeen dat niet is getest, of een niet-allergische oorzaak hebben.
Bij een afwijkende uitslag
De huisarts kijkt vooral naar het verhaal: in welke maanden en waar de klachten optreden, en of er klachten in de mond zijn na het eten van fruit of noten. Bij een positieve uitslag met passende klachten volgen adviezen om minder met pollen in contact te komen, zoals ramen dicht op droge, zonnige dagen, en zo nodig medicijnen voor neus en ogen. Bij veel klachten ondanks medicijnen kan een allergoloog of kno-arts immuuntherapie bespreken, waarbij de uitslag op losse allergenen helpt te bepalen tegen welke pollen die gericht wordt.
Betrouwbaarheid
Een positieve IgE-uitslag toont sensibilisatie aan, geen allergie: hij zegt alleen dat er antistoffen zijn, niet dat je er klachten van krijgt. De FMS-richtlijn Allergie van de bovenste luchtwegen zegt dit letterlijk en raadt aan een test op losse allergenen te kiezen op basis van het verhaal over de klachten; voor voedselallergie noemt de FMS-richtlijn Voedselprovocatie het verhaal over de klachten de hoeksteen van de diagnostiek en een voedselprovocatie in het ziekenhuis de gouden standaard. De uitslag zegt daarom alleen iets als hij past bij wanneer, waar en na contact met wat je klachten krijgt. Een positieve uitslag zonder klachten wordt niet behandeld.
Beperkingen
- Sensibilisatie zonder klachten komt veel voor; de uitslag is alleen te duiden samen met het verhaal over de klachten.
- Verwante allergenen kunnen elkaars antistoffen herkennen (kruisreactie), bijvoorbeeld pollen en noten of fruit; een positieve uitslag betekent dan niet dat juist dit allergeen de klachten geeft.
- De test meet alle eiwitten uit de allergeenbron samen; onderzoek naar losse eiwitten (componenten) kan bij twijfel meer zeggen.
- Laboratoria gebruiken verschillende meetmethoden en afkapwaarden; uitslagen van verschillende labs zijn niet één op één te vergelijken.
Hoe vaak komt dit voor
Hooikoorts komt veel voor en begint vaak al op jonge leeftijd. Volgens het Longfonds geven bomen zoals hazelaar, els en berk klachten van januari tot mei; hazelaar en els bloeien het eerst. Sensibilisatie komt vaker voor dan de allergie zelf.
Voor wie is dit zinvol
Zinvol bij klachten van neus, ogen of luchtwegen die elk jaar vroeg in het jaar beginnen, van januari tot maart, vooral buiten op droge, zachte dagen. Omdat hazelaar, els en berk sterk kruisreageren, zegt de uitslag het meest samen met de test op berkenpollen en het verhaal over in welke maanden je klachten hebt. Voor een vermoeden van allergie voor het eten van hazelnoten is er een aparte test. Bij mensen zonder zulke klachten voegt de test niets toe: sensibilisatie zonder klachten is geen ziekte en wordt niet behandeld.
Nadelen en risico's
- Een positieve uitslag kan ten onrechte de indruk geven dat je hazelnoten moet vermijden; de test gaat over pollen in de lucht, niet over eten.
- Een normale uitslag sluit klachten in het voorjaar door andere bomen of andere oorzaken niet uit.
Bronnen
- NVKC, allesovertesten.nl: Allergie (RAST)
- FMS Richtlijnendatabase: Allergie van de bovenste luchtwegen, module Aanvullende diagnostiek
- FMS Richtlijnendatabase: Voedselprovocatie, module Plaatsbepaling diagnostiek voedselallergie
- Thuisarts.nl: Ik heb allergie
- Thuisarts.nl: Ik heb hooikoorts
- Longfonds: Hooikoorts
Bespreek een afwijkende uitslag altijd met je huisarts. Bij een sterk afwijkende uitslag proberen wij je zo snel mogelijk te bereiken. Lees je uitslag ook zelf en neem bij twijfel contact op met je huisarts. Een test stelt geen diagnose. Lees meer over risico's en uitslagen