Allergie en intolerantie
IgE voedingsallergenen
Een panel IgE-bepalingen tegen veelvoorkomende voedingsmiddelen; toont sensibilisatie, geen allergie.
Alles over deze analyseWat meet dit
Deze bepaling meet in één keer de IgE-antistoffen tegen een reeks veelvoorkomende voedingsallergenen, zoals koemelk, kippenei, pinda, noten, soja, tarwe, vis en schaaldieren. IgE is het type antistof dat bij een allergische reactie mestcellen aanzet tot het afgeven van histamine. Het lichaam maakt die antistoffen pas nadat het eerder met het allergeen in aanraking is geweest; dat heet sensibilisatie. Per allergeen komt er een waarde in kU/l uit; het laboratorium geeft aan vanaf welke waarde een uitslag als positief geldt. Welke allergenen precies in het panel zitten staat op het uitslagrapport.
- Sensibilisatie voor een of meer voedingsmiddelen uit het panel
- Steun bij het uitzoeken van een vermoeden van voedselallergie, samen met het verhaal over de klachten
- Aanknopingspunt bij het beoordelen van een eerdere acute reactie kort na het eten
Verhoogd
Een waarde boven de afkapgrens bij een of meer allergenen betekent dat je daar IgE-antistoffen tegen hebt: sensibilisatie. Dat is niet hetzelfde als een allergie. Bij een panel is de kans groot dat er iets positief uitkomt waar je nooit klachten van hebt gehad. Een positieve uitslag telt pas als er ook een duidelijke reactie is geweest kort na het eten van dat voedingsmiddel: jeuk in de mond, netelroos, zwelling, buikklachten of benauwdheid binnen ongeveer twee uur. Veel positieve uitslagen komen door kruisreactie: wie allergisch is voor berkenpollen kan antistoffen hebben tegen noten, appel, soja of steenvruchten en hooguit jeuk in mond of keel krijgen.
Verlaagd
Waarden onder de afkapgrens betekenen dat er geen IgE-antistoffen tegen die voedingsmiddelen zijn gevonden. Een voedselallergie die via IgE loopt is dan voor die allergenen een stuk minder waarschijnlijk. Klachten na het eten kunnen ook andere oorzaken hebben, bijvoorbeeld lactose-intolerantie, coeliakie, het prikkelbaredarmsyndroom of een reactie op histamine in voeding; die worden met deze test niet gevonden. Ook staat niet elk voedingsmiddel in het panel.
Bij een afwijkende uitslag
De huisarts kijkt vooral naar het verhaal: welk voedingsmiddel, welke klachten, hoe snel na het eten en hoe vaak. Vaak volgt een voedingsdagboek en het tijdelijk weglaten en daarna weer invoeren van het verdachte voedingsmiddel. Bij een vermoeden van een echte allergie of na een ernstige reactie volgt verwijzing naar een allergoloog of kinderarts, waar zo nodig een voedselprovocatie wordt gedaan.
Betrouwbaarheid
Een positieve IgE-uitslag toont sensibilisatie aan, geen allergie: hij zegt alleen dat er antistoffen zijn, niet dat je klachten krijgt van dat voedingsmiddel. Dat geldt bij een panel extra sterk, omdat er tegelijk tegen veel allergenen wordt getest en de kans op minstens één positieve uitslag daardoor flink oploopt. De FMS-richtlijn noemt een voedselprovocatie onder begeleiding de gouden standaard; een bloedtest kan die niet vervangen. Bij mensen zonder duidelijke klachten na het eten is de voorspellende waarde laag en wordt een positieve uitslag niet behandeld.
Beperkingen
- Een panel test tegen veel allergenen tegelijk; de kans dat er iets positief uitkomt zonder dat je er klachten van hebt, is daardoor groot.
- Een pollenallergie, vooral voor berkenpollen, geeft vaak positieve uitslagen voor noten, fruit en peulvruchten zonder dat er een echte voedselallergie is.
- De hoogte van de uitslag zegt volgens de NVKC niets over hoe ernstig een reactie zou verlopen.
- Klachten die niet via IgE lopen, zoals lactose-intolerantie, coeliakie of het prikkelbaredarmsyndroom, worden met deze test niet gevonden.
Hoe vaak komt dit voor
Veel mensen denken dat ze niet tegen bepaald voedsel kunnen, maar een echte voedselallergie komt veel minder vaak voor dan die verdenking. Bij volwassenen gaat het naar schatting om enkele procenten; bij jonge kinderen is het iets hoger en verdwijnt een deel van de allergieën vanzelf. Sensibilisatie zonder klachten komt veel vaker voor dan de allergie zelf.
Voor wie is dit zinvol
De uitslag zegt het meest als er een duidelijke reactie is geweest kort na het eten van een bepaald voedingsmiddel, als aanvulling op het gesprek met de arts. Bij vage klachten zoals moeheid, buikpijn, hoofdpijn of eczeem zonder duidelijk verband met een maaltijd voegt een panel weinig toe. Bij mensen zonder klachten is de kans op een positieve uitslag die niets betekent groot, en volgens de NHG-Standaard is zo'n uitslag geen reden om iets uit de voeding te laten.
Nadelen en risico's
- Een panel levert vaak positieve uitslagen op voor voedingsmiddelen die je zonder problemen eet. Dat kan leiden tot onnodig schrappen van voedsel, met kans op een eenzijdig voedingspatroon en, zeker bij kinderen, op meer in plaats van minder allergie.
- Normale uitslagen sluiten klachten na het eten niet uit: lactose-intolerantie, coeliakie en darmklachten worden met deze test niet gevonden.
Bronnen
Bespreek een afwijkende uitslag altijd met je huisarts. Bij een sterk afwijkende uitslag proberen wij je zo snel mogelijk te bereiken. Lees je uitslag ook zelf en neem bij twijfel contact op met je huisarts. Een test stelt geen diagnose. Lees meer over risico's en uitslagen