Ontsteking en afweer
IgM
De hoeveelheid IgM-afweerstoffen, de soort die het lichaam als eerste maakt bij een nieuwe infectie.
Alles over deze analyseWat meet dit
Immunoglobulinen zijn afweerstoffen die witte bloedcellen maken tegen bacteriën, virussen en andere indringers. IgM is de soort die het lichaam bij een nieuwe infectie als eerste maakt; daarna neemt IgG die taak over. De test meet de totale hoeveelheid IgM in het bloed en zegt dus niet welke infectie je hebt of hebt gehad.
- Een recente of lopende infectie (verhoogde waarde)
- Langdurige ontstekingen, auto-immuunziekten en leverziekten (verhoogde waarde)
- Een tekort aan afweerstoffen, meestal samen met een laag IgG of IgA
- Zelden: een aandoening waarbij één groep afweercellen te veel van één soort IgM maakt (M-proteïne)
Verhoogd
Een licht verhoogd IgM past vaak bij een recente infectie, omdat IgM als eerste stijgt. Ook langdurige ontstekingen, auto-immuunziekten en leverziekten kunnen de waarde verhogen. De verhoging zelf geeft geen klachten; die horen bij de oorzaak. Zelden betekent een sterk verhoogde waarde dat één groep afweercellen te veel van één soort IgM maakt (een M-proteïne); het laboratorium onderzoekt dat verder met eiwitelektroforese.
Verlaagd
Een verlaagd IgM komt meestal samen met een laag IgG of IgA voor en past dan bij een afweerstoornis, waarbij je vaker infecties hebt van oren, neusbijholten of luchtwegen. Bij CVID zijn IgG en IgA altijd verlaagd en IgM soms. Ook medicijnen die de afweer remmen en eiwitverlies via de nieren kunnen de waarde verlagen. Een licht verlaagd IgM zonder andere afwijkingen en zonder klachten heeft meestal weinig betekenis.
Bij een afwijkende uitslag
Bij een afwijkende waarde herhaalt de huisarts de meting meestal samen met IgA en IgG, bij voorkeur als een eventuele infectie voorbij is. Bij een blijvend tekort en herhaalde infecties volgt verwijzing naar een internist, immunoloog of kinderarts. Bij een sterk verhoogde waarde zonder verklaring volgt meestal eiwitelektroforese.
Betrouwbaarheid
IgM is nauwkeurig te meten, maar de waarde schommelt met infecties en zegt op zichzelf weinig. Volgens de NVKC wordt IgM samen met IgA en IgG bepaald bij mensen die vaak of steeds opnieuw infecties hebben, of nadat een te hoog totaal eiwit is gevonden. Een verhoogde waarde is pas te duiden samen met de andere immunoglobulinen, de klachten en zo nodig eiwitelektroforese.
Beperkingen
- Referentiewaarden hangen af van de leeftijd en verschillen per laboratorium.
- Een recente infectie verhoogt IgM tijdelijk; een meting kort na een infectie is daardoor lastig te duiden.
- Medicijnen die de afweer remmen kunnen de waarde verlagen.
- De uitslag zegt niet tegen welke ziekteverwekker de antistoffen gericht zijn.
Hoe vaak komt dit voor
Een tijdelijk verhoogd IgM door een infectie komt vaak voor. Een tekort aan afweerstoffen is zeldzaam: CVID, de meest voorkomende aangeboren afweerstoornis, komt voor bij ongeveer 1 op de 25.000 mensen. Nederlandse cijfers over hoe vaak een afwijkend IgM als losse bevinding wordt gevonden zijn er niet.
Voor wie is dit zinvol
Zinvol bij vaak terugkerende infecties, samen met IgA en IgG, en als eerder een te hoog totaal eiwit is gevonden. Voor mensen zonder klachten levert een losse IgM-meting weinig op: de waarde wisselt met doorgemaakte infecties en een licht afwijkende uitslag is meestal onschuldig.
Nadelen en risico's
- Een licht afwijkend IgM zonder klachten is vaak tijdelijk en kan zonder herhaalmeting onnodige ongerustheid geven.
- Een normale waarde sluit een afweerstoornis of een infectie niet uit.
Bronnen
Bespreek een afwijkende uitslag altijd met je huisarts. Bij een sterk afwijkende uitslag proberen wij je zo snel mogelijk te bereiken. Lees je uitslag ook zelf en neem bij twijfel contact op met je huisarts. Een test stelt geen diagnose. Lees meer over risico's en uitslagen