Overige analyses
Inhibine B
Hormoon uit de eiblaasjes en de zaadballen; geeft een indruk van eicelvoorraad of zaadcelaanmaak, maar zegt los weinig.
Alles over deze analyseWat meet dit
Inhibine B is een hormoon dat bij vrouwen wordt gemaakt door de cellen rond groeiende eiblaasjes (follikels) in de eierstokken, en bij mannen door de cellen in de zaadballen die de aanmaak van zaadcellen ondersteunen (Sertoli-cellen). Inhibine B remt de aanmaak van FSH in de hypofyse. Bij vrouwen is de waarde vooral aan het begin van de cyclus te duiden en daalt ze met het ouder worden, als de eicelvoorraad afneemt. Bij mannen hangt de waarde samen met de hoeveelheid zaadcellen die de zaadballen maken.
- Bij vrouwen: een aanwijzing voor een verminderde eicelvoorraad, samen met AMH en FSH
- Bij mannen: een aanwijzing voor een verminderde aanmaak van zaadcellen in de zaadballen, samen met FSH en zaadonderzoek
Verhoogd
Een hoge waarde bij vrouwen past bij veel groeiende eiblaasjes, bijvoorbeeld bij jonge vrouwen, bij PCOS (polycysteus-ovariumsyndroom) of tijdens een behandeling met vruchtbaarheidshormonen. Bij mannen past een normale tot hoge waarde bij een goede werking van de zaadballen. Een hoge waarde betekent niet dat je extra vruchtbaar bent. Zelden: een sterk verhoogde waarde bij een vrouw past bij een hormoonmakend gezwel van de eierstok; dat wordt niet met deze losse meting vastgesteld.
Verlaagd
Bij vrouwen past een lage waarde bij minder groeiende eiblaasjes, zoals bij het ouder worden, in de jaren voor de overgang of na chemotherapie of bestraling. Na de overgang is inhibine B normaal niet meer meetbaar. Een lage waarde voorspelt niet of je zwanger wordt en ook niet wanneer de overgang begint. Bij mannen kan een lage waarde, vooral samen met een hoog FSH, passen bij een verminderde aanmaak van zaadcellen; ook dan geeft het zaadonderzoek de doorslag.
Voorbereiding
- Menstrueer je nog, laat dan afnemen op dag 2 tot 5 van je cyclus.
Bij een afwijkende uitslag
Bij een onvervulde kinderwens van een jaar of langer volgt het gewone vruchtbaarheidsonderzoek via de huisarts: cyclusgegevens, chlamydia-antistoffen en zaadonderzoek. Bij een man met een lage waarde, een hoog FSH of afwijkend zaadonderzoek kan verwijzing naar een uroloog met aandachtsgebied andrologie volgen; bij een vrouw met aanwijzingen voor een sterk verminderde eicelvoorraad naar een gynaecoloog.
Betrouwbaarheid
Inhibine B heeft als losse meting weinig voorspellende waarde. Volgens de NVOG-richtlijn Oriënterend fertiliteitsonderzoek is niet aangetoond dat de waarde de kans op een natuurlijke zwangerschap voorspelt, en voorspelt inhibine B, anders dan FSH, ook de reactie op hormoonstimulatie bij IVF niet goed. Bij mannen voegt inhibine B volgens de richtlijn Mannelijke subfertiliteit in de gewone diagnostiek niets toe naast testosteron, LH, FSH en zaadonderzoek; alleen bij een tekort aan hormonen uit de hypofyse kan de waarde iets zeggen over de te verwachten reactie op behandeling. Voor de waarde zelf zijn geen afgesproken grenswaarden.
Beperkingen
- Bij vrouwen schommelt de waarde sterk door de cyclus; alleen een meting in de eerste dagen na het begin van de menstruatie is enigszins te vergelijken.
- Hormonale anticonceptie remt de groei van eiblaasjes en verlaagt de waarde.
- Inhibine B is in een bloedmonster kort houdbaar; het serum moet gekoeld of ingevroren naar het laboratorium.
- Meetmethoden en referentiewaarden verschillen per laboratorium en hangen sterk af van leeftijd en geslacht.
Hoe vaak komt dit voor
Ongeveer 1 op de 10 stellen is na een jaar proberen nog niet zwanger. De leeftijd van de vrouw is daarbij de belangrijkste factor: vanaf ongeveer 30 jaar neemt de vruchtbaarheid elk jaar af. Hoe vaak een afwijkend inhibine B voorkomt bij mensen zonder klachten, is niet goed bekend.
Voor wie is dit zinvol
De waarde zegt het meest als onderdeel van onderzoek bij een onvervulde kinderwens: bij vrouwen samen met AMH en FSH, bij mannen samen met FSH, testosteron en zaadonderzoek. Als losse test is inhibine B niet geschikt om te bepalen of je zwanger kunt worden, of je je kinderwens kunt uitstellen of wanneer de overgang begint. Voor mannen geeft zaadonderzoek de meest directe informatie over de zaadkwaliteit.
Nadelen en risico's
- Een lage uitslag kan onnodige zorgen geven over de vruchtbaarheid, terwijl de waarde de kans op zwangerschap niet voorspelt.
- Een normale uitslag kan onterecht geruststellen en een reden lijken om een kinderwens uit te stellen.
Bronnen
- NVOG, Richtlijn Oriënterend fertiliteitsonderzoek: module Toegevoegde waarde van FSH en inhibine bij OFO
- FMS Richtlijn Mannelijke subfertiliteit: module Endocrinologische diagnostiek
- NHG-Standaard Subfertiliteit (M25)
- Thuisarts.nl: Ik wil onderzoeken waarom ik nog niet zwanger ben
- Thuisarts.nl: Ik wil mijn zaad laten onderzoeken
Bespreek een afwijkende uitslag altijd met je huisarts. Bij een sterk afwijkende uitslag proberen wij je zo snel mogelijk te bereiken. Lees je uitslag ook zelf en neem bij twijfel contact op met je huisarts. Een test stelt geen diagnose. Lees meer over risico's en uitslagen