Vitaminen, mineralen en aminozuren
Magnesium
Het magnesium in je bloed; laat vooral grote tekorten of overschotten zien en zegt weinig over de voorraad in je lichaam.
Alles over deze analyseWat meet dit
Magnesium is een mineraal dat nodig is voor spieren, zenuwen, botten en de energieproductie in cellen. Ongeveer de helft zit in de botten en de rest vooral in cellen, spieren en organen; maar ongeveer 1 procent zit in het bloed. Darmen en nieren houden de hoeveelheid in het bloed binnen nauwe grenzen, door meer of minder op te nemen en uit te scheiden. Deze analyse meet het magnesium in serum.
- Een te laag magnesium (hypomagnesiëmie) door verlies of slechte opname, bijvoorbeeld bij langdurige diarree, plaspillen, maagzuurremmers (protonpompremmers), darmziekten of veel alcohol
- Een te hoog magnesium (hypermagnesiëmie), vooral bij een verminderde nierfunctie of gebruik van laxeermiddelen met magnesium
- Een mogelijke verklaring voor een aanhoudend te laag kalium of calcium
Verhoogd
Een verhoogd magnesium komt volgens de NVKC zelden door voeding. Meestal gaat het om een verminderde nierfunctie, waardoor het lichaam magnesium minder goed kwijtraakt, of om magnesium uit laxeermiddelen of hoog gedoseerde supplementen. Ook uitdroging kan de waarde verhogen. Een licht verhoogde waarde geeft meestal geen klachten. Bij een vingerprik of een moeizame afname kunnen kapotte bloedcellen (hemolyse) magnesium afgeven, waardoor de uitslag vals hoog uitvalt.
Verlaagd
Een verlaagd magnesium ontstaat vooral door verlies of slechte opname: langdurige diarree, veel alcohol, ondervoeding, darmziekten zoals de ziekte van Crohn, plaspillen, langdurig gebruik van maagzuurremmers (protonpompremmers) en ontregelde diabetes. Volgens Het Acute Boekje van de internisten ontstaan klachten meestal pas bij een sterk verlaagde waarde (onder 0,5 mmol/l), vaak doordat dan ook kalium en calcium dalen: spierzwakte, trillen, krampen en hartritmestoornissen. Vage klachten als moeheid of spierkrampen hebben meestal een andere oorzaak; volgens Thuisarts helpt magnesium niet tegen nachtelijke kuitkrampen, behalve soms tijdens de zwangerschap. Een normale waarde sluit een klein tekort in de cellen niet uit.
Bij een afwijkende uitslag
Bij een verlaagd magnesium kijkt de huisarts naar medicijnen (plaspillen, maagzuurremmers), alcoholgebruik en darmklachten, en bepaalt meestal ook kalium, calcium en de nierfunctie. Bij een verhoogd magnesium wordt de nierfunctie gecontroleerd en het gebruik van laxeermiddelen of supplementen nagevraagd.
Betrouwbaarheid
De meting zelf is betrouwbaar, maar serummagnesium weerspiegelt de voorraad in het lichaam slecht, omdat maar ongeveer 1 procent van het magnesium in het bloed zit en het lichaam die waarde stabiel houdt. Het Voedingscentrum schrijft daarom dat de bloedwaarde geen goede maat is om een magnesiumtekort vast te stellen. De bepaling is vooral bruikbaar bij ziekte, medicijngebruik of een afwijkend kalium of calcium. Er is geen NHG-Standaard die magnesiummeting aanbeveelt bij mensen zonder klachten.
Beperkingen
- Hemolyse door een vingerprik, lang stuwen of een moeizame afname kan de waarde vals verhogen.
- Magnesiumsupplementen en laxeermiddelen verhogen de waarde; plaspillen en maagzuurremmers kunnen haar verlagen.
- Referentiewaarden verschillen per laboratorium.
Hoe vaak komt dit voor
Hoe vaak een laag magnesium voorkomt bij gezonde Nederlanders is niet bekend. Volgens het Voedingscentrum komt een tekort niet snel voor, omdat magnesium in veel voedingsmiddelen zit, zoals volkoren graanproducten, groente, noten en melkproducten. Een laag magnesium wordt vooral gezien bij darm- of nierproblemen, veel alcohol en langdurig gebruik van plaspillen of maagzuurremmers.
Voor wie is dit zinvol
Zinvol bij langdurige diarree of een darmziekte, veel alcoholgebruik, ondervoeding, langdurig gebruik van plaspillen of maagzuurremmers (protonpompremmers), een verminderde nierfunctie en een aanhoudend laag kalium of calcium. Bij vermoeidheid of spierkrampen zonder deze risicofactoren is de meting weinig zinvol, omdat een tekort zelden de oorzaak is en de bloedwaarde een klein tekort niet goed laat zien. Ook bij vegetarische voeding is een tekort niet te verwachten, omdat magnesium veel in plantaardige producten zit.
Nadelen en risico's
- Een licht afwijkende uitslag wordt gemakkelijk gezien als verklaring voor vage klachten zoals moeheid of krampen; dat kan leiden tot onnodig supplementgebruik terwijl een andere oorzaak gemist wordt.
- Volgens het Voedingscentrum kan meer dan 250 milligram magnesium per dag uit supplementen diarree geven.
Bronnen
Bespreek een afwijkende uitslag altijd met je huisarts. Bij een sterk afwijkende uitslag proberen wij je zo snel mogelijk te bereiken. Lees je uitslag ook zelf en neem bij twijfel contact op met je huisarts. Een test stelt geen diagnose. Lees meer over risico's en uitslagen