Metalen, gifstoffen en medicijnen
Nikkel
Nikkel in bloed laat zien hoeveel nikkel je recent hebt binnengekregen; het zegt niets over een nikkelallergie.
Alles over deze analyseWat meet dit
De analyse meet hoeveel nikkel er in je bloed zit. Nikkel is een metaal dat in kleine hoeveelheden in bijna alle voeding zit, met wat meer in chocolade, drop, noten, peulvruchten en volkorenproducten. Het kan ook in eten en drinkwater terechtkomen via pannen, keukengerei en leidingen. Over de functie van nikkel in het menselijk lichaam is weinig bekend.
- Recente blootstelling aan nikkel via voeding, drinkwater of werk
Verhoogd
Een verhoogde waarde betekent dat je kort voor de afname relatief veel nikkel hebt binnengekregen, bijvoorbeeld via voeding of via water dat lang in de leiding heeft gestaan. Een verhoogde waarde is geen aanwijzing voor een nikkelallergie en voorspelt ook geen klachten. Bij werk met nikkel, bijvoorbeeld bij galvaniseren of lassen, kan de waarde structureel hoger zijn; dat wordt dan door de bedrijfsarts gevolgd.
Verlaagd
Een lage of niet meetbare waarde is normaal en komt bij de meeste mensen voor. Er bestaat geen bekend nikkeltekort bij mensen, dus een lage uitslag vraagt niet om aanvulling. Een lage waarde sluit een nikkelallergie niet uit.
Bij een afwijkende uitslag
Bij een verhoogde uitslag kijkt de huisarts naar de mogelijke bron, bijvoorbeeld voeding, leidingwater of werk. Bij een vermoeden van contactallergie volgt verwijzing naar de dermatoloog voor een plakproef.
Betrouwbaarheid
Nikkel in bloed zegt vooral iets bij een bekende blootstelling, bijvoorbeeld via werk; bij mensen zonder bekende blootstelling zegt een losse waarde weinig. Nikkelallergie is een contactallergie van de huid en wordt vastgesteld met een plakproef op de huid, niet met bloedonderzoek. Een nikkelwaarde in bloed kan een allergie dus niet aantonen of uitsluiten. De uitslag zegt iets over blootstelling, niet over een stapeling die je met een kuur kunt wegnemen.
Beperkingen
- Voeding met veel nikkel, zoals chocolade, drop, noten en peulvruchten, verhoogt de waarde tijdelijk.
- Water uit een kraan die lang niet is gebruikt bevat meer nikkel; dat kan de uitslag beïnvloeden.
- De bepaling zegt niets over een nikkelallergie; daarvoor is een plakproef op de huid nodig.
- Er zijn geen afgesproken grenswaarden waarboven een uitslag als afwijkend geldt.
Hoe vaak komt dit voor
Contactallergie voor nikkel komt vaak voor, vooral bij vrouwen; de klacht is eczeem op de plek waar de huid een voorwerp met nikkel raakt. Nikkelvergiftiging via voeding komt in Nederland niet voor. Nikkel zit van nature in de bodem en komt vooral in zandgronden in het ondiepe grondwater terecht.
Voor wie is dit zinvol
Zinvol bij een bekende blootstelling via werk, meestal op verzoek van de bedrijfsarts. Bij mensen zonder klachten en zonder bekende blootstelling voegt de meting niets toe. Wie eczeem krijgt na huidcontact met sieraden, gespen of brilmonturen heeft een plakproef nodig en geen bloedbepaling.
Nadelen en risico's
- De uitslag wordt makkelijk gelezen als bewijs voor of tegen een nikkelallergie, terwijl de bepaling daar niets over zegt.
- Een verhoogde waarde kan leiden tot een onnodig streng nikkelarm dieet, terwijl dat alleen in uitzonderlijke situaties en onder begeleiding zinvol is.
Bronnen
Bespreek een afwijkende uitslag altijd met je huisarts. Bij een sterk afwijkende uitslag proberen wij je zo snel mogelijk te bereiken. Lees je uitslag ook zelf en neem bij twijfel contact op met je huisarts. Een test stelt geen diagnose. Lees meer over risico's en uitslagen