Overige analyses
Rubella IgG
Antistoffen tegen rodehond; laten zien of je beschermd bent door vaccinatie of een doorgemaakte infectie.
Alles over deze analyseWat meet dit
Rodehond (rubella) is een virusinfectie die meestal mild verloopt, maar gevaarlijk is voor een ongeboren kind als de moeder de infectie in de eerste helft van de zwangerschap krijgt. Na een infectie of na de BMR-prik (bof, mazelen, rodehond) maakt het afweersysteem IgG-antistoffen tegen het virus aan; na een infectie blijven die levenslang aanwezig. Deze test meet die IgG-antistoffen. Het laboratorium geeft de hoeveelheid in IE/ml; volgens de LCI-richtlijn gebruiken de meeste laboratoria en de WHO 10 IE/ml als grens voor bescherming.
- Bescherming (immuniteit) tegen rodehond door vaccinatie of een doorgemaakte infectie
- Geen of te weinig antistoffen, bijvoorbeeld bij vrouwen die nooit zijn gevaccineerd en zwanger willen worden
Positief
Een positieve uitslag, boven de grens van het laboratorium, betekent dat je antistoffen tegen rodehond hebt en als beschermd wordt beschouwd. Meestal komt dat door de BMR-prik, die sinds 1987 aan alle kinderen in Nederland wordt gegeven, of door een infectie in het verleden. Een nieuwe infectie is dan zeldzaam en geeft zelden klachten; volgens de LCI-richtlijn is ook het risico voor een ongeboren kind dan heel klein. IgG zegt niet wanneer je de antistoffen hebt gekregen; bij klachten die op rodehond lijken, sluit een positieve IgG een recente infectie niet uit.
Negatief
Een negatieve uitslag betekent dat er geen of te weinig antistoffen zijn gevonden. Ben je nooit gevaccineerd, dan ben je waarschijnlijk niet beschermd tegen rodehond. Ben je wel gevaccineerd, dan betekent een negatieve uitslag niet zeker dat je onbeschermd bent: de testen zijn gemaakt voor de hoge hoeveelheid antistoffen na een infectie, en volgens de LCI-richtlijn bleek bij twee derde tot drie kwart van de gevaccineerden met een negatieve test toch bescherming aanwezig. Volgens de LCI-richtlijn geldt ook één vaccinatie als voldoende bescherming.
Bij een afwijkende uitslag
Bij een negatieve uitslag en geen vaccinatie kan de huisarts een BMR-vaccinatie geven, bij voorkeur minstens een maand voor een zwangerschap; na de prik moet je 4 weken een zwangerschap voorkomen, en tijdens een zwangerschap wordt pas na de bevalling gevaccineerd. Bij een negatieve uitslag na één eerdere vaccinatie kan een tweede vaccinatie worden overwogen, na twee vaccinaties volgens de LCI-richtlijn niet; controle van de antistoffen na vaccinatie is niet nodig. Rodehond is meldingsplichtig (groep B2), maar een positieve IgG wijst op bescherming en is geen reden voor een melding.
Betrouwbaarheid
Volgens het screeningsbeleid in de LCI-richtlijn Rodehond onderscheidt de IgG-test bij mensen die nooit zijn gevaccineerd goed wie wel en wie niet beschermd is. Bij gevaccineerden is de test minder geschikt: na vaccinatie is de hoeveelheid antistoffen lager, waardoor de test vaker negatief is terwijl er wel bescherming is. Een goede maat voor bescherming bij gevaccineerden bestaat volgens de richtlijn eigenlijk niet, en testen van gevaccineerden wordt niet nodig geacht. De grens van 10 IE/ml is mede afhankelijk van de test en de fabrikant.
Beperkingen
- Na vaccinatie is de hoeveelheid antistoffen vaak lager dan na een infectie; een negatieve of lage uitslag betekent dan niet zeker dat je niet beschermd bent.
- De grens voor bescherming verschilt iets per test en fabrikant, zodat uitslagen van verschillende laboratoria niet altijd vergelijkbaar zijn.
- IgG zegt niet wanneer de infectie of vaccinatie was; voor een recente infectie is IgM of een tweede bloedafname nodig.
- Na een bloedtransfusie of toediening van immunoglobulinen kunnen antistoffen van donoren tijdelijk worden meegemeten.
Hoe vaak komt dit voor
Sinds de vaccinatie komt rodehond in Nederland bijna niet meer voor: meestal minder dan 5 besmettingen per jaar, met af en toe een uitbraak onder ongevaccineerde groepen (in 2013 werden 57 mensen ziek). De vaccinatiegraad ligt tussen 90 en 95 procent en ongeveer 95 procent van de bevolking heeft antistoffen. In sommige groepen die om geloofsredenen niet vaccineren en bij een deel van de mensen die als volwassene naar Nederland zijn gekomen, is de bescherming lager.
Voor wie is dit zinvol
Zinvol voor vrouwen met een kinderwens die niet zeker weten of ze tegen rodehond zijn gevaccineerd of weten dat ze dat niet zijn, zeker als ze in de zorg of met jonge kinderen werken, uit een land komen waar minder wordt gevaccineerd, of om principiële redenen niet zijn gevaccineerd; zij kunnen zich dan vóór de zwangerschap laten vaccineren. Bij vrouwen die aantoonbaar zijn gevaccineerd, voegt de test volgens de LCI-richtlijn weinig toe en geeft hij vaak een onnodig verontrustende uitslag. Om een recente infectie aan te tonen is deze test niet geschikt; daarvoor zijn IgM of een PCR nodig.
Nadelen en risico's
- Bij mensen die zijn gevaccineerd geeft de test vaak een negatieve of lage uitslag terwijl ze wel beschermd zijn; dat kan onnodige ongerustheid en onnodige vaccinaties geven.
- Een positieve IgG kan ten onrechte geruststellen bij klachten die op rodehond lijken: een recente infectie is ermee niet uitgesloten.
Bronnen
Bespreek een afwijkende uitslag altijd met je huisarts. Bij een sterk afwijkende uitslag proberen wij je zo snel mogelijk te bereiken. Lees je uitslag ook zelf en neem bij twijfel contact op met je huisarts. Een test stelt geen diagnose. Lees meer over risico's en uitslagen