Allergie en intolerantie
IgE antilichamen rund
Antistoffen tegen runderallergeen; laat zien of het afweersysteem gevoelig is voor koeien, niet of je er klachten van krijgt.
Alles over deze analyseWat meet dit
Runderen verspreiden allergenen via hun huidschilfers en haren. In de stal komen die allergenen in de lucht, en via kleding en haar komen ze ook in huis terecht. Deze test meet in het bloed de hoeveelheid IgE-antistoffen tegen huidschilfers van runderen, in kU/l. Het lichaam maakt zulke antistoffen pas nadat het eerder met het allergeen in aanraking is geweest; dat heet sensibilisatie. Een allergie voor koemelk of rundvlees is iets anders en wordt met deze test niet gemeten.
- Sensibilisatie voor runderen: het lichaam heeft IgE-antistoffen tegen runderallergeen aangemaakt
- Aanknopingspunt bij klachten van neus, ogen of luchtwegen die optreden in een koeienstal of bij werk met vee
Verhoogd
Een waarde boven de afkapgrens betekent dat je IgE-antistoffen tegen runderallergeen hebt: sensibilisatie. Dat is niet hetzelfde als een allergie. Bij mensen die klachten krijgen in de stal of bij het verzorgen of melken van koeien, zoals niezen, een verstopte of loopneus, jeukende of tranende ogen, hoesten of benauwdheid, past een positieve uitslag bij een allergie voor runderen. Sommige allergenen van runderen lijken op die van andere zoogdieren, zoals kat, hond en paard; antistoffen tegen die dieren kunnen daardoor ook bij deze test een positieve uitslag geven. Bij mensen zonder zulke klachten betekent een positieve uitslag alleen dat de antistoffen er zijn; er volgt dan geen behandeling.
Verlaagd
Een waarde onder de afkapgrens betekent dat er geen IgE-antistoffen tegen runderallergeen zijn gevonden. Een allergie voor runderen is dan minder waarschijnlijk, maar niet uitgesloten: in een Duits onderzoek bij 42 boeren met klachten door koeien was de gewone bloedtest bij ongeveer 1 op de 3 negatief, terwijl uitgebreider laboratoriumonderzoek toch antistoffen tegen koeienallergeen vond. Klachten in de stal kunnen ook komen door stof, schimmels in hooi of stro, of prikkelende stoffen zoals ammoniak.
Bij een afwijkende uitslag
De huisarts kijkt vooral naar het verhaal: of de klachten in de stal optreden en minder worden op vrije dagen en in de vakantie. Bij een positieve uitslag met passende klachten gaat het advies vooral over het beperken van contact met koeien en stalstof; bij klachten door werk kan de bedrijfsarts meekijken naar maatregelen op het werk. Bij astma of klachten die met medicijnen niet onder controle komen, kan verwijzing naar een longarts of allergoloog volgen.
Betrouwbaarheid
Een positieve IgE-uitslag toont sensibilisatie aan, geen allergie: hij zegt alleen dat er antistoffen zijn, niet dat je er klachten van krijgt. De FMS-richtlijn Allergie van de bovenste luchtwegen zegt dit letterlijk en raadt aan een test op losse allergenen te kiezen op basis van het verhaal over de klachten; voor voedselallergie noemt de FMS-richtlijn Voedselprovocatie het verhaal over de klachten de hoeksteen van de diagnostiek en een voedselprovocatie in het ziekenhuis de gouden standaard. De uitslag zegt daarom alleen iets als hij past bij wanneer, waar en na contact met wat je klachten krijgt. Een positieve uitslag zonder klachten wordt niet behandeld.
Beperkingen
- Sensibilisatie zonder klachten komt veel voor; de uitslag is alleen te duiden samen met het verhaal over de klachten.
- Verwante allergenen kunnen elkaars antistoffen herkennen (kruisreactie), bijvoorbeeld pollen en noten of fruit; een positieve uitslag betekent dan niet dat juist dit allergeen de klachten geeft.
- De test meet alle eiwitten uit de allergeenbron samen; onderzoek naar losse eiwitten (componenten) kan bij twijfel meer zeggen.
- Laboratoria gebruiken verschillende meetmethoden en afkapwaarden; uitslagen van verschillende labs zijn niet één op één te vergelijken.
Hoe vaak komt dit voor
Allergie voor runderen komt vooral voor bij mensen die beroepsmatig met koeien werken, zoals melkveehouders. De FMS-richtlijn Werkgerelateerd astma noemt dierlijke eiwitten bij de allergenen die astma door werk kunnen veroorzaken, en de veehouderij bij de sectoren waar mensen op het werk aan prikkels voor de luchtwegen worden blootgesteld. Sensibilisatie komt vaker voor dan de allergie zelf.
Voor wie is dit zinvol
Zinvol bij klachten van neus, ogen, huid of luchtwegen die optreden bij werk met koeien, in de stal of bij het melken, of bij contact met kleding van iemand die met koeien werkt. Dat geldt ook voor dierenartsen en anderen die beroepsmatig met vee werken. Bij mensen zonder zulke klachten voegt de test niets toe: sensibilisatie zonder klachten is geen ziekte en wordt niet behandeld.
Bronnen
- NVKC, allesovertesten.nl: Allergie (RAST)
- FMS Richtlijnendatabase: Allergie van de bovenste luchtwegen, module Aanvullende diagnostiek
- FMS Richtlijnendatabase: Voedselprovocatie, module Plaatsbepaling diagnostiek voedselallergie
- Thuisarts.nl: Ik heb allergie
- FMS Richtlijnendatabase: Werkgerelateerd astma, module Diagnostiek
- Heutelbeck AR, Junghans C, Esselmann H, et al. Exposure to allergens of different cattle breeds and their relevance in occupational allergy. Int Arch Occup Environ Health 2009;82:1123-1131
Bespreek een afwijkende uitslag altijd met je huisarts. Bij een sterk afwijkende uitslag proberen wij je zo snel mogelijk te bereiken. Lees je uitslag ook zelf en neem bij twijfel contact op met je huisarts. Een test stelt geen diagnose. Lees meer over risico's en uitslagen