Allergie en intolerantie
IgE antilichamen selderij
Antistoffen tegen selderij-eiwit; laat zien of het afweersysteem gevoelig is voor selderij, niet of je er klachten van krijgt.
Alles over deze analyseWat meet dit
Selderij bestaat als blad-, bleek- en knolselderij en wordt rauw, gekookt en gedroogd als specerij gegeten. Het zit vaak verborgen in kruiden- en specerijenmixen; op de verpakking van voedingsmiddelen moet selderij als allergeen worden vermeld. Anders dan bij veel fruit blijft het allergeen na verhitten bestaan, zodat ook gekookte selderij klachten kan geven. Deze test meet in het bloed de hoeveelheid IgE-antistoffen tegen de eiwitten uit selderij, in kU/l. Het lichaam maakt zulke antistoffen pas nadat het eerder met het allergeen in aanraking is geweest; dat heet sensibilisatie.
- Sensibilisatie voor selderij: het lichaam heeft IgE-antistoffen tegen selderij aangemaakt
- Steun bij het uitzoeken van een vermoeden van allergie voor selderij, samen met het verhaal over de klachten
- Mogelijke verklaring voor klachten na het eten van selderij bij mensen met hooikoorts door berken- of bijvoetpollen
Verhoogd
Een waarde boven de afkapgrens betekent dat je IgE-antistoffen tegen selderij hebt: sensibilisatie. Dat is niet hetzelfde als een allergie. Volgens Stichting Voedselallergie gaat selderijallergie vaak samen met een allergie voor berkenpollen en bijvoetpollen, het berken-bijvoet-selderijsyndroom, en zijn er kruisreacties met specerijen zoals anijs, komijn, koriander, peper en peterselie. De klachten kunnen beperkt blijven tot jeuk in de mond, maar selderij geeft vaker ernstige reacties dan andere groenten. Bij twijfel kan een allergoloog antistoffen tegen losse selderij-eiwitten laten meten; volgens de FMS-richtlijn vindt dat soms meer allergieën dan deze test. De hoogte van de waarde zegt weinig over hoe ernstig een reactie zou verlopen.
Verlaagd
Een waarde onder de afkapgrens betekent dat er geen IgE-antistoffen tegen dit allergeen zijn gevonden. Een allergie voor dit allergeen die via IgE loopt, is dan een stuk minder waarschijnlijk, al is die niet helemaal uitgesloten. Klachten kunnen ook komen door een ander allergeen dat niet is getest, of een niet-allergische oorzaak hebben.
Bij een afwijkende uitslag
De huisarts kijkt vooral naar het verhaal: welke klachten, wanneer en waar ze optreden en na contact met wat. Bij een positieve uitslag met passende klachten volgen meestal adviezen om contact met het allergeen te beperken en zo nodig medicijnen. Bij een ernstige reactie, bij twijfel of bij klachten die daarmee niet onder controle komen, kan verwijzing naar een allergoloog, kinderarts, kno-arts of longarts volgen.
Betrouwbaarheid
Een positieve IgE-uitslag toont sensibilisatie aan, geen allergie: hij zegt alleen dat er antistoffen zijn, niet dat je er klachten van krijgt. De FMS-richtlijn Allergie van de bovenste luchtwegen zegt dit letterlijk en raadt aan een test op losse allergenen te kiezen op basis van het verhaal over de klachten; voor voedselallergie noemt de FMS-richtlijn Voedselprovocatie het verhaal over de klachten de hoeksteen van de diagnostiek en een voedselprovocatie in het ziekenhuis de gouden standaard. De uitslag zegt daarom alleen iets als hij past bij wanneer, waar en na contact met wat je klachten krijgt. Een positieve uitslag zonder klachten wordt niet behandeld.
Beperkingen
- Sensibilisatie zonder klachten komt veel voor; de uitslag is alleen te duiden samen met het verhaal over de klachten.
- Verwante allergenen kunnen elkaars antistoffen herkennen (kruisreactie), bijvoorbeeld pollen en noten of fruit; een positieve uitslag betekent dan niet dat juist dit allergeen de klachten geeft.
- De test meet alle eiwitten uit de allergeenbron samen; onderzoek naar losse eiwitten (componenten) kan bij twijfel meer zeggen.
- Laboratoria gebruiken verschillende meetmethoden en afkapwaarden; uitslagen van verschillende labs zijn niet één op één te vergelijken.
Hoe vaak komt dit voor
Hoe vaak selderijallergie in Nederland voorkomt, is niet bekend. Stichting Voedselallergie noemt, op basis van het Duitse Paul-Ehrlich-Institut, ongeveer 0,45 op de 100 mensen in Europa.
Voor wie is dit zinvol
Zinvol bij een duidelijke reactie kort na het eten van selderij of van een gerecht met een kruiden- of specerijenmix, zoals netelroos, zwelling, buikklachten of benauwdheid. Bij alleen lichte jeuk in de mond na rauwe selderij bij iemand met hooikoorts is volgens Thuisarts.nl geen onderzoek nodig. Bij mensen die selderij gewoon eten zonder klachten voegt de test niets toe.
Bronnen
- NVKC, allesovertesten.nl: Allergie (RAST)
- FMS Richtlijnendatabase: Allergie van de bovenste luchtwegen, module Aanvullende diagnostiek
- FMS Richtlijnendatabase: Voedselprovocatie, module Plaatsbepaling diagnostiek voedselallergie
- Thuisarts.nl: Ik heb allergie
- NHG-Standaard Voedselovergevoeligheid en coeliakie (M47)
- Stichting Voedselallergie: Selderij
- Thuisarts.nl: Ik krijg jeuk of een branderig gevoel in mijn mond of keel door sommige groenten, fruit of noten
Bespreek een afwijkende uitslag altijd met je huisarts. Bij een sterk afwijkende uitslag proberen wij je zo snel mogelijk te bereiken. Lees je uitslag ook zelf en neem bij twijfel contact op met je huisarts. Een test stelt geen diagnose. Lees meer over risico's en uitslagen