Allergie en intolerantie
IgE antilichamen soja
Antistoffen tegen soja-eiwit; laat zien of het afweersysteem gevoelig is voor soja, niet of je er klachten van krijgt.
Alles over deze analyseWat meet dit
Deze test meet in het bloed de hoeveelheid IgE-antistoffen tegen de eiwitten uit soja. IgE is het type antistof dat bij een allergische reactie mestcellen aanzet tot het afgeven van histamine. Het lichaam maakt zulke antistoffen pas nadat het eerder met het allergeen in contact is geweest; dat heet sensibilisatie. De uitslag is een getal in kU/l; het laboratorium geeft aan vanaf welke waarde de uitslag als positief geldt.
- Sensibilisatie voor soja: het lichaam heeft IgE-antistoffen tegen soja aangemaakt
- Steun bij het uitzoeken van een vermoeden van allergie voor soja, samen met het verhaal over de klachten
- Steun bij de vraag of klachten na sojaproducten bij een allergie passen
Verhoogd
Een waarde boven de afkapgrens betekent dat je IgE-antistoffen tegen soja hebt: sensibilisatie. Dat is niet hetzelfde als een allergie. Van alle veelgebruikte IgE-bepalingen geeft die voor soja de meeste positieve uitslagen zonder klachten. Dat komt door kruisreacties met pinda en andere peulvruchten en met pollen. Soja-allergie zien artsen vooral bij jonge kinderen met eczeem; na één tot twee jaar zonder soja verdragen de meesten soja weer. De hoogte van de uitslag zegt volgens de NVKC niets over hoe ernstig een reactie zou verlopen, al hoort een duidelijk hogere waarde wel bij een grotere kans dat er echt een allergie is.
Verlaagd
Een waarde onder de afkapgrens betekent dat er geen IgE-antistoffen tegen soja zijn gevonden. Een allergie voor soja die via IgE loopt, is dan een stuk minder waarschijnlijk. Een normale uitslag sluit soja-allergie minder goed uit dan bij pinda of ei. Het eiwit Gly m 4, dat samenhangt met een berkenpollenallergie, zit volgens de FMS-richtlijn nauwelijks in de gebruikte testvloeistof, waardoor deze vorm van soja-allergie gemist kan worden. Klachten na het eten kunnen ook een andere oorzaak hebben, bijvoorbeeld een intolerantie of een darmaandoening.
Bij een afwijkende uitslag
De huisarts kijkt vooral naar het verhaal: welke klachten, hoe snel na het eten en hoe vaak. Vaak volgt een voedingsdagboek en het tijdelijk weglaten en daarna weer invoeren van het verdachte voedingsmiddel. Bij een vermoeden van een echte allergie of bij een ernstige reactie volgt verwijzing naar een allergoloog of kinderarts, waar zo nodig een voedselprovocatie wordt gedaan; die test is volgens de FMS-richtlijn de gouden standaard.
Betrouwbaarheid
Een positieve IgE-uitslag toont sensibilisatie aan, geen allergie: het betekent alleen dat er antistoffen zijn, niet dat je klachten krijgt van soja. De gepoolde specificiteit van de IgE-bepaling voor soja is in de FMS-richtlijn 38 procent: ruim de helft van de onderzochte mensen zonder soja-allergie test toch positief. Omdat een positieve uitslag ook bij mensen zonder allergie voorkomt, kan de uitslag los van de klachten verwarring geven. De uitslag is alleen te duiden samen met het verhaal over de klachten, en bij twijfel met een voedselprovocatie in het ziekenhuis.
Beperkingen
- Kruisreactie met pinda en andere peulvruchten geeft vaak een positieve uitslag zonder klachten.
- Soja-allergie die samenhangt met een berkenpollenallergie (het eiwit Gly m 4) wordt met deze test vaak gemist.
- Een sojadrank of sojaproduct verdragen kan wel, ook bij een positieve uitslag; alleen het verhaal over de klachten telt.
- Laboratoria gebruiken verschillende meetmethoden; uitslagen van verschillende labs zijn niet altijd één op één te vergelijken.
Hoe vaak komt dit voor
Hoe vaak soja-allergie in Nederland voorkomt, is niet bekend. Kinderen met eczeem bij wie aan een voedselallergie wordt gedacht, hebben 1 tot 4 op de 100 kans op een soja-allergie. Bij volwassenen komt soja-allergie minder vaak voor.
Voor wie is dit zinvol
De uitslag zegt het meest als er een duidelijke reactie is geweest kort na het eten van soja, als aanvulling op het gesprek met de arts. Bij mensen die soja gewoon eten en daar nooit een acute reactie op hebben gehad, zegt een positieve uitslag niet dat je allergisch bent en kan die leiden tot onnodig vermijden van soja. Bij vage klachten zoals buikpijn, moeheid of eczeem zonder duidelijk verband met een maaltijd voegt de test weinig toe.
Nadelen en risico's
- Een positieve uitslag zonder klachten leidt er gemakkelijk toe dat soja onnodig uit de voeding wordt gelaten. Dat kan tot een tekort aan voedingsstoffen leiden en volgens Thuisarts.nl juist de kans op een allergie vergroten, vooral bij kinderen.
- Een normale uitslag sluit klachten door soja niet uit: er zijn mensen met klachten bij wie in het bloed geen IgE-antistoffen te vinden zijn.
Bronnen
Bespreek een afwijkende uitslag altijd met je huisarts. Bij een sterk afwijkende uitslag proberen wij je zo snel mogelijk te bereiken. Lees je uitslag ook zelf en neem bij twijfel contact op met je huisarts. Een test stelt geen diagnose. Lees meer over risico's en uitslagen