Soa
Ureaplasma parvum PCR (swab)
PCR-test op Ureaplasma parvum in een vaginale swab; komt heel vaak zonder klachten voor, dus een positieve uitslag zegt weinig.
Wat meet dit
Ureaplasma parvum is een kleine bacterie zonder celwand die bij veel gezonde mensen in de geslachtsorganen voorkomt zonder klachten te geven (dragerschap); bij vrouwen is het de meest voorkomende van deze groep bacteriën. De bacterie wordt bij volwassenen meestal via seks overgedragen, maar wordt niet tot de soa's gerekend. Er is geen goed bewijs dat Ureaplasma parvum bij volwassenen ziekte veroorzaakt. De PCR zoekt naar erfelijk materiaal van de bacterie in een zelf afgenomen vaginale swab en zegt niet of de bacterie klachten geeft.
- Aanwezigheid van Ureaplasma parvum in de vagina; meestal gaat het om dragerschap zonder klachten
Positief
Een positieve uitslag betekent dat de bacterie aanwezig is. Dat komt heel vaak voor bij mensen zonder klachten en betekent meestal geen ziekte. Volgens een standpunt van de Europese soa-richtlijnredactie (IUSTI, 2018) wordt Ureaplasma parvum in de meeste onderzoeken bij mensen zonder klachten zelfs vaker gevonden dan bij mensen met een plasbuisontsteking, en is er geen goed bewijs voor een verband met ontstekingen of onvruchtbaarheid. Behandeling van een positieve uitslag is daarom niet nodig; de bacterie is ook moeilijk blijvend weg te krijgen.
Negatief
Een negatieve uitslag betekent dat de bacterie niet is gevonden. Omdat Ureaplasma parvum ook bij gezonde mensen voorkomt en geen bewezen ziekteverwekker is, heeft een negatieve uitslag weinig betekenis voor je gezondheid. Klachten van de vagina worden met deze uitslag niet verklaard of uitgesloten; daarvoor zijn tests op onder meer chlamydia, gonorroe, trichomonas en bacteriële vaginose bedoeld.
Bij een afwijkende uitslag
Bij een positieve uitslag is volgens de Europese aanbeveling geen behandeling of controle nodig, ook niet bij klachten. Bij klachten zoekt de huisarts naar andere oorzaken, zoals chlamydia, gonorroe, Mycoplasma genitalium, trichomonas of bij vrouwen bacteriële vaginose. Ureaplasma is niet meldingsplichtig.
Betrouwbaarheid
De PCR toont de bacterie betrouwbaar aan, maar een positieve uitslag maakt geen onderscheid tussen dragerschap en een infectie die klachten geeft. Ureaplasma parvum is geen bewezen ziekteverwekker: het bewijs dat deze bacterie een plasbuisontsteking of andere klachten veroorzaakt, is onvoldoende. Daardoor zegt een positieve uitslag weinig, zowel bij mensen zonder klachten als bij mensen met klachten.
Beperkingen
- Een positieve uitslag zegt niet of de bacterie klachten veroorzaakt; bij een groot deel van de vrouwen zonder klachten is de bacterie aanwezig.
- Bij vrouwen hangt de hoeveelheid bacterie samen met bacteriële vaginose, die zelf de oorzaak van klachten kan zijn.
- Behandeling met antibiotica haalt de bacterie vaak niet blijvend weg.
- Bij zelfafname kan te weinig materiaal op de swab komen, bijvoorbeeld als die niet ver genoeg of te kort is ingebracht; dat kan een onterecht negatieve uitslag geven.
Hoe vaak komt dit voor
Hoe vaak Ureaplasma parvum in Nederland voorkomt, is niet bekend, omdat er niet standaard op wordt getest. In internationaal onderzoek met PCR werd de bacterie gevonden bij 20 tot 89 procent van de seksueel actieve vrouwen die niet zwanger waren. Bij mannen is het vóórkomen niet goed bekend, maar waarschijnlijk vaker dan Ureaplasma urealyticum.
Voor wie is dit zinvol
De uitslag verklaart klachten meestal niet, omdat de bacterie ook bij veel gezonde mensen voorkomt. Klachten van de vagina passen vaker bij bacteriële vaginose, chlamydia, gonorroe of trichomonas. Voor vragen over zwangerschap of vruchtbaarheid is dit onderzoek niet geschikt.
Nadelen en risico's
- Een positieve uitslag kan leiden tot onnodige behandeling met antibiotica, met kans op bijwerkingen en op resistentie bij deze bacterie en bij andere bacteriën, waaronder verwekkers van echte soa's.
- Een positieve uitslag kan ten onrechte het idee geven dat je een soa hebt, met ongerustheid of spanningen in een relatie als gevolg.
Bronnen
- Horner e.a. Should we be testing for urogenital Mycoplasma hominis, Ureaplasma parvum and Ureaplasma urealyticum in men and women? Standpunt van de European STI Guidelines Editorial Board (IUSTI), J Eur Acad Dermatol Venereol 2018
- Multidisciplinaire Richtlijn Seksueel overdraagbare aandoeningen (2024), module B1 Urethritis
- Thuisarts.nl: Ik wil een soa-test doen
Bespreek een afwijkende uitslag altijd met je huisarts. Bij een sterk afwijkende uitslag proberen wij je zo snel mogelijk te bereiken. Lees je uitslag ook zelf en neem bij twijfel contact op met je huisarts. Een test stelt geen diagnose. Lees meer over risico's en uitslagen