Darm
Virulente factoren darmbioom (kwalitatief)
Geeft aan of genen van darmbacteriën met ziekmakende eigenschappen zijn gevonden; geen test op een infectie.
Alles over deze analyseWat meet dit
Het laboratorium zoekt in de ontlasting naar erfelijke kenmerken (genen) van bacteriën die in onderzoek in verband worden gebracht met ziekmakende eigenschappen, bijvoorbeeld het maken van gifstoffen. Zulke genen komen ook voor bij gezonde mensen zonder klachten. Welke kenmerken worden onderzocht, verschilt per laboratorium en is niet gestandaardiseerd.
- Aanwezigheid van bacteriële genen die in onderzoek met ziekmakende eigenschappen in verband worden gebracht. Dit is geen diagnose van een darminfectie en geen test op een bepaalde ziekteverwekker.
Positief
Een positieve uitslag betekent dat het laboratorium een of meer van de onderzochte bacteriële kenmerken in de ontlasting heeft gevonden. Zulke kenmerken komen ook voor bij gezonde mensen zonder klachten. Een positieve uitslag is geen diagnose van een infectie en zegt niet welke bacterie ziek zou kunnen maken. Zonder klachten heeft de uitslag geen bekende gevolgen.
Negatief
Een negatieve uitslag betekent dat de onderzochte kenmerken in deze portie ontlasting niet zijn gevonden. Dat sluit een darminfectie of een andere darmziekte niet uit, omdat alleen een beperkt aantal kenmerken wordt onderzocht. Heb je klachten, dan verklaart een negatieve uitslag die niet.
Bij een afwijkende uitslag
Een afwijkende waarde in de darmflora is voor de huisarts meestal geen reden voor verder onderzoek of behandeling. Bij klachten kijkt de huisarts naar de klachten zelf en volgt zo nodig onderzoek volgens de richtlijn, bijvoorbeeld op coeliakie, een darmontsteking of een darminfectie. Volgens internationale deskundigen is de uitslag geen basis voor een dieet, supplementen of antibiotica.
Betrouwbaarheid
Darmflora-onderzoek beschrijft welke bacteriën in een portie ontlasting zitten. Het is niet aangetoond dat de uitslag helpt bij het stellen van een diagnose of het kiezen van een behandeling, bij mensen met of zonder klachten. Volgens de richtlijn Prikkelbaredarmsyndroom bestaat er geen test die deze aandoening kan aantonen. Een internationale groep deskundigen concludeerde in 2025 dat er onvoldoende bewijs is om darmflora-onderzoek in de zorg te gebruiken, dat er geen vaste gezonde referentiewaarden zijn en dat er geen algemeen aanvaarde definitie van dysbiose is. Ook volgens het MDL Fonds weten we nog niet precies wat een gezonde darmflora is; de uitslag is daarom een beschrijving, geen medisch oordeel.
Beperkingen
- De samenstelling verschilt sterk per persoon en kan per dag veranderen; een tweede portie ontlasting kan een andere uitslag geven.
- Voeding, antibiotica, maagzuurremmers, laxeermiddelen, probiotica en een recente darminfectie beïnvloeden de uitslag.
- Methoden en referentiewaarden zijn niet gestandaardiseerd; uitslagen van verschillende laboratoria of methoden zijn niet met elkaar te vergelijken.
- De ontlasting laat vooral de bacteriën in het laatste deel van de dikke darm zien, niet die in de dunne darm of op de darmwand.
Hoe vaak komt dit voor
Omdat er geen vaste definitie is van een afwijkende darmflora, zijn er geen cijfers over hoe vaak die voorkomt. Darmklachten zonder duidelijke oorzaak komen wel veel voor: het prikkelbaredarmsyndroom komt volgens de richtlijn voor bij ongeveer 4 op de 100 volwassenen in Nederland (volgens de strengste criteria).
Voor wie is dit zinvol
De uitslag is een beschrijving van je darmflora op één moment, zonder vastgestelde medische betekenis, met of zonder klachten. De analyse is niet nodig om gezond te blijven en verklaart darmklachten niet. Bij darmklachten stelt de huisarts de oorzaak meestal vast met vragen en lichamelijk onderzoek, zo nodig aangevuld met gericht bloed- of ontlastingsonderzoek, bijvoorbeeld op coeliakie of een darmontsteking. Bij bloed bij de ontlasting, onverklaard afvallen of nieuwe darmklachten na je 50e is deze analyse geen vervanging voor onderzoek door de huisarts.
Bronnen
- Porcari S, et al. International consensus statement on microbiome testing in clinical practice. Lancet Gastroenterol Hepatol 2025;10:154-67 (open-access versie, Wageningen University & Research)
- FMS Richtlijnendatabase: Prikkelbaredarmsyndroom, module Diagnostiek PDS
- NHG-Standaard Prikkelbaredarmsyndroom (PDS)
- Thuisarts.nl: Ik heb het prikkelbare-darm-syndroom (PDS)
- MDL Fonds: Alles over je darmmicrobioom
Bespreek een afwijkende uitslag altijd met je huisarts. Bij een sterk afwijkende uitslag proberen wij je zo snel mogelijk te bereiken. Lees je uitslag ook zelf en neem bij twijfel contact op met je huisarts. Een test stelt geen diagnose. Lees meer over risico's en uitslagen