Vitaminen, mineralen en aminozuren
Vitamine E
De hoeveelheid vitamine E in het bloed; een tekort komt vrijwel alleen voor bij een ernstige stoornis van de vetopname.
Alles over deze analyseWat meet dit
Vitamine E is een groep vetoplosbare stoffen, waarvan alfa-tocoferol de belangrijkste is. Het werkt als antioxidant en beschermt cellen, bloedvaten en weefsels tegen schade. Het zit in plantaardige oliën, margarine en halvarine, brood en graanproducten, noten, zaden en groente. Vitamine E wordt samen met vet opgenomen en in het bloed met vetten vervoerd, waardoor de waarde meebeweegt met het vet- en cholesterolgehalte in het bloed.
- Vitamine E-tekort bij een ernstige stoornis van de vetopname, zoals bij een ziekte van lever, alvleesklier of darm, na een darmoperatie of bij langdurige voeding via een infuus
- Te veel vitamine E door hoog gedoseerde supplementen
Verhoogd
Een verhoogd vitamine E komt meestal door supplementen of door een hoog vet- of cholesterolgehalte in het bloed, en heeft volgens de NVKC weinig tot geen betekenis. Via gewone voeding krijg je niet te veel vitamine E binnen. Bij hoge doses zijn soms klachten gemeld als hoofdpijn, vermoeidheid, misselijkheid, spierzwakte en darmklachten. Bij gebruik van bloedverdunners of bij een vitamine K-tekort kan veel vitamine E de bloedstolling remmen.
Verlaagd
Een verlaagd vitamine E komt vooral door een slechte opname van vet in de darm, bijvoorbeeld bij een ziekte van lever, alvleesklier of darm, na een darmoperatie of bij langdurige voeding via een infuus. Door voeding alleen ontstaat in Nederland voor zover bekend geen tekort. Een lage waarde kan ook komen door een laag vetgehalte in het bloed en hoeft dan niet op een tekort te wijzen. Een ernstig tekort kan bloedarmoede, spierzwakte en zenuwklachten geven.
Voorbereiding
- Eet vanaf 12 uur voor de afname niets meer en drink alleen water. Vitamine E zit in vet uit je voeding, dus na een maaltijd is de waarde hoger.
Bij een afwijkende uitslag
Bij een verlaagde waarde beoordeelt de huisarts de uitslag samen met de vetwaarden en zoekt bij een echt tekort naar een oorzaak van slechte vetopname, meestal in overleg met een internist of MDL-arts. Bij een verhoogde waarde door supplementen, zeker bij gebruik van bloedverdunners, is het advies meestal om met de supplementen te stoppen.
Betrouwbaarheid
De test wordt vooral gebruikt bij aandoeningen met slechte vetopname en bij onverklaarde zenuwklachten. Omdat de waarde meebeweegt met het vet- en cholesterolgehalte in het bloed, wordt een afwijkende uitslag bij voorkeur samen met die waarden beoordeeld. Een losse waarde zonder risicofactoren heeft weinig betekenis.
Beperkingen
- Een laag of hoog vet- en cholesterolgehalte in het bloed verlaagt of verhoogt de waarde, los van de voorraad.
- Supplementen verhogen de waarde; laxeermiddelen, de anticonceptiepil en aspirine kunnen hem volgens de NVKC verlagen.
- Referentiewaarden verschillen per laboratorium.
Hoe vaak komt dit voor
Een vitamine E-tekort komt volgens het Voedingscentrum in Nederland voor zover bekend niet voor bij gezonde mensen; het ontstaat alleen bij zeer ernstige stoornissen in de opname van voedingsstoffen. Te veel vitamine E komt alleen voor bij langdurig gebruik van hoog gedoseerde supplementen.
Voor wie is dit zinvol
Alleen zinvol bij aandoeningen met een ernstig verstoorde vetopname, zoals ziekten van lever, alvleesklier of darm, na een darmoperatie of bij langdurige voeding via een infuus, en bij onverklaarde zenuwklachten in die situaties. Bij gezonde mensen zonder klachten zegt de uitslag weinig; bij gewone voeding is een tekort vrijwel uitgesloten.
Nadelen en risico's
- Een lage waarde door een laag vetgehalte in het bloed kan ten onrechte als tekort worden gezien en tot onnodige supplementen of onnodig onderzoek leiden.
Bronnen
Bespreek een afwijkende uitslag altijd met je huisarts. Bij een sterk afwijkende uitslag proberen wij je zo snel mogelijk te bereiken. Lees je uitslag ook zelf en neem bij twijfel contact op met je huisarts. Een test stelt geen diagnose. Lees meer over risico's en uitslagen