Allergie en intolerantie
Alpha-gal antilichamen
IgE tegen een suiker uit rood vlees; hoort bij een allergie voor vlees die pas uren na het eten klachten geeft.
Alles over deze analyseWat meet dit
Alpha-gal is de korte naam voor galactose-alfa-1,3-galactose, een suiker die voorkomt in het vlees van zoogdieren zoals rund, varken, lam en wild. Mensen maken die suiker zelf niet. Na een tekenbeet kan het afweersysteem er IgE-antistoffen tegen gaan maken. Deze test meet die IgE-antistoffen in het bloed, in kU/l. Anders dan bij de meeste voedselallergieën gaat het hier om een suiker en niet om een eiwit, en dat verklaart waarom de reactie pas uren later komt: de suiker moet eerst via de vertering in het bloed terechtkomen.
- Sensibilisatie voor alpha-gal: het lichaam heeft IgE-antistoffen tegen deze suiker aangemaakt
- Steun bij het uitzoeken van een vertraagde allergische reactie op rood vlees, samen met het verhaal over de klachten
- Mogelijke verklaring voor netelroos of een ernstige allergische reactie die drie tot zes uur na een maaltijd met vlees optreedt
Verhoogd
Een waarde boven de afkapgrens betekent dat je IgE-antistoffen tegen alpha-gal hebt: sensibilisatie. Dat is niet hetzelfde als een allergie. Past het bij het verhaal, dan gaat het om het alpha-gal-syndroom: klachten na het eten van rood vlees die kenmerkend pas na drie tot zes uur beginnen, meestal 's nachts. Klachten die erbij horen zijn jeuk, netelroos, buikpijn en diarree, en soms een ernstige allergische reactie met benauwdheid of flauwvallen. Bijna iedereen met deze allergie heeft eerder een tekenbeet gehad; in Nederland gaat het om de schapenteek. Gevogelte en vis bevatten geen alpha-gal en geven meestal geen klachten.
Verlaagd
Een waarde onder de afkapgrens betekent dat er geen IgE-antistoffen tegen alpha-gal zijn gevonden. Het alpha-gal-syndroom is dan onwaarschijnlijk. Klachten na het eten van vlees kunnen ook andere oorzaken hebben: een allergie voor een ander eiwit in vlees, een reactie op kruiden of marinade, een darmaandoening, of een reactie op iets anders uit dezelfde maaltijd. Bij een ernstige reactie zonder duidelijke oorzaak zoekt een allergoloog verder.
Bij een afwijkende uitslag
De huisarts kijkt naar het verhaal: welk vlees, hoeveel uur erna, hoe vaak en of er tekenbeten zijn geweest. Bij een passend verhaal en een positieve uitslag volgt verwijzing naar een allergoloog, die het advies over vermijden bepaalt en beoordeelt of noodmedicatie zoals een adrenaline-auto-injector nodig is. Bij twijfel kan in het ziekenhuis een provocatietest worden gedaan.
Betrouwbaarheid
Een positieve IgE-uitslag toont sensibilisatie aan, geen allergie: hij zegt alleen dat er antistoffen zijn, niet dat je klachten krijgt van vlees. Bij alpha-gal is dat verschil extra groot, want in gebieden met veel teken hebben veel mensen deze antistoffen zonder ooit klachten te hebben gehad. De uitslag is daarom alleen te duiden samen met het verhaal: eet je rood vlees zonder problemen, dan verandert een positieve uitslag daar niets aan en wordt er niet behandeld. Deze bepaling hoort thuis bij een gerichte vraag, meestal na een onverklaarde reactie in de nacht of na een ernstige allergische reactie.
Beperkingen
- Sensibilisatie zonder klachten komt veel voor bij mensen die vaak tekenbeten oplopen; alleen klachten maken er een allergie van.
- De reactie komt pas drie tot zes uur na het eten, waardoor het verband met de maaltijd vaak niet wordt gelegd en het verhaal moeilijker te beoordelen is.
- De hoeveelheid vlees, alcohol, inspanning en ontstekingsremmers beïnvloeden of er klachten optreden; dezelfde maaltijd geeft niet altijd dezelfde reactie.
- Laboratoria gebruiken verschillende meetmethoden en afkapwaarden; uitslagen van verschillende labs zijn niet één op één te vergelijken.
Hoe vaak komt dit voor
Het alpha-gal-syndroom is in Nederland zeldzaam en pas de laatste jaren bekend. Tekenbeten zijn juist heel gewoon: het RIVM schat dat er in Nederland per jaar ongeveer 1,5 miljoen tekenbeten zijn. Sensibilisatie voor alpha-gal komt daardoor vaker voor dan de allergie zelf, vooral bij mensen die veel buiten in bos en duin zijn.
Voor wie is dit zinvol
Zinvol bij mensen die uren na een maaltijd met rund, varken, lam of wild klachten krijgen zoals jeuk, netelroos, buikpijn of benauwdheid, zeker als dat 's nachts gebeurt en er tekenbeten in het verleden zijn. Ook bij een ernstige allergische reactie waarvan de oorzaak niet duidelijk is. Bij mensen die zonder problemen vlees eten is de test niet zinvol: een positieve uitslag betekent dan geen allergie en leidt niet tot behandeling.
Nadelen en risico's
- Een positieve uitslag zonder klachten leidt er gemakkelijk toe dat vlees onnodig uit de voeding wordt gelaten, terwijl sensibilisatie zonder klachten niet behandeld wordt.
- Een normale uitslag sluit een reactie op vlees niet uit; er zijn ook andere oorzaken van klachten na een maaltijd met vlees.
Bronnen
Bespreek een afwijkende uitslag altijd met je huisarts. Bij een sterk afwijkende uitslag proberen wij je zo snel mogelijk te bereiken. Lees je uitslag ook zelf en neem bij twijfel contact op met je huisarts. Een test stelt geen diagnose. Lees meer over risico's en uitslagen