Lactaat (urine)

Lactaat (urine) te hoog

Een verhoogd lactaat in urine komt meestal door zware inspanning kort voor het opvangen van de urine. Ook ernstige ziekte met zuurstoftekort in de weefsels, een ernstige infectie, leverziekten, ontregelde diabetes, veel alcohol, een tekort aan vitamine B1 en medicijnen zoals metformine kunnen lactaat verhogen. Bij iemand zonder klachten heeft een licht verhoogde waarde meestal geen betekenis. Zelden past een blijvend verhoogd lactaat bij een aangeboren stoornis in de energieproductie van de cel (mitochondriële ziekte).

Lactaat (urine) te laag

Een lage waarde heeft bij deze stoffen meestal geen betekenis en geeft geen klachten. Een lage uitscheiding kan komen door verdunde urine, door weinig inname van de stof via voeding of door gewone schommelingen van dag tot dag. Voor geen van deze stoffen is een lage waarde in urine een erkende aanwijzing voor een tekort of ziekte. Bij stoffen die uit voeding of darmbacteriën komen, zegt een lage waarde vooral iets over wat er recent gegeten is.

Zinvol voor

In het ziekenhuis vraagt een specialist deze bepaling aan bij een gericht vermoeden van een stofwisselingsstoornis, meestal bij een kind met passende klachten, en laat haar uitvoeren in een gespecialiseerd laboratorium. Voor volwassenen zonder klachten, of om darmgezondheid, voedingstekorten of energie te beoordelen, is de bepaling volgens de huidige kennis niet zinvol. Ook bij klachten zoals vermoeidheid of buikklachten is niet aangetoond dat de uitslag de oorzaak laat zien.

Hoe vaak komt het voor?

Aangeboren stofwisselingsziekten zijn elk afzonderlijk zeldzaam. Via de hielprik worden in Nederland per jaar bijvoorbeeld 1 tot 2 kinderen met methylmalonacidemie en ongeveer 1 kind met propionacidemie of glutaaracidurie type 1 gevonden. Over afwijkende waarden van losse organische zuren bij volwassenen zonder klachten zijn geen Nederlandse cijfers.

RIVM, hielprikscreening (pns.nl)