Hart en vaten
Apolipoproteïne A2
Het tweede eiwit van HDL-cholesterol; de betekenis voor het risico op hart- en vaatziekten is onduidelijk.
Alles over deze analyseWat meet dit
Cholesterol en andere vetten reizen door het bloed in bolletjes die lipoproteïnen heten. De eiwitten op die bolletjes heten apolipoproteïnen. HDL, het deeltje dat cholesterol uit de vaatwand terugbrengt naar de lever, draagt vooral apolipoproteïne A1 en daarnaast apolipoproteïne A2. Apolipoproteïne A2 is dus het op één na belangrijkste eiwit van HDL. Welke rol het precies speelt bij het afvoeren van cholesterol en bij ontsteking, is nog niet goed bekend.
- Een aanwijzing voor de hoeveelheid en samenstelling van HDL-deeltjes
- Zelden: een zeldzame erfelijke stoornis in de HDL-stofwisseling
Verhoogd
Een hoge waarde gaat meestal samen met een hoog HDL-cholesterol. Ook alcoholgebruik en sommige medicijnen, zoals oestrogenen en anti-epileptica, kunnen de waarde verhogen. Of een hoge waarde gunstig of ongunstig is voor het risico op hart- en vaatziekten, is niet duidelijk; onderzoeken spreken elkaar tegen. Een hoge waarde geeft geen klachten.
Verlaagd
Een lage waarde gaat meestal samen met een laag HDL-cholesterol, zoals bij roken, overgewicht, weinig bewegen, diabetes of een hoog triglyceridengehalte. Zelden past een zeer lage waarde bij een erfelijke stoornis in de HDL-stofwisseling. Een lage waarde geeft zelf geen klachten; wat telt voor het risico op hart- en vaatziekten zijn vooral het LDL- of non-HDL-cholesterol en de andere risicofactoren.
Bij een afwijkende uitslag
Een afwijkende waarde leidt op zichzelf meestal niet tot vervolg. De huisarts kijkt naar het volledige cholesterolonderzoek en de andere risicofactoren en volgt bij een verhoogd risico de NHG-Standaard Cardiovasculair risicomanagement. Bij een zeer laag HDL-cholesterol zonder verklaring kan verwijzing naar een internist volgen.
Betrouwbaarheid
Wat een afwijkende apolipoproteïne A2 betekent voor het risico op hart- en vaatziekten, is weinig onderzocht en de uitkomsten zijn tegenstrijdig. Er zijn geen afgesproken grenswaarden. Volgens de NVKC voegen zelfs apolipoproteïne A1 en B hooguit in complexe gevallen iets toe aan HDL- en LDL-cholesterol; over A2 is nog minder bekend. Voor de risicoschatting volgens de NHG-Standaard Cardiovasculair risicomanagement zeggen leeftijd, bloeddruk, roken en het non-HDL-cholesterol veel meer.
Beperkingen
- Alcohol, oestrogenen (ook de anticonceptiepil) en sommige anti-epileptica verhogen de waarde.
- De waarde volgt grotendeels het HDL-cholesterol en voegt daar weinig informatie aan toe.
- Meetmethoden en referentiewaarden verschillen per laboratorium en zijn niet goed gestandaardiseerd.
Hoe vaak komt dit voor
Er zijn geen Nederlandse cijfers over hoe vaak een afwijkende apolipoproteïne A2 voorkomt, omdat de bepaling geen afgesproken grenswaarden heeft. Hart- en vaatziekten zelf komen in Nederland veel voor en zijn een van de belangrijkste doodsoorzaken.
Voor wie is dit zinvol
De uitslag zegt weinig bij mensen zonder klachten, en ook bij de inschatting van het risico op hart- en vaatziekten voegt hij weinig toe aan het gewone cholesterolonderzoek. Hij kan iets zeggen bij een vermoeden van een zeldzame erfelijke stoornis in de HDL-stofwisseling, bijvoorbeeld bij een zeer laag HDL-cholesterol in de familie.
Nadelen en risico's
- Een afwijkende waarde zonder vaste betekenis kan onnodig ongerust maken of tot onnodig vervolgonderzoek leiden.
Bronnen
Bespreek een afwijkende uitslag altijd met je huisarts. Bij een sterk afwijkende uitslag proberen wij je zo snel mogelijk te bereiken. Lees je uitslag ook zelf en neem bij twijfel contact op met je huisarts. Een test stelt geen diagnose. Lees meer over risico's en uitslagen