Allergie en intolerantie
IgE-allergenen mix klein
Een panel IgE-bepalingen tegen veelvoorkomende inhalatieallergenen; toont sensibilisatie, geen allergie.
Alles over deze analyseWat meet dit
Deze bepaling meet in één keer de IgE-antistoffen tegen een reeks allergenen die je inademt: onder andere graspollen, boompollen, kruidpollen, huisstofmijt, huidschilfers van kat, hond en paard, en schimmelsporen. IgE is het type antistof dat bij een allergische reactie mestcellen aanzet tot het afgeven van histamine. Het lichaam maakt die antistoffen pas nadat het eerder met het allergeen in aanraking is geweest; dat heet sensibilisatie. Per allergeen komt er een waarde in kU/l uit; welke allergenen in het panel zitten en vanaf welke waarde een uitslag positief heet, staat op het uitslagrapport.
- Sensibilisatie voor een of meer ingeademde allergenen uit het panel
- Steun bij het uitzoeken van een vermoeden van hooikoorts of een allergie voor huisstofmijt of huisdieren, samen met het verhaal over de klachten
- Aanknopingspunt bij neus-, oog- en luchtwegklachten die in een bepaald seizoen of in een bepaalde omgeving erger worden
Verhoogd
Een waarde boven de afkapgrens bij een of meer allergenen betekent dat je daar IgE-antistoffen tegen hebt: sensibilisatie. Dat is niet hetzelfde als een allergie. Past het bij het verhaal, bijvoorbeeld graspollen bij klachten in mei en juni of kat bij klachten op bezoek bij iemand met een kat, dan ondersteunt de uitslag de diagnose. Bij een panel is de kans echter groot dat er ook iets positief uitkomt waar je nooit last van hebt; dat is geen ziekte en wordt niet behandeld. De hoogte van de waarde zegt weinig over hoe ernstig de klachten zijn.
Verlaagd
Waarden onder de afkapgrens betekenen dat er geen IgE-antistoffen tegen die allergenen zijn gevonden. Een allergie voor die stoffen is dan een stuk minder waarschijnlijk. Neus- en luchtwegklachten kunnen ook andere oorzaken hebben: een niet-allergische neusontsteking, prikkels zoals rook, parfum, kou of droge lucht, een chronische bijholteontsteking of neuspoliepen. Ook staat niet elk allergeen in het panel; een allergie voor bijvoorbeeld een knaagdier of een stof op het werk wordt hiermee niet gevonden.
Bij een afwijkende uitslag
De huisarts kijkt vooral naar het verhaal: wanneer de klachten er zijn, waar ze erger worden en of er ook astma of eczeem is. Bij een positieve uitslag met passende klachten volgen adviezen om het contact met het allergeen te verminderen en zo nodig medicijnen voor neus, ogen of luchtwegen. Komen de klachten daarmee niet onder controle, dan volgt verwijzing naar een kno-arts, longarts of allergoloog, waar ook allergeen-immunotherapie ter sprake kan komen.
Betrouwbaarheid
Een positieve IgE-uitslag toont sensibilisatie aan, geen allergie; de FMS-richtlijn Allergie van de bovenste luchtwegen schrijft dat expliciet. Een uitslag zegt daarom alleen iets als hij past bij het verhaal over de klachten. Bij een panel wordt tegen veel allergenen tegelijk getest, waardoor de kans op minstens één positieve uitslag zonder klachten flink oploopt. Bij mensen zonder klachten is de voorspellende waarde daarom laag en volgt er op een positieve uitslag geen behandeling. Een positieve uitslag uit breed onderzoek zonder passende klachten kan ten onrechte tot de diagnose allergie leiden.
Beperkingen
- Een panel test tegen veel allergenen tegelijk; de kans dat er iets positief uitkomt zonder dat je er klachten van hebt, is daardoor groot.
- Pollen kruisreageren onderling en met voedsel; wie voor berkenpollen gevoelig is, heeft vaak ook positieve uitslagen voor andere boompollen, noten en fruit zonder daar last van te hebben.
- De uitslag zegt weinig over de ernst van de klachten; een hogere waarde betekent niet automatisch meer last.
- Laboratoria gebruiken verschillende meetmethoden en afkapwaarden; uitslagen van verschillende labs zijn niet één op één te vergelijken.
Hoe vaak komt dit voor
Allergie voor ingeademde allergenen is in Nederland veelvoorkomend; hooikoorts en huisstofmijtallergie staan bovenaan. Sensibilisatie komt nog vaker voor dan de allergie zelf: een aanzienlijk deel van de mensen met IgE-antistoffen heeft er geen klachten van. De klachten beginnen meestal in de jeugd of als jongvolwassene en gaan vaak samen met astma of eczeem.
Voor wie is dit zinvol
Zinvol bij klachten van neus, ogen of luchtwegen met een duidelijk patroon: een bepaald seizoen, een bepaalde plek of contact met een dier. De uitslag helpt dan te bepalen welk allergeen de klachten verklaart en of maatregelen of immunotherapie zinvol zijn. Bij mensen zonder klachten voegt het panel niets toe: sensibilisatie zonder klachten is geen ziekte, en een breed panel levert dan vooral uitslagen op die nergens bij passen.
Nadelen en risico's
- Een breed panel levert vaak positieve uitslagen op voor allergenen waar je geen klachten van hebt. Dat kan leiden tot onnodige ongerustheid, tot het wegdoen van een huisdier of tot ingrijpende maatregelen in huis die niets opleveren.
- Normale uitslagen sluiten neus- en luchtwegklachten niet uit; er zijn ook niet-allergische oorzaken die met deze test niet worden gevonden.
Bronnen
Bespreek een afwijkende uitslag altijd met je huisarts. Bij een sterk afwijkende uitslag proberen wij je zo snel mogelijk te bereiken. Lees je uitslag ook zelf en neem bij twijfel contact op met je huisarts. Een test stelt geen diagnose. Lees meer over risico's en uitslagen