Allergie en intolerantie
IgE antilichamen kabeljauw
Antistoffen tegen viseiwit; laat zien of het afweersysteem gevoelig is voor kabeljauw, niet of je er klachten van krijgt.
Alles over deze analyseWat meet dit
Deze test meet in het bloed de hoeveelheid IgE-antistoffen tegen de eiwitten uit kabeljauw. IgE is het type antistof dat bij een allergische reactie mestcellen aanzet tot het afgeven van histamine. Het lichaam maakt zulke antistoffen pas nadat het eerder met het allergeen in contact is geweest; dat heet sensibilisatie. De uitslag is een getal in kU/l; het laboratorium geeft aan vanaf welke waarde de uitslag als positief geldt.
- Sensibilisatie voor kabeljauw: het lichaam heeft IgE-antistoffen tegen kabeljauw aangemaakt
- Steun bij het uitzoeken van een vermoeden van allergie voor kabeljauw, samen met het verhaal over de klachten
- Zelden: een aanwijzing bij het uitzoeken van een eerdere ernstige allergische reactie na het eten van vis
Verhoogd
Een waarde boven de afkapgrens betekent dat je IgE-antistoffen tegen kabeljauw hebt: sensibilisatie. Dat is niet hetzelfde als een allergie. Visallergie komt volgens Stichting Voedselallergie vaker voor bij volwassenen dan bij kinderen en blijft meestal het hele leven bestaan. Klachten die erbij passen zijn jeuk in mond en keel, netelroos, zwelling van de lippen, braken, benauwdheid of, zelden, een ernstige reactie met bloeddrukdaling. Een uitslag voor kabeljauw zegt niet of je ook op andere vissoorten reageert, en ook niets over schaaldieren en schelpdieren: dat zijn andere eiwitten. De hoogte van de uitslag zegt volgens de NVKC niets over hoe ernstig een reactie zou verlopen, al hoort een duidelijk hogere waarde wel bij een grotere kans dat er echt een allergie is.
Verlaagd
Een waarde onder de afkapgrens betekent dat er geen IgE-antistoffen tegen kabeljauw zijn gevonden. Een allergie voor kabeljauw die via IgE loopt, is dan een stuk minder waarschijnlijk. In twee onderzoeken in de FMS-richtlijn vond de IgE-bepaling voor vis 67 tot 94 op de 100 mensen met een aangetoonde visallergie, dus een enkele keer wordt een echte allergie gemist. Klachten na het eten kunnen ook een andere oorzaak hebben, bijvoorbeeld een intolerantie of een darmaandoening.
Bij een afwijkende uitslag
De huisarts kijkt vooral naar het verhaal: welke klachten, hoe snel na het eten en hoe vaak. Vaak volgt een voedingsdagboek en het tijdelijk weglaten en daarna weer invoeren van het verdachte voedingsmiddel. Bij een vermoeden van een echte allergie of bij een ernstige reactie volgt verwijzing naar een allergoloog of kinderarts, waar zo nodig een voedselprovocatie wordt gedaan; die test is volgens de FMS-richtlijn de gouden standaard.
Betrouwbaarheid
Een positieve IgE-uitslag toont sensibilisatie aan, geen allergie: het betekent alleen dat er antistoffen zijn, niet dat je klachten krijgt van kabeljauw. In de FMS-richtlijn had de vis-IgE-bepaling in twee onderzoeken een specificiteit van 65 en 88 procent: een deel van de mensen zonder visallergie test toch positief. Omdat een positieve uitslag ook bij mensen zonder allergie voorkomt, kan de uitslag los van de klachten verwarring geven. De uitslag is alleen te duiden samen met het verhaal over de klachten, en bij twijfel met een voedselprovocatie in het ziekenhuis.
Beperkingen
- De test meet alleen kabeljauw; andere vissoorten bevatten deels andere eiwitten en worden hier niet gemeten.
- Schaaldieren en schelpdieren zijn andere allergenen; deze uitslag zegt daar niets over.
- Bij mensen met een pollenallergie of met veel IgE in het bloed komen vaker positieve uitslagen voor zonder klachten.
- Laboratoria gebruiken verschillende meetmethoden; uitslagen van verschillende labs zijn niet altijd één op één te vergelijken.
Hoe vaak komt dit voor
Visallergie is vrij zeldzaam: in Europa heeft naar schatting 0,1 tot 0,2 op de 100 mensen een visallergie. Anders dan allergie voor melk of ei begint visallergie vaak pas op volwassen leeftijd en gaat ze meestal niet over. Voedselallergie in het algemeen komt bij ongeveer 1 tot 2 op de 100 volwassenen voor.
Voor wie is dit zinvol
De uitslag zegt het meest als er een duidelijke reactie is geweest kort na het eten van kabeljauw, als aanvulling op het gesprek met de arts. Bij mensen die kabeljauw gewoon eten en daar nooit een acute reactie op hebben gehad, zegt een positieve uitslag niet dat je allergisch bent en kan die leiden tot onnodig vermijden van kabeljauw. Bij vage klachten zoals buikpijn, moeheid of eczeem zonder duidelijk verband met een maaltijd voegt de test weinig toe.
Nadelen en risico's
- Een positieve uitslag zonder klachten leidt er gemakkelijk toe dat kabeljauw onnodig uit de voeding wordt gelaten. Dat kan tot een tekort aan voedingsstoffen leiden en volgens Thuisarts.nl juist de kans op een allergie vergroten, vooral bij kinderen.
- Een normale uitslag sluit klachten door kabeljauw niet uit: er zijn mensen met klachten bij wie in het bloed geen IgE-antistoffen te vinden zijn.
Bronnen
Bespreek een afwijkende uitslag altijd met je huisarts. Bij een sterk afwijkende uitslag proberen wij je zo snel mogelijk te bereiken. Lees je uitslag ook zelf en neem bij twijfel contact op met je huisarts. Een test stelt geen diagnose. Lees meer over risico's en uitslagen