Allergie en intolerantie
IgE antilichamen koemelk
Antistoffen tegen melkeiwit; laat zien of het afweersysteem gevoelig is voor koemelk, niet of je er klachten van krijgt.
Alles over deze analyseWat meet dit
Deze test meet in het bloed de hoeveelheid IgE-antistoffen tegen de eiwitten uit koemelk. IgE is het type antistof dat bij een allergische reactie mestcellen aanzet tot het afgeven van histamine. Het lichaam maakt zulke antistoffen pas nadat het eerder met het allergeen in contact is geweest; dat heet sensibilisatie. De uitslag is een getal in kU/l; het laboratorium geeft aan vanaf welke waarde de uitslag als positief geldt.
- Sensibilisatie voor koemelk: het lichaam heeft IgE-antistoffen tegen koemelk aangemaakt
- Steun bij het uitzoeken van een vermoeden van allergie voor koemelk, samen met het verhaal over de klachten
- Steun bij de vraag of klachten na melk bij een allergie passen en niet bij lactose-intolerantie
Verhoogd
Een waarde boven de afkapgrens betekent dat je IgE-antistoffen tegen koemelk hebt: sensibilisatie. Dat is niet hetzelfde als een allergie. Koemelkallergie komt vooral in het eerste levensjaar voor en gaat bij de meeste kinderen weer over: iets meer dan de helft verdraagt koemelk weer rond de eerste verjaardag. Net als bij ei blijft de IgE-uitslag vaak positief terwijl het kind melk alweer verdraagt. Kinderen met een koemelkallergie via IgE reageren volgens de NVK vaak ook op geitenmelk, schapenmelk en andere dierlijke melk; sojaproducten hoeven zij niet te vermijden. De hoogte van de uitslag zegt volgens de NVKC niets over hoe ernstig een reactie zou verlopen, al hoort een duidelijk hogere waarde wel bij een grotere kans dat er echt een allergie is.
Verlaagd
Een waarde onder de afkapgrens betekent dat er geen IgE-antistoffen tegen koemelk zijn gevonden. Een allergie voor koemelk die via IgE loopt, is dan een stuk minder waarschijnlijk. Bij een deel van de jonge kinderen verlopen de klachten niet via IgE; de test is dan normaal terwijl er toch een koemelkallergie is. Lactose-intolerantie is geen allergie en is met deze test niet te zien. Klachten na het eten kunnen ook een andere oorzaak hebben, bijvoorbeeld een intolerantie of een darmaandoening.
Bij een afwijkende uitslag
De huisarts kijkt vooral naar het verhaal: welke klachten, hoe snel na het eten en hoe vaak. Vaak volgt een voedingsdagboek en het tijdelijk weglaten en daarna weer invoeren van het verdachte voedingsmiddel. Bij een vermoeden van een echte allergie of bij een ernstige reactie volgt verwijzing naar een allergoloog of kinderarts, waar zo nodig een voedselprovocatie wordt gedaan; die test is volgens de FMS-richtlijn de gouden standaard.
Betrouwbaarheid
Een positieve IgE-uitslag toont sensibilisatie aan, geen allergie: het betekent alleen dat er antistoffen zijn, niet dat je klachten krijgt van koemelk. De gepoolde specificiteit van de IgE-bepaling voor koemelk is in de FMS-richtlijn 48 procent: ongeveer de helft van de onderzochte mensen zonder koemelkallergie heeft toch een positieve uitslag. Omdat een positieve uitslag ook bij mensen zonder allergie voorkomt, kan de uitslag los van de klachten verwarring geven. De uitslag is alleen te duiden samen met het verhaal over de klachten, en bij twijfel met een voedselprovocatie in het ziekenhuis.
Beperkingen
- Bij kinderen blijft de uitslag vaak positief nadat de allergie al is overgegaan.
- Een koemelkallergie die niet via IgE verloopt, geeft een normale uitslag.
- Lactose-intolerantie, een probleem met de vertering van melksuiker, is met deze test niet aan te tonen of uit te sluiten.
- Laboratoria gebruiken verschillende meetmethoden; uitslagen van verschillende labs zijn niet altijd één op één te vergelijken.
Hoe vaak komt dit voor
Het Voedingscentrum schat dat 2 tot 3 op de 100 kinderen in het eerste levensjaar een koemelkallergie krijgt; het is daarmee de meest voorkomende voedselallergie bij baby's. De vorm die via IgE loopt, komt volgens de NVK bij ongeveer 0,7 op de 100 kinderen voor. Bij volwassenen is koemelkallergie zeldzaam.
Voor wie is dit zinvol
De uitslag zegt het meest als er een duidelijke reactie is geweest kort na het eten van koemelk, als aanvulling op het gesprek met de arts. Bij mensen die koemelk gewoon eten en daar nooit een acute reactie op hebben gehad, zegt een positieve uitslag niet dat je allergisch bent en kan die leiden tot onnodig vermijden van koemelk. Bij vage klachten zoals buikpijn, moeheid of eczeem zonder duidelijk verband met een maaltijd voegt de test weinig toe. Bij een baby met verdenking op koemelkallergie loopt het onderzoek via het consultatiebureau, de huisarts of de kinderarts.
Nadelen en risico's
- Een positieve uitslag zonder klachten leidt er gemakkelijk toe dat koemelk onnodig uit de voeding wordt gelaten. Dat kan tot een tekort aan voedingsstoffen leiden en volgens Thuisarts.nl juist de kans op een allergie vergroten, vooral bij kinderen.
- Een normale uitslag sluit klachten door koemelk niet uit: er zijn mensen met klachten bij wie in het bloed geen IgE-antistoffen te vinden zijn.
Bronnen
- NHG-Standaard Voedselovergevoeligheid en coeliakie (M47)
- FMS Richtlijnendatabase: Voedselprovocatie, module Plaatsbepaling diagnostiek voedselallergie
- NVK-kennisdocument: IgE-gemedieerde koemelkallergie bij kinderen
- Voedingscentrum: Koemelkallergie
- Thuisarts.nl: Ik denk dat mijn kind niet tegen bepaald voedsel kan
Bespreek een afwijkende uitslag altijd met je huisarts. Bij een sterk afwijkende uitslag proberen wij je zo snel mogelijk te bereiken. Lees je uitslag ook zelf en neem bij twijfel contact op met je huisarts. Een test stelt geen diagnose. Lees meer over risico's en uitslagen