Darm
Lactoferrine
Een ontstekingseiwit uit witte bloedcellen in de ontlasting; vergelijkbaar met calprotectine, maar zonder vaste afkapwaarde.
Alles over deze analyseWat meet dit
Lactoferrine is een eiwit dat onder andere in witte bloedcellen (neutrofiele granulocyten) zit. Bij een ontsteking van de darmwand komen veel van die cellen in de darm terecht, en daarmee lactoferrine in de ontlasting. De test meet hoeveel lactoferrine in een portie ontlasting zit. Het werkt op dezelfde manier als calprotectine, een andere ontstekingsmarker in de ontlasting.
- Ontsteking van de darmwand, bijvoorbeeld bij een darminfectie of een chronische darmontsteking (IBD) zoals de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa
Verhoogd
Een verhoogd lactoferrine wijst op ontstekingscellen in de darm. Dat kan passen bij een chronische darmontsteking zoals de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa, zeker bij langdurige diarree, bloed of slijm bij de ontlasting en afvallen. Een verhoogde waarde komt ook voor bij een darminfectie door bacteriën en bij gebruik van ontstekingsremmende pijnstillers (NSAID's). Bij baby's die borstvoeding krijgen is de waarde hoger, omdat moedermelk veel lactoferrine bevat. Zelden: een darmpoliep of darmkanker.
Verlaagd
Een lage waarde maakt een actieve ontsteking van de darmwand minder waarschijnlijk. Bij terugkerende buikpijn met een wisselende ontlasting past dat eerder bij het prikkelbaredarmsyndroom. Voor het uitsluiten van een chronische darmontsteking zijn de afkapwaarden van calprotectine beter vastgelegd dan die van lactoferrine.
Bij een afwijkende uitslag
Bij een verhoogde waarde en darmklachten vraagt de huisarts meestal calprotectine in de ontlasting aan, omdat de verwijsgrenzen in de richtlijn daarop zijn gebaseerd. Bij een verhoogd calprotectine volgt verwijzing naar de MDL-arts.
Betrouwbaarheid
Lactoferrine in de ontlasting meet ongeveer hetzelfde als calprotectine en is in onderzoek ook bruikbaar om een darmontsteking te onderscheiden van een prikkelbare darm. Voor calprotectine zijn bij die vraag afkapwaarden vastgelegd; voor lactoferrine is er geen afgesproken afkapwaarde, waardoor een licht verhoogde waarde lastiger te duiden is. De test zegt niet welke oorzaak een ontsteking heeft.
Beperkingen
- Een darminfectie en ontstekingsremmende pijnstillers (NSAID's) kunnen de waarde verhogen zonder chronische darmontsteking.
- Bloed bij de ontlasting, ook menstruatiebloed, kan de waarde verhogen, omdat bloed witte bloedcellen bevat.
- Bij waterdunne ontlasting kan de waarde vals-laag zijn door verdunning.
- Meetmethoden en afkapwaarden verschillen per laboratorium.
Hoe vaak komt dit voor
Darmklachten komen veel voor: het prikkelbaredarmsyndroom heeft volgens de richtlijn ongeveer 4 op de 100 volwassenen in Nederland. Chronische darmontstekingen zoals de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa zijn veel zeldzamer; de richtlijn geeft daarvoor geen Nederlands cijfer. Hoe vaak een afwijkende uitslag van deze markers voorkomt bij mensen zonder klachten, is niet bekend.
Voor wie is dit zinvol
Bij mensen zonder klachten zegt een afwijkende uitslag weinig, omdat de betekenis niet vaststaat en een voorbijgaande infectie of een pijnstiller de waarde kan verhogen. Bij langdurige diarree of buikklachten gebruikt de huisarts calprotectine in de ontlasting om een chronische darmontsteking uit te sluiten, en een bloedtest bij een vermoeden van coeliakie. Bij bloed bij de ontlasting, onbedoeld afvallen, nachtelijke diarree of nieuwe darmklachten na je 50e is dit onderzoek geen vervanging voor een bezoek aan de huisarts.
Bronnen
Bespreek een afwijkende uitslag altijd met je huisarts. Bij een sterk afwijkende uitslag proberen wij je zo snel mogelijk te bereiken. Lees je uitslag ook zelf en neem bij twijfel contact op met je huisarts. Een test stelt geen diagnose. Lees meer over risico's en uitslagen