Soa
Mycoplasma genitalium PCR (urine)
PCR-test op Mycoplasma genitalium in de eerste portie urine; zegt het meest bij langdurige plasbuisklachten of een behandelde partner.
Alles over deze analyseWat meet dit
Mycoplasma genitalium is een kleine bacterie die via seks wordt overgedragen. Bij mannen kan ze een ontsteking van de plasbuis geven; voor andere klachten of complicaties is geen goed bewijs. Meer dan 90 van de 100 infecties geven geen klachten en een deel gaat vanzelf over. De PCR zoekt naar erfelijk materiaal van de bacterie in de eerste portie urine; daarom vang je alleen het eerste deel van de straal op en plas je volgens de kitinstructie minstens 1 uur vooraf niet.
- Een infectie met Mycoplasma genitalium van de plasbuis
- Een mogelijke oorzaak van een plasbuisontsteking bij mannen die langer dan 4 weken aanhoudt terwijl chlamydia en gonorroe zijn uitgesloten of al behandeld
Positief
Een positieve uitslag betekent dat de bacterie aanwezig is. Zonder klachten is behandeling volgens Thuisarts en Soa Aids Nederland medisch niet nodig: de infectie is niet gevaarlijk, heeft waarschijnlijk geen invloed op de vruchtbaarheid en gaat vaak vanzelf over. Behandeling is wel zinvol bij mannen met klachten die langer dan 4 weken bestaan, en als een sekspartner wordt behandeld. De bacterie is vaak ongevoelig (resistent) voor antibiotica: in Nederlands onderzoek had 66 procent van de gevonden bacteriën kenmerken van resistentie tegen het eerste-keusmiddel en 9 procent tegen het tweede-keusmiddel. Onnodig behandelen vergroot die resistentie.
Negatief
Een negatieve uitslag betekent dat de bacterie in de urine niet is gevonden. Hoe lang het na besmetting duurt voordat de test positief wordt, is niet bekend; de LCI-richtlijn noemt de incubatietijd onduidelijk. Houd je klachten van de plasbuis, dan zoekt de arts naar een andere oorzaak.
Voorbereiding
- Vang de urine op als je minstens 1 uur niet hebt geplast.
- Vang alleen het eerste deel van de plas op, niet het middelste deel.
Bij een afwijkende uitslag
Bij een positieve uitslag en klachten laat de huisarts zo nodig apart een test op macrolideresistentie doen, omdat deze PCR geen resistentie bepaalt, en schrijft meestal een kuur antibiotica voor die daarop is afgestemd; blijven de klachten, dan volgt een ander antibioticum of verwijzing naar een uroloog. De huidige sekspartner wordt geïnformeerd om zich te laten testen. Mycoplasma genitalium is niet meldingsplichtig.
Betrouwbaarheid
De real-time PCR (NAAT) op eerstestraalsurine of een genitale swab is de manier om Mycoplasma genitalium aan te tonen. Bij mensen zonder klachten levert een positieve uitslag geen aangetoonde gezondheidswinst op, en behandelen zonder klachten laat de resistentie toenemen. Deze test toont alleen aan of de bacterie aanwezig is en bepaalt geen resistentie tegen antibiotica. De richtlijn adviseert bij een positieve uitslag vaak een aparte test op macrolideresistentie (ongevoeligheid voor het eerste-keusmiddel); die vraagt de behandelend arts zo nodig apart aan.
Beperkingen
- De incubatietijd is onbekend; kort na een risicocontact kan de test een infectie missen.
- Een positieve uitslag zegt niet of de bacterie de oorzaak van klachten is; de meeste mensen met de bacterie hebben geen klachten.
- Als je korter dan 1 uur vóór de afname hebt geplast, of meer dan het eerste deel van de straal opvangt, is het monster verdund en kan de test een infectie missen.
- Urine test alleen de plasbuis. Bij mannen die seks hebben met mannen zit de bacterie vaak in de anus, meestal zonder klachten; die infectie wordt met urine gemist.
Hoe vaak komt dit voor
Omdat niet standaard op Mycoplasma genitalium wordt getest, zijn er geen actuele landelijke cijfers. In de huisartsenpraktijk wordt de bacterie bij ongeveer 4,5 procent van de geteste mensen gevonden. In een onderzoek bij twee grote Centra Seksuele Gezondheid was dat 13,6 procent van de vrouwen, 8,2 procent van de heteroseksuele mannen en 20,1 procent van de mannen die seks hebben met mannen, meestal zonder klachten.
Voor wie is dit zinvol
De uitslag zegt het meest bij mannen met pijn bij het plassen of afscheiding uit de penis die langer dan 4 weken aanhoudt, als chlamydia en gonorroe zijn uitgesloten of al zonder resultaat behandeld, en bij mannen van wie de sekspartner voor Mycoplasma genitalium wordt behandeld. Bij mensen zonder klachten levert een positieve uitslag geen aangetoonde gezondheidswinst op. Plasbuisklachten worden vaker veroorzaakt door chlamydia of gonorroe.
Nadelen en risico's
- Een positieve uitslag zonder klachten kan leiden tot behandeling die medisch niet nodig is en die de resistentie van de bacterie tegen antibiotica vergroot.
- Een positieve uitslag kan onnodige ongerustheid of spanningen in een relatie geven, terwijl de bacterie meestal geen kwaad doet.
Bronnen
- RIVM-LCI-richtlijn Mycoplasma genitalium-infectie (2024)
- Multidisciplinaire Richtlijn Seksueel overdraagbare aandoeningen (2024), module C7 Mycoplasma genitalium-infectie
- Thuisarts.nl: Ik heb mycoplasma
- RIVM: Mycoplasma genitalium
- Soa Aids Nederland (professionals): Testen op mycoplasma (bijgewerkt 9 juli 2026)
- Medlab Stein, leistungsverzeichnis: Mycoplasma-genitalium-DNA
Bespreek een afwijkende uitslag altijd met je huisarts. Bij een sterk afwijkende uitslag proberen wij je zo snel mogelijk te bereiken. Lees je uitslag ook zelf en neem bij twijfel contact op met je huisarts. Een test stelt geen diagnose. Lees meer over risico's en uitslagen

