Allergie en intolerantie
IgE antilichamen paranoot
Antistoffen tegen paranooteiwit; laat zien of het afweersysteem gevoelig is voor paranoot, niet of je er klachten van krijgt.
Alles over deze analyseWat meet dit
De paranoot is het zaad van een boom uit het Amazonegebied. Paranoten worden los gegeten en zitten in bijvoorbeeld notenmengsels, muesli, chocolade en koek; op de verpakking van voedingsmiddelen moet paranoot als allergeen worden vermeld. Deze test meet in het bloed de hoeveelheid IgE-antistoffen tegen de eiwitten uit paranoot, in kU/l. Het lichaam maakt zulke antistoffen pas nadat het eerder met het allergeen in aanraking is geweest; dat heet sensibilisatie.
- Sensibilisatie voor paranoot: het lichaam heeft IgE-antistoffen tegen paranoot aangemaakt
- Steun bij het uitzoeken van een vermoeden van allergie voor paranoot, samen met het verhaal over de klachten
Verhoogd
Een waarde boven de afkapgrens betekent dat je IgE-antistoffen tegen paranoot hebt: sensibilisatie. Dat is niet hetzelfde als een allergie. Klachten die bij een allergie passen zijn jeuk of zwelling in mond en keel, netelroos, braken of benauwdheid, meestal kort na het eten. Wie op één notensoort reageert, reageert volgens Stichting Voedselallergie vaak ook op andere noten, ook als die botanisch niet verwant zijn. Bij twijfel kan een allergoloog antistoffen tegen een los paranooteiwit laten meten; dat zegt meer over een echte paranootallergie dan deze uitslag. De hoogte van de waarde zegt weinig over hoe ernstig een reactie zou verlopen.
Verlaagd
Een waarde onder de afkapgrens betekent dat er geen IgE-antistoffen tegen dit allergeen zijn gevonden. Een allergie voor dit allergeen die via IgE loopt, is dan een stuk minder waarschijnlijk, al is die niet helemaal uitgesloten. Klachten kunnen ook komen door een ander allergeen dat niet is getest, of een niet-allergische oorzaak hebben.
Bij een afwijkende uitslag
De huisarts kijkt vooral naar het verhaal: welke klachten, wanneer en waar ze optreden en na contact met wat. Bij een positieve uitslag met passende klachten volgen meestal adviezen om contact met het allergeen te beperken en zo nodig medicijnen. Bij een ernstige reactie, bij twijfel of bij klachten die daarmee niet onder controle komen, kan verwijzing naar een allergoloog, kinderarts, kno-arts of longarts volgen.
Betrouwbaarheid
Een positieve IgE-uitslag toont sensibilisatie aan, geen allergie: hij zegt alleen dat er antistoffen zijn, niet dat je er klachten van krijgt. De FMS-richtlijn Allergie van de bovenste luchtwegen zegt dit letterlijk en raadt aan een test op losse allergenen te kiezen op basis van het verhaal over de klachten; voor voedselallergie noemt de FMS-richtlijn Voedselprovocatie het verhaal over de klachten de hoeksteen van de diagnostiek en een voedselprovocatie in het ziekenhuis de gouden standaard. De uitslag zegt daarom alleen iets als hij past bij wanneer, waar en na contact met wat je klachten krijgt. Een positieve uitslag zonder klachten wordt niet behandeld.
Beperkingen
- Sensibilisatie zonder klachten komt veel voor; de uitslag is alleen te duiden samen met het verhaal over de klachten.
- Verwante allergenen kunnen elkaars antistoffen herkennen (kruisreactie), bijvoorbeeld pollen en noten of fruit; een positieve uitslag betekent dan niet dat juist dit allergeen de klachten geeft.
- De test meet alle eiwitten uit de allergeenbron samen; onderzoek naar losse eiwitten (componenten) kan bij twijfel meer zeggen.
- Laboratoria gebruiken verschillende meetmethoden en afkapwaarden; uitslagen van verschillende labs zijn niet één op één te vergelijken.
Hoe vaak komt dit voor
Volgens Stichting Voedselallergie heeft 1 tot 2 op de 100 mensen in Nederland een allergie voor noten, zowel kinderen als volwassenen; hazelnoot en walnoot staan daarbij bovenaan. Noten kunnen ernstige reacties geven. Wie op één notensoort reageert, reageert vaak ook op andere noten. Allergie voor paranoot komt minder vaak voor dan allergie voor hazelnoot of walnoot.
Voor wie is dit zinvol
Zinvol bij een duidelijke reactie kort na het eten van paranoot of een product met noten, zoals jeuk of zwelling in mond en keel, netelroos, braken of benauwdheid. Bij een reactie op een notenmengsel of een product met meerdere soorten noten kan de uitslag helpen bepalen welke noot verdacht is. Bij mensen die paranoot gewoon eten zonder klachten voegt de test niets toe.
Bronnen
- NVKC, allesovertesten.nl: Allergie (RAST)
- FMS Richtlijnendatabase: Allergie van de bovenste luchtwegen, module Aanvullende diagnostiek
- FMS Richtlijnendatabase: Voedselprovocatie, module Plaatsbepaling diagnostiek voedselallergie
- Thuisarts.nl: Ik heb allergie
- NHG-Standaard Voedselovergevoeligheid en coeliakie (M47)
- Stichting Voedselallergie: Noten
Bespreek een afwijkende uitslag altijd met je huisarts. Bij een sterk afwijkende uitslag proberen wij je zo snel mogelijk te bereiken. Lees je uitslag ook zelf en neem bij twijfel contact op met je huisarts. Een test stelt geen diagnose. Lees meer over risico's en uitslagen