Allergie en intolerantie
IgE antilichamen sesam
Antistoffen tegen sesameiwit; laat zien of het afweersysteem gevoelig is voor sesam, niet of je er klachten van krijgt.
Alles over deze analyseWat meet dit
Sesamzaad wordt als heel zaadje gegeten, bijvoorbeeld op brood, en verwerkt in sesampasta (tahini), sesamolie, hummus, crackers en Oosterse gerechten. Daardoor zit sesam vaak verborgen in voeding, en soms ook in cosmetica, medicijnen en dierenvoer; op de verpakking van voedingsmiddelen moet sesam als allergeen worden vermeld. Deze test meet in het bloed de hoeveelheid IgE-antistoffen tegen de eiwitten uit sesam, in kU/l. Het lichaam maakt zulke antistoffen pas nadat het eerder met het allergeen in aanraking is geweest; dat heet sensibilisatie.
- Sensibilisatie voor sesam: het lichaam heeft IgE-antistoffen tegen sesam aangemaakt
- Steun bij het uitzoeken van een vermoeden van allergie voor sesam, samen met het verhaal over de klachten
- Steun bij het zoeken naar de oorzaak van een reactie op een maaltijd waarin sesam verborgen kan zitten, zoals hummus of brood met zaadjes
Verhoogd
Een waarde boven de afkapgrens betekent dat je IgE-antistoffen tegen sesam hebt: sensibilisatie. Dat is niet hetzelfde als een allergie. Een sesamallergie kan klachten geven van netelroos en zwelling tot buikklachten, benauwdheid en een ernstige allergische reactie (anafylaxie). Volgens Stichting Voedselallergie zijn er kruisreacties tussen sesam en maanzaad, hazelnoot en rogge, en hebben mensen met een sesamallergie ook kans op een allergie voor paranoot, amandel, walnoot of pistache. Een positieve uitslag kan dus ook komen door antistoffen tegen een verwant voedingsmiddel. De hoogte van de waarde zegt weinig over hoe ernstig een reactie zou verlopen.
Verlaagd
Een waarde onder de afkapgrens betekent dat er geen IgE-antistoffen tegen dit allergeen zijn gevonden. Een allergie voor dit allergeen die via IgE loopt, is dan een stuk minder waarschijnlijk, al is die niet helemaal uitgesloten. Klachten kunnen ook komen door een ander allergeen dat niet is getest, of een niet-allergische oorzaak hebben.
Bij een afwijkende uitslag
De huisarts kijkt vooral naar het verhaal: welke klachten, wanneer en waar ze optreden en na contact met wat. Bij een positieve uitslag met passende klachten volgen meestal adviezen om contact met het allergeen te beperken en zo nodig medicijnen. Bij een ernstige reactie, bij twijfel of bij klachten die daarmee niet onder controle komen, kan verwijzing naar een allergoloog, kinderarts, kno-arts of longarts volgen.
Betrouwbaarheid
Een positieve IgE-uitslag toont sensibilisatie aan, geen allergie: hij zegt alleen dat er antistoffen zijn, niet dat je er klachten van krijgt. De FMS-richtlijn Allergie van de bovenste luchtwegen zegt dit letterlijk en raadt aan een test op losse allergenen te kiezen op basis van het verhaal over de klachten; voor voedselallergie noemt de FMS-richtlijn Voedselprovocatie het verhaal over de klachten de hoeksteen van de diagnostiek en een voedselprovocatie in het ziekenhuis de gouden standaard. De uitslag zegt daarom alleen iets als hij past bij wanneer, waar en na contact met wat je klachten krijgt. Een positieve uitslag zonder klachten wordt niet behandeld.
Beperkingen
- Sensibilisatie zonder klachten komt veel voor; de uitslag is alleen te duiden samen met het verhaal over de klachten.
- Verwante allergenen kunnen elkaars antistoffen herkennen (kruisreactie), bijvoorbeeld pollen en noten of fruit; een positieve uitslag betekent dan niet dat juist dit allergeen de klachten geeft.
- De test meet alle eiwitten uit de allergeenbron samen; onderzoek naar losse eiwitten (componenten) kan bij twijfel meer zeggen.
- Laboratoria gebruiken verschillende meetmethoden en afkapwaarden; uitslagen van verschillende labs zijn niet één op één te vergelijken.
Hoe vaak komt dit voor
Hoe vaak sesamallergie in Nederland voorkomt, is niet bekend. Volgens Stichting Voedselallergie neemt sesamallergie in Europa toe, en wordt er ook steeds meer sesam gegeten.
Voor wie is dit zinvol
Zinvol bij een duidelijke reactie kort na het eten van sesam of van een gerecht waar sesam in kan zitten, zoals hummus, tahini, brood met zaadjes of een Oosters gerecht. Heb je gereageerd op een maaltijd met meerdere mogelijke allergenen, dan kan de uitslag volgens de FMS-richtlijn helpen bepalen welk voedingsmiddel verdacht is. Bij mensen die sesam gewoon eten zonder klachten voegt de test niets toe.
Bronnen
- NVKC, allesovertesten.nl: Allergie (RAST)
- FMS Richtlijnendatabase: Allergie van de bovenste luchtwegen, module Aanvullende diagnostiek
- FMS Richtlijnendatabase: Voedselprovocatie, module Plaatsbepaling diagnostiek voedselallergie
- Thuisarts.nl: Ik heb allergie
- NHG-Standaard Voedselovergevoeligheid en coeliakie (M47)
- Stichting Voedselallergie: Sesam
- Thuisarts.nl: Ik denk dat ik niet tegen bepaald voedsel kan
Bespreek een afwijkende uitslag altijd met je huisarts. Bij een sterk afwijkende uitslag proberen wij je zo snel mogelijk te bereiken. Lees je uitslag ook zelf en neem bij twijfel contact op met je huisarts. Een test stelt geen diagnose. Lees meer over risico's en uitslagen