Infecties
Strongyloides
Antistoftest op de draadworm Strongyloides stercoralis; zegt vooral iets bij mensen die in een tropisch gebied hebben gewoond of gereisd.
Alles over deze analyseWat meet dit
Strongyloides stercoralis is een kleine worm die vooral in warme, vochtige gebieden voorkomt. De larven boren zich door de huid naar binnen, meestal via blote voeten in besmette grond. De worm kan zich in het lichaam vermenigvuldigen en daardoor tientallen jaren aanwezig blijven zonder dat iemand er iets van merkt. Deze test meet IgG-antistoffen tegen de worm in het bloed. Omdat de worm maar weinig larven in de ontlasting uitscheidt, is onderzoek van de ontlasting vaak niet genoeg.
- Een langdurige, vaak onopgemerkte infectie met Strongyloides stercoralis
- Een risico op hyperinfectie: een ongeremde vermeerdering van larven die kan ontstaan als het afweersysteem wordt onderdrukt
Positief
Een positieve uitslag past bij een infectie met Strongyloides, vaak een die al jaren bestaat zonder klachten. Dat is belangrijk om te weten: als het afweersysteem later wordt onderdrukt, bijvoorbeeld door een transplantatie, chemotherapie of een kuur met corticosteroïden, kan de infectie uitgroeien tot een hyperinfectie die dodelijk kan verlopen. Een positieve uitslag bij iemand die nooit in een gebied is geweest waar de worm voorkomt, is minder waarschijnlijk echt en kan berusten op kruisreactie met andere wormen.
Negatief
Een negatieve uitslag maakt een infectie minder waarschijnlijk, maar sluit die niet volledig uit, zeker niet bij mensen met een verminderde afweer, die minder antistoffen maken. Bij een blijvend vermoeden, bijvoorbeeld door eosinofilie of typische huidafwijkingen, kan het ziekenhuis aanvullend onderzoek doen op de ontlasting, met kweek of PCR. Antistofonderzoek en onderzoek van de ontlasting vullen elkaar daarom aan.
Bij een afwijkende uitslag
Bij een positieve uitslag volgt behandeling met een ontwormingsmiddel, zo nodig in overleg met een arts-microbioloog of internist-infectioloog, en bij mensen die immuunonderdrukkende medicijnen gaan gebruiken gebeurt dat het liefst vóór de start daarvan. Strongyloidiasis is in Nederland niet meldingsplichtig.
Betrouwbaarheid
Volgens de FMS-richtlijn over laboratoriumdiagnostiek van intestinale parasieten is serologie de aangewezen methode bij een langdurige Strongyloides-infectie, omdat het om een chronische infectie gaat en onderzoek van de ontlasting dan vaak negatief blijft. Hoe vaak de test een infectie mist of ten onrechte positief is, is niet goed vastgelegd. De uitslag zegt het meest bij iemand die in een gebied met deze worm heeft gewoond of gereisd, vooral vóór het starten van medicijnen die de afweer onderdrukken. Bij mensen die nooit in zo'n gebied zijn geweest is de kans op een infectie zo klein dat een positieve uitslag weinig zegt.
Beperkingen
- Kruisreactie met antistoffen tegen andere wormen komt voor en kan een fout-positieve uitslag geven.
- Bij mensen met een verminderde afweer kan de test negatief zijn terwijl er toch een infectie is.
- Antistoffen kunnen na een behandeling nog lang aantoonbaar blijven; de test is daarom beperkt bruikbaar als controle.
- Voor mensen zonder verblijf in een gebied waar de worm voorkomt is de kans op een echte infectie zeer klein, waardoor een positieve uitslag vaker onterecht dan terecht is.
Hoe vaak komt dit voor
Strongyloides komt in Nederland niet van nature voor; het gaat vrijwel altijd om een infectie die in een warm, vochtig gebied is opgelopen. Omdat de worm langer dan 50 jaar in het lichaam kan blijven zonder klachten, kan een infectie ook lang na zo'n verblijf nog aanwezig zijn. Bij mensen zonder verblijf in zulke gebieden is de infectie zeer zeldzaam.
Voor wie is dit zinvol
Zinvol bij mensen die geboren zijn in of langere tijd hebben gewoond in een gebied waar Strongyloides voorkomt, en bij reizigers die daar zijn geweest, zeker vóór het starten van medicijnen die de afweer onderdrukken, zoals corticosteroïden of chemotherapie. Ook bij onverklaarde eosinofilie of typische kruipende huidafwijkingen. Niet zinvol bij mensen die nooit in zo'n gebied zijn geweest en geen klachten hebben; bij hen is de kans op een echte infectie zo klein dat een positieve uitslag weinig zegt.
Nadelen en risico's
- Bij mensen zonder verblijf in een gebied waar de worm voorkomt is een positieve uitslag vaker onterecht dan terecht en kan die leiden tot onnodige behandeling.
- Een negatieve uitslag kan onterecht geruststellen bij iemand met een verminderde afweer, juist de groep die het meeste risico loopt.
Bronnen
Bespreek een afwijkende uitslag altijd met je huisarts. Bij een sterk afwijkende uitslag proberen wij je zo snel mogelijk te bereiken. Lees je uitslag ook zelf en neem bij twijfel contact op met je huisarts. Een test stelt geen diagnose. Lees meer over risico's en uitslagen