Infecties
Toxocara IgG
Antistoffen tegen de spoelworm van hond en kat; veel mensen hebben ze zonder ooit ziek te zijn geweest.
Alles over deze analyseWat meet dit
Toxocara is de spoelworm van hond (Toxocara canis) en kat (Toxocara cati). De eitjes komen met de ontlasting in zand en aarde terecht en blijven daar jarenlang besmettelijk. Mensen krijgen ze binnen via de mond, bijvoorbeeld bij tuinieren, spelen in een zandbak of door ongewassen groente. De larven kunnen niet uitgroeien tot volwassen wormen, maar trekken door het lichaam en kapselen zich in. Deze test meet IgG-antistoffen tegen stoffen die de larven uitscheiden.
- Een doorgemaakte of bestaande infectie met de spoelwormlarve van hond of kat
- Ondersteuning van het onderzoek bij onverklaarde eosinofilie (een verhoogd aantal van een bepaalde witte bloedcel), vooral bij kinderen
- Ondersteuning van het onderzoek bij een ontsteking in het oog waarvan de oorzaak niet duidelijk is
Positief
Een positieve uitslag betekent dat je afweersysteem contact heeft gehad met Toxocara-larven. Dat komt vaak voor: in Nederland heeft ongeveer 16 op de 100 mensen deze antistoffen, meestal zonder ooit klachten te hebben gehad. De larven kunnen tot ongeveer tien jaar in het lichaam overleven, dus de uitslag zegt niet wanneer de besmetting was. Alleen bij passende klachten, zoals een onverklaarde eosinofilie met buikpijn en hoesten, of een oogontsteking, krijgt de uitslag betekenis. Kruisreactie met andere wormen, zoals Ascaris, komt voor en wordt met een aanvullende blot uitgesloten.
Negatief
Een negatieve uitslag maakt een Toxocara-infectie minder waarschijnlijk, maar sluit die niet uit. Bij een ontsteking in het oog door een larve zijn er soms geen of nauwelijks antistoffen in het bloed te vinden: volgens de richtlijn over uveitis sluit een negatieve Toxocara-serologie oculaire toxocariasis niet uit. In die situatie kan de oogarts onderzoek doen op vocht uit het oog zelf.
Bij een afwijkende uitslag
Bij een positieve uitslag en passende klachten beoordeelt de huisarts het bloedbeeld en de leverwaarden en verwijst zo nodig naar het ziekenhuis; bij oogklachten gaat de behandeling via de oogarts. De meeste mensen met antistoffen worden niet behandeld, omdat de larven vanzelf inkapselen. Toxocariasis is in Nederland niet meldingsplichtig.
Betrouwbaarheid
De betekenis van een positieve uitslag bij mensen zonder klachten is weinig onderzocht. De test is een ELISA op stoffen die de larve uitscheidt; om kruisreacties met andere wormen uit te sluiten kan de uitslag met een blot worden bevestigd. Het RIVM schrijft dat er geen duidelijke criteria en geen gestandaardiseerde testafspraken voor toxocariasis bestaan, waardoor uitslagen tussen laboratoria en onderzoeken niet goed vergelijkbaar zijn. Omdat ongeveer 16 op de 100 Nederlanders antistoffen heeft, is een positieve uitslag zonder passende klachten meestal geen verklaring voor die klachten.
Beperkingen
- Antistoffen blijven jarenlang aantoonbaar; de larven kunnen tot ongeveer tien jaar in het lichaam overleven.
- Kruisreacties met andere wormen, zoals Ascaris, komen voor; bevestiging met een blot is dan nodig.
- Er zijn geen gestandaardiseerde criteria of afkapwaarden, waardoor uitslagen van verschillende laboratoria niet zomaar vergelijkbaar zijn.
- Een negatieve uitslag sluit een ontsteking in het oog door een Toxocara-larve niet uit.
Hoe vaak komt dit voor
In Nederland heeft ongeveer 16 op de 100 mensen antistoffen tegen Toxocara; in andere Europese landen loopt dat uiteen van ongeveer 2,5 op de 100 in Duitsland en Denemarken tot hogere cijfers elders. Ziekte door Toxocara is veel zeldzamer dan dragerschap van antistoffen en treft vooral kinderen van 1 tot 3 jaar, die vaker met zand en aarde in aanraking komen. In gemiddeld 20 op de 100 onderzochte zandbakken en parken in Nederland werden spoelwormeitjes gevonden.
Voor wie is dit zinvol
Kan zinvol zijn bij een onverklaarde eosinofilie, zeker bij kinderen met terugkerende buikpijn, hoofdpijn of hoesten, en bij een ontsteking in het oog waarvan de oorzaak niet duidelijk is. Niet zinvol als algemene controle bij mensen zonder klachten, ook niet bij een hond of kat in huis of bij veel tuinieren: antistoffen zijn dan vaak aanwezig zonder ziekte en een positieve uitslag verandert het beleid niet.
Nadelen en risico's
- Ongeveer 16 op de 100 Nederlanders heeft antistoffen zonder ziek te zijn; een positieve uitslag wordt daardoor makkelijk gezien als verklaring voor klachten die een andere oorzaak hebben.
- Omdat er geen gestandaardiseerde criteria zijn, kan een positieve uitslag leiden tot onnodig vervolgonderzoek of een behandeling die meer kwaad dan goed doet.
Bronnen
Bespreek een afwijkende uitslag altijd met je huisarts. Bij een sterk afwijkende uitslag proberen wij je zo snel mogelijk te bereiken. Lees je uitslag ook zelf en neem bij twijfel contact op met je huisarts. Een test stelt geen diagnose. Lees meer over risico's en uitslagen