Schildklier
TSH-receptorantistoffen
Antistoffen die de schildklier aanzetten tot te veel hormoon; tonen de ziekte van Graves aan bij een te snel werkende schildklier.
Alles over deze analyseWat meet dit
De schildklier heeft receptoren waarop het hormoon TSH uit de hypofyse aangrijpt. Bij de ziekte van Graves maakt het afweersysteem antistoffen tegen deze TSH-receptor (TRAb). Die werken net als TSH en zetten de schildklier aan tot het maken van te veel schildklierhormoon. Zelden remmen de antistoffen de schildklier juist. De test meet de hoeveelheid van deze antistoffen in het bloed.
- Ziekte van Graves als oorzaak van een te snel werkende schildklier (hyperthyreoïdie)
- Verhoogd risico op schildklierproblemen bij het ongeboren kind, bij zwangeren die de ziekte van Graves hebben of hebben gehad
Verhoogd
Aantoonbare TSH-receptorantistoffen bij een te snel werkende schildklier zijn volgens de NHG-Standaard bewijzend voor de ziekte van Graves, een auto-immuunziekte die vooral bij vrouwen op jonge en middelbare leeftijd voorkomt. Klachten die erbij horen zijn hartkloppingen, gejaagdheid, trillen, veel zweten, last van warmte en afvallen; soms ook oogklachten. Na een geslaagde behandeling kunnen de antistoffen nog lang aanwezig blijven. Tijdens een zwangerschap kunnen ze via de placenta de schildklier van het kind aanzetten, ook als de moeder zelf geen klachten heeft. Licht verhoogde waarden komen soms ook voor bij andere auto-immuunziekten zonder ziekte van Graves.
Verlaagd
Een negatieve of lage waarde is normaal. Bij een te snel werkende schildklier maakt een negatieve uitslag de ziekte van Graves minder waarschijnlijk; dan komen andere oorzaken in beeld, zoals een schildklier met knobbels die zelfstandig hormoon maken, een tijdelijke schildklierontsteking of medicijnen.
Voorbereiding
- Slik je biotine (vitamine B8, vaak in haar- en nagelsupplementen)? Stop daar minstens 2 dagen voor de afname mee, bij een hoge dosis 4 dagen.
Bij een afwijkende uitslag
Bij aantoonbare antistoffen en een te snel werkende schildklier bespreekt de huisarts de behandeling of verwijst naar de internist. Zwangeren met aantoonbare antistoffen worden volgens de NHG-Standaard verwezen naar de gynaecoloog en de internist.
Betrouwbaarheid
Volgens de NHG-Standaard is de test bedoeld voor mensen bij wie een te snel werkende schildklier (verlaagde TSH, verhoogd vrij T4) is vastgesteld of vermoed, om de ziekte van Graves aan te tonen, en voor zwangeren met de ziekte van Graves in de voorgeschiedenis. Bij mensen met een normale TSH heeft de test weinig betekenis. Laboratoria in Nederland gebruiken verschillende tests met verschillende afkapwaarden.
Beperkingen
- Afkapwaarden verschillen per laboratorium en meetmethode; vergelijk alleen uitslagen van hetzelfde laboratorium.
- Na behandeling van de ziekte van Graves kunnen de antistoffen nog lang aantoonbaar zijn, ook bij een normale schildklierwerking.
- Licht verhoogde waarden zijn niet specifiek en komen soms voor bij andere auto-immuunziekten.
Hoe vaak komt dit voor
Een te snel werkende schildklier komt in Nederland bij ongeveer 1 op de 100 volwassenen voor, vaker bij vrouwen. Bij 70 tot 80 op de 100 van hen is volgens de NHG-Standaard de ziekte van Graves de oorzaak.
Voor wie is dit zinvol
Zinvol bij een vastgestelde of vermoede te snel werkende schildklier, om de oorzaak te vinden, en bij een zwangerschap of zwangerschapswens bij vrouwen die de ziekte van Graves hebben of hebben gehad. Bij mensen zonder klachten en met een normale TSH zegt de uitslag weinig; bij klachten laat TSH eerst zien of de schildklier te snel werkt.
Nadelen en risico's
- Een licht verhoogde waarde bij een normale schildklierwerking kan onrust en vervolgonderzoek geven zonder dat er sprake is van de ziekte van Graves.
Bronnen
Bespreek een afwijkende uitslag altijd met je huisarts. Bij een sterk afwijkende uitslag proberen wij je zo snel mogelijk te bereiken. Lees je uitslag ook zelf en neem bij twijfel contact op met je huisarts. Een test stelt geen diagnose. Lees meer over risico's en uitslagen