Darm
Zonuline
Een eiwit dat met de doorlaatbaarheid van de darmwand in verband wordt gebracht; niet gevalideerd en toont geen "lekkende darm" aan.
Alles over deze analyseWat meet dit
Zonuline is een eiwit dat de verbindingen tussen de cellen van de darmwand losser kan maken, waardoor de wand beter doorlaatbaar wordt. In wetenschappelijk onderzoek wordt het gebruikt om die doorlaatbaarheid te bestuderen, onder andere bij coeliakie. De test meet een stof die als zonuline wordt aangeduid in een portie ontlasting. Onderzoek heeft laten zien dat veelgebruikte zonulinetests niet alleen zonuline meten, maar ook verwante eiwitten.
- Doorlaatbaarheid van de darmwand, zoals onderzocht in wetenschappelijk onderzoek; geen erkende diagnose
Verhoogd
Een verhoogde waarde wordt vaak uitgelegd als een "lekkende darm", maar dat is geen erkende diagnose en deze meting kan zo'n diagnose niet stellen. Er is geen aandoening waarbij zonuline in de ontlasting wordt gebruikt om een diagnose te stellen of een behandeling te kiezen. De waarde kan per test en per laboratorium sterk verschillen. Een verhoogde waarde vraagt op zichzelf geen dieet, supplementen of behandeling.
Verlaagd
Een lage waarde heeft geen bekende betekenis. Ze sluit geen darmaandoening uit.
Bij een afwijkende uitslag
Bij een afwijkende uitslag zonder klachten is meestal geen vervolg nodig. Bij darmklachten kan de huisarts calprotectine in de ontlasting en bloedonderzoek aanvragen, en bij aanwijzingen voor een chronische darmontsteking verwijzen naar de MDL-arts.
Betrouwbaarheid
Zonuline, in bloed of in ontlasting, is een meting uit wetenschappelijk onderzoek en is niet gevalideerd voor het stellen van een diagnose. Onderzoek liet zien dat veelgebruikte zonulinetests ook andere eiwitten meten, waardoor niet zeker is wat de uitslag weergeeft. Een "lekkende darm" is geen erkende diagnose.
Beperkingen
- Veelgebruikte tests meten niet alleen zonuline; uitslagen van verschillende tests zijn niet vergelijkbaar.
- De waarde verschilt van dag tot dag en hangt af van voeding en dikte van de ontlasting.
- Er zijn geen afkapwaarden die in een richtlijn of in onafhankelijk onderzoek zijn vastgesteld.
Hoe vaak komt dit voor
Darmklachten komen veel voor: het prikkelbaredarmsyndroom heeft volgens de richtlijn ongeveer 4 op de 100 volwassenen in Nederland. Chronische darmontstekingen zoals de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa zijn veel zeldzamer; de richtlijn geeft daarvoor geen Nederlands cijfer. Hoe vaak een afwijkende uitslag van deze markers voorkomt bij mensen zonder klachten, is niet bekend.
Voor wie is dit zinvol
Bij mensen zonder klachten zegt een afwijkende uitslag weinig, omdat de betekenis niet vaststaat en een voorbijgaande infectie of een pijnstiller de waarde kan verhogen. Bij langdurige diarree of buikklachten gebruikt de huisarts calprotectine in de ontlasting om een chronische darmontsteking uit te sluiten, en een bloedtest bij een vermoeden van coeliakie. Bij bloed bij de ontlasting, onbedoeld afvallen, nachtelijke diarree of nieuwe darmklachten na je 50e is dit onderzoek geen vervanging voor een bezoek aan de huisarts.
Bronnen
Bespreek een afwijkende uitslag altijd met je huisarts. Bij een sterk afwijkende uitslag proberen wij je zo snel mogelijk te bereiken. Lees je uitslag ook zelf en neem bij twijfel contact op met je huisarts. Een test stelt geen diagnose. Lees meer over risico's en uitslagen