Uitleg

Dierenmengsel (allergie): wat wordt er gemeten?

De test meet in één keer IgE-antistoffen tegen een vaste mix van huidschilfers van 4 dieren: kat, hond, paard en rund. Volgens het Longfonds reageer je bij een allergie voor dieren op de huidschilfers en niet op de haren. Huidschilfers zweven door de lucht, hechten aan meubels en kleding en blijven volgens Thuisarts.nl nog maanden in huis nadat een dier weg is. IgE is het type antistof dat bij een allergische reactie mestcellen aanzet tot het afgeven van histamine; het lichaam maakt die antistoffen pas nadat het eerder met een allergeen in aanraking is geweest, en dat heet sensibilisatie. Omdat de 4 dieren samen worden getest, geeft de uitslag één getal en het oordeel positief of negatief, maar niet tegen welk dier de antistoffen gericht zijn. Knaagdieren, konijn en vogels zitten niet in de mix.

Wat kan het signaleren?

Sensibilisatie voor ten minste één van de 4 dieren in de mix: het lichaam heeft IgE-antistoffen tegen huidschilfers van een of meer ervan aangemaakt
Een aanwijzing of klachten bij dieren, in huis of bij werk met dieren een allergische oorzaak kunnen hebben

Uitslag

Wat betekent de uitslag?

Positieve uitslag

Een positieve uitslag betekent dat je IgE-antistoffen hebt tegen huidschilfers van ten minste één van de dieren in de mix: sensibilisatie. Dat is niet hetzelfde als een allergie, en de test zegt niet tegen welk dier de antistoffen gericht zijn. Bij mensen die klachten krijgen in de buurt van een kat, hond, paard of koe, zoals niezen, een verstopte of loopneus, jeukende of tranende ogen, huiduitslag of benauwdheid, past een positieve uitslag bij een allergie voor dieren. Volgens het Longfonds beginnen de klachten vaak binnen een paar minuten, maar soms pas uren later, en ook wie zelf geen dier heeft, kan klachten krijgen in een huis waar een dier woont of heeft gewoond. Bij mensen zonder zulke klachten betekent een positieve uitslag alleen dat de antistoffen er zijn; er volgt dan geen behandeling.

Negatieve uitslag

Een negatieve uitslag betekent dat er geen IgE-antistoffen tegen huidschilfers van kat, hond, paard of rund zijn gevonden. Een allergie voor deze dieren die via IgE loopt, is dan een stuk minder waarschijnlijk. Een allergie voor dieren die niet in de mix zitten, zoals knaagdieren, konijn of vogels, wordt gemist. Klachten in huis of bij dieren kunnen ook andere oorzaken hebben: een allergie voor huisstofmijt of schimmels, of een niet-allergische neusontsteking door prikkels als rook en geuren.

Bij een afwijkende uitslag

De huisarts kijkt vooral naar het verhaal: bij welk dier, wanneer en waar de klachten optreden, en zo nodig volgt een test op losse dieren om te bepalen welk dier het is. Bij een allergie is het belangrijkste advies zo weinig mogelijk in de buurt van dat dier te komen; volgens Thuisarts.nl kunnen klachten daarna nog maanden aanhouden omdat huidschilfers in huis blijven. Bij klachten door werk kan de bedrijfsarts meekijken, en bij klachten die met medicijnen niet onder controle komen of bij astma kan verwijzing naar een kno-arts, longarts of allergoloog volgen.

Betrouwbaarheid

Hoe betrouwbaar is de test?

Een positieve IgE-uitslag toont sensibilisatie aan, geen allergie: hij zegt alleen dat er antistoffen zijn, niet dat je er klachten van krijgt. De FMS-richtlijn Allergie van de bovenste luchtwegen raadt aan een IgE-test op losse allergenen te kiezen op basis van het verhaal over de klachten; in een mengsel worden meer allergenen tegelijk getest, waardoor een lage sensibilisatie zonder klinische betekenis de uitslag eerder positief kan maken. Sensibilisatie voor dieren komt ook voor bij mensen die er nooit last van hebben, onder andere door kruisreactie tussen verwante eiwitten van verschillende zoogdieren. Het mengsel is daarom vooral een eerste stap: een negatieve uitslag maakt een allergie voor deze 4 dieren minder waarschijnlijk, een positieve uitslag kan met een test op losse dieren verder worden uitgezocht.

Wat kan de uitslag beïnvloeden?

Sensibilisatie zonder klachten komt veel voor; de uitslag is alleen te duiden samen met het verhaal over de klachten.
De test zegt niet op welk dier je reageert; daarvoor is een test op losse dieren nodig.
Antistoffen tegen het ene dier kunnen door kruisreactie ook een positieve uitslag geven bij een ander dier waar je geen last van hebt.
Laboratoria gebruiken verschillende mengsels, meetmethoden en afkapwaarden; uitslagen van verschillende labs zijn niet één op één te vergelijken.

Voor wie

Voor wie is de test zinvol?

Zinvol voor

Zinvol bij klachten die optreden in de buurt van katten, honden, paarden of koeien, of in huizen of stallen waar deze dieren zijn: niezen, een verstopte of loopneus, jeukende of tranende ogen, hoesten, benauwdheid of huiduitslag, ook als die klachten bij werk met dieren optreden, bijvoorbeeld op een boerderij of manege. Is het duidelijk om welk dier het gaat, dan zegt een test op dat losse dier meer. Bij mensen zonder zulke klachten voegt de test niets toe: sensibilisatie zonder klachten is geen ziekte en wordt niet behandeld.

Hoe vaak komt het voor?

Allergie voor huidschilfers van huisdieren, zoals katten en honden, is naast pollen en huisstofmijt een bekende oorzaak van allergische neus- en oogklachten, en kan astma verergeren. Allergie voor paard of rund speelt vooral bij mensen die veel met deze dieren omgaan, zoals in de paardensport of op een boerderij. Sensibilisatie komt vaker voor dan de allergie zelf.

Thuisarts.nl, Longfonds en FMS-richtlijn Allergie van de bovenste luchtwegen; er is geen Nederlands prevalentiecijfer gecontroleerd

Nadelen en risico's

Een positieve uitslag zonder klachten kan leiden tot het onnodig wegdoen van een huisdier, terwijl sensibilisatie zonder klachten niet behandeld hoeft te worden.
Een negatieve uitslag kan onterecht geruststellen als de klachten komen door een dier dat niet in de mix zit.

Laten testen