Uitleg

Graspollenmengsel (allergie): wat wordt er gemeten?

De test meet in één keer IgE-antistoffen tegen een vaste mix van pollen van 5 grassoorten die in Nederland veel in weilanden, bermen en gazons groeien: kropaar, beemdlangbloem, Engels raaigras, timotheegras en veldbeemdgras. IgE is het type antistof dat bij een allergische reactie mestcellen aanzet tot het afgeven van histamine; het lichaam maakt die antistoffen pas nadat het eerder met een allergeen in aanraking is geweest, en dat heet sensibilisatie. Omdat de 5 grassen samen worden getest, geeft de uitslag één getal en het oordeel positief of negatief, maar niet tegen welke grassoort de antistoffen gericht zijn. Bij grassen is dat minder een bezwaar dan bij andere mengsels: de pollen van deze grassen lijken sterk op elkaar, zodat antistoffen tegen het ene gras meestal ook bij de andere passen. Pollen van rogge, een graan, zitten niet in de mix.

Wat kan het signaleren?

Sensibilisatie voor graspollen: het lichaam heeft IgE-antistoffen aangemaakt tegen pollen van ten minste één van de 5 grassoorten in de mix
Een aanwijzing of klachten van neus, ogen of luchtwegen in late lente en zomer door graspollen kunnen komen

Uitslag

Wat betekent de uitslag?

Positieve uitslag

Een positieve uitslag betekent dat je IgE-antistoffen hebt tegen pollen van ten minste één van de grassen in de mix: sensibilisatie. Dat is niet hetzelfde als een allergie, en de test zegt niet tegen welke grassoort de antistoffen gericht zijn. Bij klachten als niezen, een verstopte of loopneus, jeukende of tranende ogen of benauwdheid in het grasseizoen past een positieve uitslag bij hooikoorts door graspollen; volgens Thuisarts.nl beginnen die klachten in april of mei en zijn ze meestal het ergst tussen mei en augustus. Bij mensen zonder zulke klachten betekent een positieve uitslag alleen dat de antistoffen er zijn; er volgt dan geen behandeling.

Negatieve uitslag

Een negatieve uitslag betekent dat er geen IgE-antistoffen tegen pollen van de 5 grassen zijn gevonden. Hooikoorts door graspollen is dan een stuk minder waarschijnlijk, omdat de pollen van de meeste grassen op die van deze soorten lijken. Klachten in een ander seizoen passen eerder bij iets anders: pollen van bomen geven vooral klachten in het voorjaar, pollen van kruiden zoals bijvoet in de nazomer, en huisstofmijt, dieren of schimmels kunnen het hele jaar klachten geven. Neusklachten kunnen ook een niet-allergische oorzaak hebben.

Bij een afwijkende uitslag

De huisarts kijkt vooral naar het verhaal: in welke maanden en waar de klachten optreden. Bij een positieve uitslag met passende klachten volgen adviezen om minder met pollen in contact te komen, zoals ramen dicht op droge, zonnige dagen, en zo nodig medicijnen voor neus en ogen. Bij veel klachten ondanks medicijnen kan een allergoloog of kno-arts immuuntherapie bespreken, waarbij een test op losse allergenen helpt te bepalen tegen welke pollen die gericht wordt.

Betrouwbaarheid

Hoe betrouwbaar is de test?

Een positieve IgE-uitslag toont sensibilisatie aan, geen allergie: hij zegt alleen dat er antistoffen zijn, niet dat je er klachten van krijgt. De FMS-richtlijn Allergie van de bovenste luchtwegen raadt aan een IgE-test op losse allergenen te kiezen op basis van het verhaal over de klachten; in een mengsel worden meer allergenen tegelijk getest, waardoor een lage sensibilisatie zonder klinische betekenis de uitslag eerder positief kan maken. Bij graspollen weegt dat minder zwaar, omdat de grassen in de mix sterk op elkaar lijken: het mengsel zegt vooral of je gevoelig bent voor graspollen in het algemeen. De uitslag is alleen te duiden samen met het seizoen waarin je klachten hebt.

Wat kan de uitslag beïnvloeden?

Sensibilisatie zonder klachten komt veel voor; de uitslag is alleen te duiden samen met het verhaal over de klachten.
De test zegt niet op welke grassoort je reageert; door de sterke kruisreactie tussen grassen voegt een test op een los gras daar meestal weinig aan toe.
Pollen van bomen en kruiden, huisstofmijt, dieren en schimmels worden niet onderzocht.
Laboratoria gebruiken verschillende mengsels, meetmethoden en afkapwaarden; uitslagen van verschillende labs zijn niet één op één te vergelijken.

Voor wie

Voor wie is de test zinvol?

Zinvol voor

Zinvol bij klachten van neus, ogen of luchtwegen die elk jaar terugkomen in late lente en zomer, vooral buiten op droge, zonnige dagen. De uitslag helpt dan te bepalen of graspollen de oorzaak kunnen zijn. Vallen je klachten in een ander seizoen of het hele jaar door, dan zegt een test op andere allergenen meer. Bij mensen zonder zulke klachten voegt de test niets toe: sensibilisatie zonder klachten is geen ziekte en wordt niet behandeld.

Hoe vaak komt het voor?

Hooikoorts komt veel voor en begint vaak al op jonge leeftijd. Volgens het Longfonds is de graspollenperiode van mei tot augustus voor veel mensen de periode met de meeste klachten. Sensibilisatie komt vaker voor dan de allergie zelf.

Longfonds en Thuisarts.nl; er is geen Nederlands prevalentiecijfer gecontroleerd

Nadelen en risico's

Een positieve uitslag zonder klachten kan onnodige ongerustheid of onnodige maatregelen geven, terwijl sensibilisatie zonder klachten niet behandeld hoeft te worden.
Een negatieve uitslag sluit klachten in de zomer niet uit; ook andere pollen, schimmels en niet-allergische oorzaken geven neusklachten.

Laten testen