Uitleg

Entamoeba histolytica (feces): wat wordt er gemeten?

Entamoeba histolytica is een eencellige parasiet die de wand van de dikke darm kan binnendringen. Besmetting gaat via ontlasting, meestal via besmet water of voedsel in landen met minder goede hygiëne. Onder de microscoop is deze parasiet niet te onderscheiden van de onschuldige Entamoeba dispar; daarvoor is een PCR of een specifieke antigeentest nodig. Welke methode het laboratorium gebruikt, bepaalt dus hoe de uitslag te lezen is.

Wat kan het signaleren?

Amoebiasis: een darminfectie die varieert van geen klachten tot bloederige diarree (amoebendysenterie)
Zelden: een ontsteking met pus in de lever (leverabces)

Uitslag

Wat betekent de uitslag?

Positieve uitslag

Een positieve uitslag met een test die specifiek Entamoeba histolytica aantoont, past bij een infectie met deze parasiet. Veel mensen hebben er geen klachten van; anderen krijgen diarree, soms met bloed en slijm, en buikpijn. Zelden verspreidt de parasiet zich naar de lever. Is de uitslag met de microscoop gesteld, dan kan het ook om de onschuldige Entamoeba dispar gaan.

Negatieve uitslag

Een negatieve uitslag betekent dat de verwekker niet is gevonden in deze portie ontlasting. Sommige verwekkers worden wisselend uitgescheiden, en vlak na besmetting is de verwekker soms nog niet aantoonbaar; een infectie is dus niet altijd uitgesloten. Diarree komt volgens Thuisarts.nl meestal door buikgriep; diarree die langer dan 2 weken duurt, kan ook andere oorzaken hebben, zoals medicijnen, slecht tegen lactose kunnen of een prikkelbare darm.

Bij een afwijkende uitslag

Bij een bevestigde infectie met Entamoeba histolytica behandelt de arts meestal met een middel tegen de parasiet, ook als je geen klachten hebt, omdat de parasiet later alsnog ziekte kan geven. Is de uitslag met de microscoop gesteld, dan volgt vaak eerst een PCR om Entamoeba histolytica van Entamoeba dispar te onderscheiden. Amoebiasis is in Nederland niet meldingsplichtig; de ziekte staat niet op de lijst van de Wet publieke gezondheid.

Betrouwbaarheid

Hoe betrouwbaar is de test?

Onderzoek van de ontlasting op verwekkers van darminfecties is gewoon onderzoek in Nederlandse laboratoria. Volgens de LCI-richtlijnen heeft een PCR voor de meeste verwekkers de voorkeur boven microscopie of kweek, omdat die gevoeliger is; een kweek is soms daarna nog nodig om de bacterie te typeren of te testen op gevoeligheid voor antibiotica. Volgens Thuisarts.nl heeft onderzoek van de ontlasting bij diarree vooral zin als je heel erg ziek bent of als de diarree langer dan 2 weken duurt en niet minder wordt; kortdurende diarree komt meestal door buikgriep en gaat meestal vanzelf over.

Wat kan de uitslag beïnvloeden?

Parasieten en wormeitjes worden wisselend uitgescheiden; één monster kan een infectie missen, daarom vragen laboratoria soms monsters van meerdere dagen.
Kort na besmetting kan de verwekker nog niet aantoonbaar zijn in de ontlasting.
Hoe langer het monster onderweg is, hoe kleiner de kans op een positieve kweek.
Een PCR kan ook erfelijk materiaal vinden van een verwekker die niet meer leeft of van een infectie die al over is.

Voorbereiding

Vul de drie buisjes op drie verschillende dagen, één buisje per dag. Parasieten zitten niet elke dag in de ontlasting.
Neem geen ontlasting af tijdens je menstruatie.

Voor wie

Voor wie is de test zinvol?

Zinvol voor

Volgens Thuisarts.nl is onderzoek van de ontlasting zinvol als je heel erg ziek bent van diarree, of als de diarree langer dan 2 weken duurt en niet minder wordt, ook na een reis. Bij mensen zonder klachten zegt een positieve uitslag minder, omdat die kan passen bij dragerschap of een infectie die al over is. Zonder klachten is onderzoek vooral zinvol als de GGD daarom vraagt, bijvoorbeeld bij een uitbraak of vanwege werk in de voedselsector of de zorg.

Hoe vaak komt het voor?

Diarree komt veel voor en komt volgens Thuisarts.nl meestal door buikgriep; bacteriën en parasieten zijn minder vaak de oorzaak. Volgens de LCI-richtlijnen worden in Nederland per jaar enkele honderden tot ruim duizend infecties met bijvoorbeeld Salmonella, Shigella of Cryptosporidium in het laboratorium vastgesteld, en ligt het werkelijke aantal veel hoger omdat de meeste mensen niet worden getest. Na een reis naar een land met minder goede hygiëne is de kans op een bacteriële of parasitaire darminfectie groter.

RIVM-LCI-richtlijnen en Thuisarts.nl

Laten testen