Uitleg

Gisten en schimmels activiteit (feces): wat wordt er gemeten?

Deze uitslag geeft een samenvattende inschatting van hoeveel gisten en schimmels er in de ontlasting groeien. Hoe het laboratorium deze 'activiteit' bepaalt en indeelt, verschilt per laboratorium; er is geen algemeen erkende methode en geen Nederlandse grenswaarde voor. Een hogere activiteit is geen erkende diagnose en zegt bij mensen zonder klachten weinig.

Wat kan het signaleren?

Aanwezigheid van gisten, zoals Candida-soorten of Geotrichum, in de ontlasting
Aanwezigheid van schimmels, zoals Aspergillus of Mucor, die meestal uit voedsel of de omgeving komen

Uitslag

Wat betekent de uitslag?

Positieve uitslag

Een positieve uitslag betekent dat de gist of schimmel in de ontlasting is gevonden. Bij mensen zonder klachten is dat meestal normaal: gisten zoals Candida horen bij de gewone bewoners van mond, darm en huid, en schimmelsporen komen met eten en lucht in de darm. Ook een grotere hoeveelheid zegt weinig. 'Candida-overgroei' van de darm is geen vastgestelde aandoening, en het is niet aangetoond dat klachten als moeheid, een opgeblazen gevoel of een prikkelbare darm door gisten in de ontlasting komen. Alleen bij mensen met een sterk verminderde afweer, bijvoorbeeld na een orgaantransplantatie, kan een schimmel een ernstige infectie geven; die wordt in het ziekenhuis met ander onderzoek vastgesteld.

Negatieve uitslag

Een negatieve uitslag betekent dat de gist of schimmel niet is gevonden in deze portie ontlasting. Ook dat is een normale uitslag. Een schimmelinfectie van mond, huid of vagina is er niet mee uitgesloten, want die wordt op die plek beoordeeld. Houd je darmklachten, dan ligt de oorzaak meestal ergens anders.

Bij een afwijkende uitslag

Bij een positieve uitslag zonder klachten is meestal geen vervolg nodig en wordt niet behandeld met middelen tegen schimmels. Bij aanhoudende darmklachten kijkt de huisarts naar andere oorzaken, zoals een darminfectie, voedselovergevoeligheid of een prikkelbare darm.

Betrouwbaarheid

Hoe betrouwbaar is de test?

Omdat gisten en schimmels ook bij gezonde mensen in de ontlasting zitten, maakt de uitslag geen onderscheid tussen normaal voorkomen en ziekte, bij mensen zonder klachten en ook bij darmklachten. De hoeveelheid hangt sterk af van wat je hebt gegeten, van medicijnen en van hoe lang het monster onderweg was. Een prikkelbare darm wordt volgens de NHG-Standaard Prikkelbaredarmsyndroom, zoals samengevat op Thuisarts.nl, meestal vastgesteld op basis van de klachten en lichamelijk onderzoek.

Wat kan de uitslag beïnvloeden?

Antibiotica, maagzuurremmers en middelen tegen schimmels veranderen de hoeveelheid gisten in de darm.
Voedsel met gist of schimmel, zoals brood, bier, kaas of beschimmeld eten, kan de uitslag beïnvloeden.
Een monster dat lang onderweg of warm is geweest, kan meer of minder groei geven dan er in de darm was.
Kweekmethoden, afkapwaarden en de manier van rapporteren verschillen per laboratorium.

Voor wie

Voor wie is de test zinvol?

Zinvol voor

Omdat gisten en schimmels bij veel gezonde mensen in de darm voorkomen, zegt de uitslag weinig, zonder klachten en ook bij klachten als moeheid, een opgeblazen gevoel of een prikkelbare darm. Bij diarree die langer dan 2 weken duurt, laat de huisarts de ontlasting vooral onderzoeken op bacteriën en parasieten die darminfecties geven. Een schimmelinfectie die ernstig ziek maakt, komt vrijwel alleen voor bij mensen met een sterk verminderde afweer en wordt dan in het ziekenhuis vastgesteld.

Hoe vaak komt het voor?

Volgens Thuisarts.nl hebben veel mensen de gist Candida op de huid en slijmvliezen zonder dat ze er klachten van hebben. Hoe vaak gisten en schimmels in de ontlasting van gezonde Nederlanders worden gevonden, is niet in een Nederlandse bron vastgelegd. Ernstige schimmelinfecties van organen komen vrijwel alleen voor bij mensen met een sterk verminderde afweer in het ziekenhuis.

Thuisarts.nl en SWAB-richtlijn Invasieve schimmelinfecties

Laten testen