Uitleg

Helicobacter pylori (feces): wat wordt er gemeten?

Helicobacter pylori is een bacterie die in het maagslijmvlies kan leven, vaak al vanaf de kinderleeftijd. De bacterie kan een langdurige ontsteking van de maag of van het eerste stuk van de dunne darm geven. Deze test spoort stukjes van de bacterie (antigenen) op in een portie ontlasting. Een positieve uitslag betekent dat de bacterie op dit moment in de maag aanwezig is.

Wat kan het signaleren?

Infectie met Helicobacter pylori, de maagbacterie
Een van de oorzaken van een maagzweer of een zweer in het eerste stuk van de dunne darm
Controle of de bacterie na een behandeling weg is

Uitslag

Wat betekent de uitslag?

Positieve uitslag

Een positieve uitslag betekent dat de maagbacterie aanwezig is. De meeste mensen met deze bacterie merken er niets van. Bij een deel ontstaat er wel een langdurige ontsteking van het maagslijmvlies met klachten als pijn boven in de buik, misselijkheid, een opgeblazen gevoel of snel een vol gevoel na het eten. Van de mensen met de bacterie krijgt volgens Thuisarts.nl ongeveer 2 op de 10 ooit een maagzweer. Bij maagklachten bestaat er een behandeling met antibiotica en een maagzuurremmer.

Negatieve uitslag

Een negatieve uitslag betekent dat er geen aanwijzingen voor de maagbacterie zijn gevonden. Maagklachten hebben dan een andere oorzaak, bijvoorbeeld terugstromend maagzuur of pijnstillers zoals ibuprofen, naproxen of diclofenac. De uitslag kan vals-negatief zijn als je kort voor de test maagzuurremmers of antibiotica hebt gebruikt.

Bij een afwijkende uitslag

Bij een positieve uitslag en maagklachten schrijft de huisarts meestal een kuur voor van 10 dagen met twee antibiotica en een maagzuurremmer, gevolgd door een controletest om te kijken of de bacterie weg is. Bij een negatieve uitslag kijkt de huisarts naar andere oorzaken van de klachten.

Betrouwbaarheid

Hoe betrouwbaar is de test?

De NHG-Standaard Maagklachten geeft bij aanhoudende of terugkerende maagklachten de voorkeur aan een antigeentest in de ontlasting, omdat die een infectie op dit moment aantoont. De uitslag is alleen betrouwbaar als je de gevraagde medicijnen op tijd stopt. Een positieve uitslag zegt niet of de klachten ook door de bacterie komen.

Wat kan de uitslag beïnvloeden?

Maagzuurremmers van het type protonpompremmer (bijvoorbeeld omeprazol of pantoprazol) moeten 2 weken voor de test gestopt zijn; andere maagzuurremmers zoals famotidine 1 dag van tevoren.
In de 4 weken voor de test mogen geen antibiotica zijn gebruikt; anders kan de uitslag vals-negatief zijn.
Na een behandeling tegen de bacterie duurt het enkele weken voordat een controletest betrouwbaar is.
De kwaliteit van sneltests op ontlasting verschilt; bij kinderen zijn ze niet betrouwbaar genoeg gebleken.

Voorbereiding

Stop 2 weken van tevoren met maagzuurremmers zoals omeprazol of pantoprazol. Overleg met je arts als je niet kunt stoppen.
Gebruik de 4 weken ervoor geen antibiotica, anders kan de test de bacterie missen.

Voor wie

Voor wie is de test zinvol?

Zinvol voor

Volgens de NHG-Standaard Maagklachten zinvol bij aanhoudende of terugkerende maagklachten, voordat je met een maagzuurremmer start, bij mensen die als kind woonden in een gebied waar de bacterie veel voorkomt, en als controle na een behandeling tegen de bacterie. Bij mensen zonder maagklachten zegt een positieve uitslag minder: de meeste mensen met de bacterie merken er niets van, en of behandelen dan zin heeft, staat niet vast.

Hoe vaak komt het voor?

Naar schatting heeft ongeveer 20 op de 100 mensen in Nederland de maagbacterie, en ongeveer 30 tot 35 op de 100 van de mensen met maagklachten; het aantal daalt. Bij mensen die zijn opgegroeid in landen rond de Middellandse Zee, Oost-Europa, het Midden-Oosten, Azië, Afrika, Midden- en Zuid-Amerika kan dat oplopen tot 75 op de 100. Maag- en darmzweren worden voor een groot deel door deze bacterie veroorzaakt.

Huisarts & Migrant (kennisplatform voor huisartsen) en Thuisarts.nl

Nadelen en risico's

Een positieve uitslag zonder klachten kan leiden tot een antibioticakuur waarvan het nut in die situatie niet vaststaat, met kans op bijwerkingen.
Een vals-negatieve uitslag door maagzuurremmers of antibiotica kan ten onrechte geruststellen.

Laten testen