Uitleg

Parasitologie (feces): wat wordt er gemeten?

Bij parasitologisch onderzoek wordt de ontlasting onderzocht op parasieten: eencellige parasieten (protozoën), zoals Giardia, en wormen en hun eitjes. Afhankelijk van het laboratorium gebeurt dat met de microscoop, een PCR of beide. Omdat parasieten wisselend worden uitgescheiden, kan één monster een infectie missen.

Wat kan het signaleren?

Darminfecties door eencellige parasieten (protozoën), zoals Giardia, Cryptosporidium en Entamoeba histolytica
Worminfecties van de darm, zoals spoelworm, zweepworm en lintworm
Eencellige parasieten waarvan onzeker is of ze ziek maken, zoals Dientamoeba fragilis en Blastocystis

Uitslag

Wat betekent de uitslag?

Positieve uitslag

Een positieve uitslag betekent dat er een parasiet is gevonden; het uitslagrapport noemt welke. Of die de klachten verklaart, hangt af van de soort. Giardia, Cryptosporidium en Entamoeba histolytica kunnen diarree en buikpijn geven, en wormen soms buikpijn, jeuk rond de anus of gewichtsverlies. Andere eencellige parasieten, zoals Dientamoeba fragilis en Blastocystis, worden ook veel bij mensen zonder klachten gevonden; of ze ziek maken, is onzeker.

Negatieve uitslag

Een negatieve uitslag betekent dat de verwekker niet is gevonden in deze portie ontlasting. Sommige verwekkers worden wisselend uitgescheiden, en vlak na besmetting is de verwekker soms nog niet aantoonbaar; een infectie is dus niet altijd uitgesloten. Diarree komt volgens Thuisarts.nl meestal door buikgriep; diarree die langer dan 2 weken duurt, kan ook andere oorzaken hebben, zoals medicijnen, slecht tegen lactose kunnen of een prikkelbare darm.

Bij een afwijkende uitslag

De huisarts beoordeelt per gevonden parasiet of die de klachten verklaart en of behandeling nodig is; bij de meeste ziekmakende parasieten en wormen is een kuur met een middel tegen parasieten of wormen mogelijk. Geen van de parasieten uit dit onderzoek is voor individuele gevallen meldingsplichtig; alleen meerdere gevallen van diarree in een instelling, zoals een kinderdagverblijf of verpleeghuis, moeten door de instelling bij de GGD worden gemeld.

Betrouwbaarheid

Hoe betrouwbaar is de test?

Onderzoek van de ontlasting op verwekkers van darminfecties is gewoon onderzoek in Nederlandse laboratoria. Volgens de LCI-richtlijnen heeft een PCR voor de meeste verwekkers de voorkeur boven microscopie of kweek, omdat die gevoeliger is; een kweek is soms daarna nog nodig om de bacterie te typeren of te testen op gevoeligheid voor antibiotica. Volgens Thuisarts.nl heeft onderzoek van de ontlasting bij diarree vooral zin als je heel erg ziek bent of als de diarree langer dan 2 weken duurt en niet minder wordt; kortdurende diarree komt meestal door buikgriep en gaat meestal vanzelf over.

Wat kan de uitslag beïnvloeden?

Parasieten en wormeitjes worden wisselend uitgescheiden; één monster kan een infectie missen, daarom vragen laboratoria soms monsters van meerdere dagen.
Kort na besmetting kan de verwekker nog niet aantoonbaar zijn in de ontlasting.
Hoe langer het monster onderweg is, hoe kleiner de kans op een positieve kweek.
Een PCR kan ook erfelijk materiaal vinden van een verwekker die niet meer leeft of van een infectie die al over is.

Voorbereiding

Vul de drie buisjes op drie verschillende dagen, één buisje per dag. Parasieten zitten niet elke dag in de ontlasting.
Neem geen ontlasting af tijdens je menstruatie.

Voor wie

Voor wie is de test zinvol?

Zinvol voor

Volgens Thuisarts.nl is onderzoek van de ontlasting zinvol als je heel erg ziek bent van diarree, of als de diarree langer dan 2 weken duurt en niet minder wordt, ook na een reis. Bij mensen zonder klachten zegt een positieve uitslag minder, omdat die kan passen bij dragerschap of een infectie die al over is. Zonder klachten is onderzoek vooral zinvol als de GGD daarom vraagt, bijvoorbeeld bij een uitbraak of vanwege werk in de voedselsector of de zorg.

Hoe vaak komt het voor?

Diarree komt veel voor en komt volgens Thuisarts.nl meestal door buikgriep; bacteriën en parasieten zijn minder vaak de oorzaak. Volgens de LCI-richtlijnen worden in Nederland per jaar enkele honderden tot ruim duizend infecties met bijvoorbeeld Salmonella, Shigella of Cryptosporidium in het laboratorium vastgesteld, en ligt het werkelijke aantal veel hoger omdat de meeste mensen niet worden getest. Na een reis naar een land met minder goede hygiëne is de kans op een bacteriële of parasitaire darminfectie groter.

RIVM-LCI-richtlijnen en Thuisarts.nl

Laten testen