Uitleg

Protozoën (feces): wat wordt er gemeten?

Protozoën zijn eencellige parasieten. Dit onderzoek zoekt met de microscoop of een PCR naar protozoën in de ontlasting, zoals Giardia, Cryptosporidium, Entamoeba histolytica, Dientamoeba fragilis en Blastocystis. Niet al deze protozoën maken ziek: Dientamoeba fragilis en Blastocystis worden ook veel bij gezonde mensen gevonden. Welke soorten worden onderzocht, verschilt per laboratorium.

Wat kan het signaleren?

Darminfecties door eencellige parasieten, zoals giardiasis, cryptosporidiose en amoebiasis
Eencellige parasieten waarvan onzeker is of ze ziek maken, zoals Dientamoeba fragilis en Blastocystis

Uitslag

Wat betekent de uitslag?

Positieve uitslag

Een positieve uitslag betekent dat een of meer protozoën zijn gevonden; het uitslagrapport noemt welke. Bij Giardia, Cryptosporidium of Entamoeba histolytica kan de parasiet de oorzaak van diarree of buikpijn zijn. Bij Dientamoeba fragilis of Blastocystis is dat onzeker, omdat ze ook bij veel mensen zonder klachten voorkomen.

Negatieve uitslag

Een negatieve uitslag betekent dat de verwekker niet is gevonden in deze portie ontlasting. Sommige verwekkers worden wisselend uitgescheiden, en vlak na besmetting is de verwekker soms nog niet aantoonbaar; een infectie is dus niet altijd uitgesloten. Diarree komt volgens Thuisarts.nl meestal door buikgriep; diarree die langer dan 2 weken duurt, kan ook andere oorzaken hebben, zoals medicijnen, slecht tegen lactose kunnen of een prikkelbare darm.

Bij een afwijkende uitslag

De huisarts beoordeelt per gevonden parasiet of die de klachten verklaart en of behandeling nodig is. Bij Dientamoeba fragilis of Blastocystis zonder duidelijke klachten wordt meestal niet behandeld. Geen van deze protozoën is voor individuele gevallen meldingsplichtig; alleen meerdere gevallen in een instelling moeten door de instelling bij de GGD worden gemeld.

Betrouwbaarheid

Hoe betrouwbaar is de test?

Onderzoek van de ontlasting op verwekkers van darminfecties is gewoon onderzoek in Nederlandse laboratoria. Volgens de LCI-richtlijnen heeft een PCR voor de meeste verwekkers de voorkeur boven microscopie of kweek, omdat die gevoeliger is; een kweek is soms daarna nog nodig om de bacterie te typeren of te testen op gevoeligheid voor antibiotica. Volgens Thuisarts.nl heeft onderzoek van de ontlasting bij diarree vooral zin als je heel erg ziek bent of als de diarree langer dan 2 weken duurt en niet minder wordt; kortdurende diarree komt meestal door buikgriep en gaat meestal vanzelf over.

Wat kan de uitslag beïnvloeden?

Parasieten en wormeitjes worden wisselend uitgescheiden; één monster kan een infectie missen, daarom vragen laboratoria soms monsters van meerdere dagen.
Kort na besmetting kan de verwekker nog niet aantoonbaar zijn in de ontlasting.
Hoe langer het monster onderweg is, hoe kleiner de kans op een positieve kweek.
Een PCR kan ook erfelijk materiaal vinden van een verwekker die niet meer leeft of van een infectie die al over is.

Voorbereiding

Vul de drie buisjes op drie verschillende dagen, één buisje per dag. Parasieten zitten niet elke dag in de ontlasting.
Neem geen ontlasting af tijdens je menstruatie.

Voor wie

Voor wie is de test zinvol?

Zinvol voor

Volgens Thuisarts.nl is onderzoek van de ontlasting zinvol als je heel erg ziek bent van diarree, of als de diarree langer dan 2 weken duurt en niet minder wordt, ook na een reis. Bij mensen zonder klachten zegt een positieve uitslag minder, omdat die kan passen bij dragerschap of een infectie die al over is. Zonder klachten is onderzoek vooral zinvol als de GGD daarom vraagt, bijvoorbeeld bij een uitbraak of vanwege werk in de voedselsector of de zorg.

Hoe vaak komt het voor?

Diarree komt veel voor en komt volgens Thuisarts.nl meestal door buikgriep; bacteriën en parasieten zijn minder vaak de oorzaak. Volgens de LCI-richtlijnen worden in Nederland per jaar enkele honderden tot ruim duizend infecties met bijvoorbeeld Salmonella, Shigella of Cryptosporidium in het laboratorium vastgesteld, en ligt het werkelijke aantal veel hoger omdat de meeste mensen niet worden getest. Na een reis naar een land met minder goede hygiëne is de kans op een bacteriële of parasitaire darminfectie groter.

RIVM-LCI-richtlijnen en Thuisarts.nl

Laten testen