Urine
Bacteriele kolonisatie van de dunne darm (SIBO)
Detectie van dunne darm dysbiose en stofwisselingsstoornissen. Bepaling van Indican en Skatol.
€ 55,00
Alle analyses
Darm · Urine
Skatol
Een stof die darmbacteriën maken uit het aminozuur tryptofaan; de waarde volgt vooral eiwitinname.
In het kort
- Gemeten in urine
- In 1 onderzoek
- Let op de voorbereiding
Uitleg
Skatol: wat wordt er gemeten?
Skatol (3-methylindol) is een stof die darmbacteriën in de dikke darm maken uit het aminozuur tryptofaan; het draagt bij aan de geur van ontlasting. Een deel wordt opgenomen en na omzetting in de lever via de urine uitgescheiden. Meting in urine is geen standaardonderzoek in Nederlandse laboratoria.
Wat kan het signaleren?
- Een momentopname van de uitscheiding, die vooral iets zegt over recente voeding, supplementen, medicijnen en de activiteit van darmbacteriën
- Zelden: een aangeboren stofwisselingsziekte, zoals een organoacidurie (ophoping van organische zuren door een enzymtekort) of een mitochondriële ziekte (stoornis in de energieproductie van de cel); die wordt vrijwel altijd al op kinderleeftijd ontdekt
Uitslag
Wat betekent de uitslag?
Skatol te hoog
Een verhoogde waarde komt meestal door een eiwitrijk eetpatroon met weinig vezels, waardoor darmbacteriën meer eiwit afbreken. De betekenis van een verhoogde waarde voor de gezondheid is niet vastgesteld. Een verhoogde waarde geeft zelf geen klachten en is geen bewijs voor een 'verstoorde darmflora'.
Skatol te laag
Een lage waarde heeft bij deze stoffen meestal geen betekenis en geeft geen klachten. Een lage uitscheiding kan komen door verdunde urine, door weinig inname van de stof via voeding of door gewone schommelingen van dag tot dag. Voor geen van deze stoffen is een lage waarde in urine een erkende aanwijzing voor een tekort of ziekte. Bij stoffen die uit voeding of darmbacteriën komen, zegt een lage waarde vooral iets over wat er recent gegeten is.
Bij een afwijkende uitslag
Een licht afwijkende waarde bij iemand zonder klachten leidt meestal niet tot vervolgonderzoek; de huisarts kijkt vooral naar voeding, supplementen, medicijnen en de omstandigheden van het opvangen. Alleen bij een uitgesproken afwijkend patroon samen met passende klachten overlegt de huisarts met, of verwijst naar, een internist of kinderarts met ervaring in stofwisselingsziekten, die zo nodig opnieuw laat meten in een gespecialiseerd laboratorium.
Betrouwbaarheid
Hoe betrouwbaar is de test?
Organische zuren in urine worden in Nederland gemeten in gespecialiseerde laboratoria voor stofwisselingsziekten, zoals die van de UMC's, op aanvraag van een specialist bij een vermoeden van een aangeboren stofwisselingsziekte, meestal bij kinderen. Volgens de Amerikaanse laboratoriumstandaard (ACMG) wordt de uitslag dan beoordeeld als patroon van meerdere stoffen, samen met klachten, voeding en medicijnen, en niet per losse stof. Als 'functioneel' profiel voor volwassenen zonder klachten, om tekorten, darmfermentatie of de energiehuishouding van de cellen te beoordelen, is de bepaling niet gevalideerd.
Wat kan de uitslag beïnvloeden?
- Voeding in de dagen voor de meting heeft grote invloed, bijvoorbeeld fruit, vruchtensap en wijn, producten met het conserveermiddel benzoëzuur (E210 tot E213), thee en koffie.
- Supplementen en medicijnen, zoals vitamines, paracetamol, aspirine, ibuprofen en middelen tegen epilepsie, kunnen extra stoffen in de urine geven of waarden verschuiven.
- Tijdstip, vasten, inspanning, hoe geconcentreerd de urine is en hoe lang het monster ongekoeld onderweg is (bacteriën in het buisje maken zelf stoffen) beïnvloeden de uitslag.
- Laboratoria gebruiken verschillende methoden en referentiewaarden; uitslagen van verschillende laboratoria zijn slecht vergelijkbaar.
Voorbereiding
- Eet vanaf 8 uur voor het opvangen niets. Drink de avond ervoor niet veel, niet meer dan 300 tot 500 ml.
- Vang de eerste ochtendurine op, het middelste deel van de plas.
- Vang geen urine op tijdens je menstruatie.
Voor wie
Voor wie is de test zinvol?
Zinvol voor
In het ziekenhuis vraagt een specialist deze bepaling aan bij een gericht vermoeden van een stofwisselingsstoornis, meestal bij een kind met passende klachten, en laat haar uitvoeren in een gespecialiseerd laboratorium. Voor volwassenen zonder klachten, of om darmgezondheid, voedingstekorten of energie te beoordelen, is de bepaling volgens de huidige kennis niet zinvol. Ook bij klachten zoals vermoeidheid of buikklachten is niet aangetoond dat de uitslag de oorzaak laat zien.
Hoe vaak komt het voor?
Aangeboren stofwisselingsziekten zijn elk afzonderlijk zeldzaam. Via de hielprik worden in Nederland per jaar bijvoorbeeld 1 tot 2 kinderen met methylmalonacidemie en ongeveer 1 kind met propionacidemie of glutaaracidurie type 1 gevonden. Over afwijkende waarden van losse organische zuren bij volwassenen zonder klachten zijn geen Nederlandse cijfers.
RIVM, hielprikscreening (pns.nl)
Laten testen
Skatol laten testen
Skatol zit in deze onderzoeken. Je bestelt online en laat het bloed afnemen op een priklocatie of neemt het monster thuis af.
Onderbouwing
Bronnen
Deze uitleg is gebaseerd op Nederlandse richtlijnen en onafhankelijke informatie. Het is algemene informatie en geen diagnose. Bespreek een afwijkende uitslag met je huisarts.
Meer over risico's en uitslagen- UMC Utrecht, Bepalingenwijzer: Organische zuren (urine)
- ACMG technische standaard: Laboratory analysis of organic acids, 2018 update (Gallagher e.a., Genetics in Medicine)
- Verbeke e.a., Towards microbial fermentation metabolites as markers for health benefits of prebiotics (Nutrition Research Reviews, 2015)
- Erfelijkheid.nl: Stofwisselingsziektes
- RIVM, Hielprik: ziekten die de hielprik opspoort
Meer uitleg
Andere analyses: Darm
- Acetaat- en propionaatproductie
- Acetaat- en propionaatvormende bacteriën
- Akkermansia, activiteit
- Alfa-1-antitrypsine (feces)
- Anti-gliadine IgA (feces)
- Anti-transglutaminase IgA (feces)
- Aspergillus fumigatus (feces)
- Aspergillus niger (feces)
- Azijnzuur (feces)
- Azijnzuur, relatief (feces)
- Bacteroides-groep, activiteit
- Bèta-defensine 2 (feces)