Allergie en intolerantie
IgE antilichamen garnaal
Antistoffen tegen garnaleneiwit; laat zien of het afweersysteem gevoelig is voor garnaal, niet of je er klachten van krijgt.
Alles over deze analyseWat meet dit
Garnalen horen bij de schaaldieren, net als krab en (rivier)kreeft; op de verpakking van voedingsmiddelen moeten schaaldieren als allergeen worden vermeld. Klachten kunnen ontstaan door eten, maar ook door aanraken, door het inademen van stoom bij het koken van schaaldieren of door olie met resten van schaaldieren. Deze test meet in het bloed de hoeveelheid IgE-antistoffen tegen de eiwitten uit garnaal, in kU/l. Het lichaam maakt zulke antistoffen pas nadat het eerder met het allergeen in aanraking is geweest; dat heet sensibilisatie. Andere schaaldieren en weekdieren, zoals mosselen, worden niet apart gemeten.
- Sensibilisatie voor garnaal: het lichaam heeft IgE-antistoffen tegen garnaal aangemaakt
- Steun bij het uitzoeken van een vermoeden van allergie voor garnaal, samen met het verhaal over de klachten
- Steun bij de vraag of een reactie na het eten, aanraken of koken van garnalen bij een allergie past
Verhoogd
Een waarde boven de afkapgrens betekent dat je IgE-antistoffen tegen garnaal hebt: sensibilisatie. Dat is niet hetzelfde als een allergie: in een onderzoek in de FMS-richtlijn testte ruim de helft van de mensen zonder garnalenallergie toch positief. Garnaal bevat het eiwit tropomyosine, dat ook in huisstofmijt, meelwormen en weekdieren zit; volgens Stichting Voedselallergie komen daardoor kruisreacties met huisstofmijt en meelwormen voor. Van de mensen met een garnalenallergie reageert volgens dezelfde stichting 50 tot 75 op de 100 ook op weekdieren, zoals mosselen, oesters, inktvis en slakken. Bij twijfel kan een allergoloog antistoffen tegen losse garnaleneiwitten laten meten. De hoogte van de waarde zegt weinig over hoe ernstig een reactie zou verlopen.
Verlaagd
Een waarde onder de afkapgrens betekent dat er geen IgE-antistoffen tegen dit allergeen zijn gevonden. Een allergie voor dit allergeen die via IgE loopt, is dan een stuk minder waarschijnlijk, al is die niet helemaal uitgesloten. Klachten kunnen ook komen door een ander allergeen dat niet is getest, of een niet-allergische oorzaak hebben.
Bij een afwijkende uitslag
De huisarts kijkt vooral naar het verhaal: welke klachten, wanneer en waar ze optreden en na contact met wat. Bij een positieve uitslag met passende klachten volgen meestal adviezen om contact met het allergeen te beperken en zo nodig medicijnen. Bij een ernstige reactie, bij twijfel of bij klachten die daarmee niet onder controle komen, kan verwijzing naar een allergoloog, kinderarts, kno-arts of longarts volgen.
Betrouwbaarheid
Een positieve IgE-uitslag toont sensibilisatie aan, geen allergie: hij zegt alleen dat er antistoffen zijn, niet dat je er klachten van krijgt. De FMS-richtlijn Allergie van de bovenste luchtwegen zegt dit letterlijk en raadt aan een test op losse allergenen te kiezen op basis van het verhaal over de klachten; voor voedselallergie noemt de FMS-richtlijn Voedselprovocatie het verhaal over de klachten de hoeksteen van de diagnostiek en een voedselprovocatie in het ziekenhuis de gouden standaard. De uitslag zegt daarom alleen iets als hij past bij wanneer, waar en na contact met wat je klachten krijgt. Een positieve uitslag zonder klachten wordt niet behandeld.
Beperkingen
- Sensibilisatie zonder klachten komt veel voor; de uitslag is alleen te duiden samen met het verhaal over de klachten.
- Verwante allergenen kunnen elkaars antistoffen herkennen (kruisreactie), bijvoorbeeld pollen en noten of fruit; een positieve uitslag betekent dan niet dat juist dit allergeen de klachten geeft.
- De test meet alle eiwitten uit de allergeenbron samen; onderzoek naar losse eiwitten (componenten) kan bij twijfel meer zeggen.
- Laboratoria gebruiken verschillende meetmethoden en afkapwaarden; uitslagen van verschillende labs zijn niet één op één te vergelijken.
Hoe vaak komt dit voor
Volgens Stichting Voedselallergie heeft ongeveer 1 op de 100 mensen een allergie voor vis of schaaldieren. Schaaldierallergie komt het meest voor bij volwassenen en is na pinda en noten de meest voorkomende oorzaak van een ernstige allergische reactie (anafylaxie). Wie eenmaal een schaaldierallergie heeft, groeit er waarschijnlijk niet meer overheen.
Voor wie is dit zinvol
Zinvol bij een duidelijke reactie na het eten, aanraken of koken van garnalen of andere schaaldieren, zoals jeuk en zwelling in mond en keel, netelroos, braken of benauwdheid; de klachten beginnen meestal binnen een uur. Bij mensen met een huisstofmijtallergie die garnalen gewoon eten, kan de uitslag door kruisreactie positief zijn zonder dat er een garnalenallergie is. Bij mensen die garnalen zonder klachten eten, voegt de test niets toe.
Bronnen
- NVKC, allesovertesten.nl: Allergie (RAST)
- FMS Richtlijnendatabase: Allergie van de bovenste luchtwegen, module Aanvullende diagnostiek
- FMS Richtlijnendatabase: Voedselprovocatie, module Plaatsbepaling diagnostiek voedselallergie
- Thuisarts.nl: Ik heb allergie
- NHG-Standaard Voedselovergevoeligheid en coeliakie (M47)
- Stichting Voedselallergie: Schaaldieren
- Thuisarts.nl: Ik denk dat ik niet tegen bepaald voedsel kan
Bespreek een afwijkende uitslag altijd met je huisarts. Bij een sterk afwijkende uitslag proberen wij je zo snel mogelijk te bereiken. Lees je uitslag ook zelf en neem bij twijfel contact op met je huisarts. Een test stelt geen diagnose. Lees meer over risico's en uitslagen