Allergie en intolerantie
IgE antilichamen zalm
Antistoffen tegen zalmeiwit; laat zien of het afweersysteem gevoelig is voor zalm, niet of je er klachten van krijgt.
Alles over deze analyseWat meet dit
Zalm is volgens het Voedingscentrum samen met tonijn en kabeljauw een van de meest gegeten vissoorten in Nederland, vers, gerookt, uit blik en in sushi; op de verpakking van voedingsmiddelen moet vis als allergeen worden vermeld. Deze test meet in het bloed de hoeveelheid IgE-antistoffen tegen de eiwitten uit zalm, in kU/l. Het lichaam maakt zulke antistoffen pas nadat het eerder met het allergeen in aanraking is geweest; dat heet sensibilisatie. Andere vissoorten en schaal- en schelpdieren worden met deze test niet gemeten.
- Sensibilisatie voor zalm: het lichaam heeft IgE-antistoffen tegen zalm aangemaakt
- Steun bij het uitzoeken van een vermoeden van allergie voor zalm, samen met het verhaal over de klachten
Verhoogd
Een waarde boven de afkapgrens betekent dat je IgE-antistoffen tegen zalm hebt: sensibilisatie. Dat is niet hetzelfde als een allergie. Klachten die bij een allergie passen zijn jeuk in mond en keel, netelroos, zwelling van de lippen, braken of benauwdheid, kort na het eten. Volgens Stichting Voedselallergie kunnen verschillende vissoorten verschillende allergenen bevatten; toch reageren veel mensen met een visallergie op meer dan één soort vis. Schaal- en schelpdieren bevatten andere allergenen; een uitslag voor zalm zegt daar niets over. De hoogte van de waarde zegt weinig over hoe ernstig een reactie zou verlopen.
Verlaagd
Een waarde onder de afkapgrens betekent dat er geen IgE-antistoffen tegen zalm zijn gevonden. Een allergie voor zalm die via IgE loopt, is dan een stuk minder waarschijnlijk. In twee onderzoeken in de FMS-richtlijn vond de IgE-bepaling voor vis 67 tot 94 op de 100 mensen met een aangetoonde visallergie, dus een enkele keer wordt een echte allergie gemist. Andere vissoorten zijn met deze test niet onderzocht. Klachten na het eten kunnen ook een andere oorzaak hebben, bijvoorbeeld een intolerantie of een darmaandoening.
Bij een afwijkende uitslag
De huisarts kijkt vooral naar het verhaal: welke klachten, wanneer en waar ze optreden en na contact met wat. Bij een positieve uitslag met passende klachten volgen meestal adviezen om contact met het allergeen te beperken en zo nodig medicijnen. Bij een ernstige reactie, bij twijfel of bij klachten die daarmee niet onder controle komen, kan verwijzing naar een allergoloog, kinderarts, kno-arts of longarts volgen.
Betrouwbaarheid
Een positieve IgE-uitslag toont sensibilisatie aan, geen allergie: hij zegt alleen dat er antistoffen zijn, niet dat je er klachten van krijgt. De FMS-richtlijn Allergie van de bovenste luchtwegen zegt dit letterlijk en raadt aan een test op losse allergenen te kiezen op basis van het verhaal over de klachten; voor voedselallergie noemt de FMS-richtlijn Voedselprovocatie het verhaal over de klachten de hoeksteen van de diagnostiek en een voedselprovocatie in het ziekenhuis de gouden standaard. De uitslag zegt daarom alleen iets als hij past bij wanneer, waar en na contact met wat je klachten krijgt. Een positieve uitslag zonder klachten wordt niet behandeld.
Beperkingen
- Sensibilisatie zonder klachten komt veel voor; de uitslag is alleen te duiden samen met het verhaal over de klachten.
- Verwante allergenen kunnen elkaars antistoffen herkennen (kruisreactie), bijvoorbeeld pollen en noten of fruit; een positieve uitslag betekent dan niet dat juist dit allergeen de klachten geeft.
- De test meet alle eiwitten uit de allergeenbron samen; onderzoek naar losse eiwitten (componenten) kan bij twijfel meer zeggen.
- Laboratoria gebruiken verschillende meetmethoden en afkapwaarden; uitslagen van verschillende labs zijn niet één op één te vergelijken.
Hoe vaak komt dit voor
Visallergie is vrij zeldzaam: in Europa heeft naar schatting 0,1 tot 0,2 op de 100 mensen een visallergie. Volgens Stichting Voedselallergie komt visallergie vaker voor bij volwassenen dan bij kinderen en gaat ze meestal niet over, anders dan allergie voor melk of ei.
Voor wie is dit zinvol
Zinvol bij een duidelijke reactie kort na het eten van zalm, zoals jeuk of zwelling in mond en keel, netelroos, braken of benauwdheid. Volgens Stichting Voedselallergie kan ook het inademen van damp bij het bakken van vis bij gevoelige mensen luchtwegklachten geven. Bij mensen die zalm gewoon eten zonder klachten voegt de test niets toe, en bij vage klachten zonder duidelijk verband met een maaltijd weinig.
Bronnen
- NVKC, allesovertesten.nl: Allergie (RAST)
- FMS Richtlijnendatabase: Allergie van de bovenste luchtwegen, module Aanvullende diagnostiek
- FMS Richtlijnendatabase: Voedselprovocatie, module Plaatsbepaling diagnostiek voedselallergie
- Thuisarts.nl: Ik heb allergie
- NHG-Standaard Voedselovergevoeligheid en coeliakie (M47)
- Stichting Voedselallergie: Vis
- Voedingscentrum: Vis
Bespreek een afwijkende uitslag altijd met je huisarts. Bij een sterk afwijkende uitslag proberen wij je zo snel mogelijk te bereiken. Lees je uitslag ook zelf en neem bij twijfel contact op met je huisarts. Een test stelt geen diagnose. Lees meer over risico's en uitslagen