Uitleg

Cotinine (bloed): wat wordt er gemeten?

De analyse meet hoeveel cotinine er in je bloed zit. Cotinine ontstaat in de lever uit nicotine en blijft veel langer in het lichaam dan nicotine zelf. Daardoor is cotinine een betere maat voor recent nicotinegebruik dan nicotine. De bron kan een sigaret zijn, maar ook een e-sigaret, snus, nicotinekauwgom of een nicotinepleister.

Wat kan het signaleren?

Nicotine-inname in de afgelopen dagen, uit welke bron dan ook
Het onderscheid tussen iemand die wel en niet rookt, bij een bekende vraagstelling

Uitslag

Wat betekent de uitslag?

Cotinine (bloed) te hoog

Een hoge waarde past bij dagelijks gebruik van nicotine. Hoe hoger de waarde, hoe meer nicotine er de afgelopen dagen is binnengekomen, maar het verband is niet precies: mensen breken nicotine verschillend snel af. Nicotinevervangers zoals pleisters, kauwgom en zuigtabletten geven ook hoge waarden, net als de e-sigaret en snus. Een hoge waarde zegt niets over de schade van roken bij die persoon.

Cotinine (bloed) te laag

Een lage of niet meetbare waarde past bij iemand die geen nicotine gebruikt. Na het stoppen daalt de waarde binnen enkele dagen tot niet meer meetbaar. Meeroken kan een lage, maar nog wel meetbare waarde geven. Een lage waarde bij iemand die wel rookt kan betekenen dat er kort voor de afname weinig of niet is gerookt.

Bij een afwijkende uitslag

Er is geen standaard medisch vervolg op een afwijkende uitslag. Bij een wens om te stoppen met roken biedt de huisarts of praktijkondersteuner begeleiding aan, met of zonder medicijnen.

Betrouwbaarheid

Hoe betrouwbaar is de test?

Cotinine is een betrouwbare maat voor nicotine-inname in de afgelopen dagen en kan ook meeroken zichtbaar maken. Voor één persoon voegt de uitslag weinig toe aan wat iemand zelf over het eigen rookgedrag weet. De uitslag zegt iets over nicotine-inname in de afgelopen dagen en niets over de gevolgen van roken voor de longen, het hart of de bloedvaten.

Wat kan de uitslag beïnvloeden?

Nicotinevervangers, de e-sigaret en snus geven dezelfde verhoging als sigaretten; de uitslag zegt niet waar de nicotine vandaan komt.
De snelheid waarmee nicotine wordt afgebroken verschilt sterk per persoon en is onder andere anders tijdens zwangerschap.
Bij meeroken is de waarde laag maar wel meetbaar, waardoor iemand ten onrechte als roker kan worden gezien.
Er zijn geen afgesproken grenswaarden; het laboratorium bepaalt zelf welke grens het gebruikt.

Voor wie

Voor wie is de test zinvol?

Zinvol voor

De uitslag zegt vooral iets als niet duidelijk is of iemand nicotine gebruikt; wie wil stoppen met roken heeft meer aan begeleiding dan aan een meting. Soms is de uitslag van belang bij een medische vraag, bijvoorbeeld voorafgaand aan een operatie of een behandeling waarbij roken de uitkomst sterk beïnvloedt. Bij mensen zonder zo'n vraag voegt de meting niets toe.

Hoe vaak komt het voor?

Van de volwassen Nederlanders rookt ongeveer 17,8 procent. In alle leeftijdsgroepen roken meer mannen dan vrouwen, en roken komt vaker voor bij mensen met een lager inkomen.

VZinfo (RIVM)

Nadelen en risico's

Een meetbare waarde door meeroken of door een nicotinepleister kan ten onrechte worden uitgelegd als roken.
De uitslag kan als controlemiddel gaan werken in plaats van als hulp bij stoppen, wat het gesprek over roken eerder moeilijker dan makkelijker maakt.

Laten testen

Cotinine (bloed) laten testen

Cotinine (bloed) zit in deze onderzoeken. Je bestelt online en laat het bloed afnemen op een priklocatie of neemt het monster thuis af.

Bloedafname
Nicotine
Nicotine (cotinine) in bloed; recent gebruik.
€ 51,00

Onderbouwing

Bronnen

Deze uitleg is gebaseerd op Nederlandse richtlijnen en onafhankelijke informatie. Het is algemene informatie en geen diagnose. Bespreek een afwijkende uitslag met je huisarts.

Meer over risico's en uitslagen

Meer uitleg

Andere analyses: Metalen, gifstoffen en medicijnen

Alle analyses