Bloedafname
Dihydrotestosteron (DHT)
DHT; androgenen en haarverlies.
€ 60,00
Alle analyses
Hormonen · Bloed
Dihydrotestosteron
Sterke vorm van testosteron die vooral in de huid werkt; een bloedwaarde zegt weinig over erfelijke haaruitval.
In het kort
- Gemeten in bloed
- In 2 onderzoeken
- Geen speciale voorbereiding
Uitleg
Dihydrotestosteron: wat wordt er gemeten?
Dihydrotestosteron (DHT) wordt in het lichaam uit testosteron gemaakt door het enzym 5-alfa-reductase. Die omzetting gebeurt vooral in de weefsels zelf, zoals de huid, de haarzakjes en de prostaat, en daar doet DHT ook zijn werk. DHT werkt sterker dan testosteron en is belangrijk voor de ontwikkeling van de mannelijke geslachtsorganen en voor de lichaams- en baardbeharing. Deze analyse meet de hoeveelheid DHT in bloed; dat is maar een deel van wat in de weefsels gebeurt.
Wat kan het signaleren?
- Te veel mannelijk hormoon bij vrouwen met overbeharing, acne of dunner wordend haar, als aanvulling op testosteron
- Het effect van medicijnen die de omzetting van testosteron naar DHT remmen, zoals finasteride en dutasteride
- Gebruik van testosteron, anabole steroïden of DHT-achtige middelen
Uitslag
Wat betekent de uitslag?
Dihydrotestosteron te hoog
Bij mannen komt een verhoogd DHT vooral door het gebruik van testosteron, anabole steroïden of DHT-achtige middelen. Bij vrouwen kan een verhoogde waarde passen bij te veel mannelijk hormoon, bijvoorbeeld bij PCOS, met klachten als overbeharing, acne, een onregelmatige menstruatie en dunner wordend haar op de kruin. Erfelijke kaalheid wordt niet door een hoge bloedwaarde verklaard: daarbij zijn de haarzakjes overgevoelig voor mannelijke hormonen, terwijl de hoeveelheid hormoon in het bloed vaak gewoon normaal is. Een hoge waarde betekent dus niet dat je kaal wordt, en een normale waarde niet dat je het niet wordt.
Dihydrotestosteron te laag
Een verlaagd DHT past bij gebruik van finasteride of dutasteride, middelen tegen kaalheid of een vergrote prostaat die de omzetting van testosteron naar DHT remmen. Bij mannen kan een lage waarde ook samengaan met een laag testosteron; dan zegt het testosteron zelf meer. Bij vrouwen heeft een lage waarde geen duidelijke betekenis. Een aangeboren tekort aan het enzym 5-alfa-reductase is zeldzaam en valt al vroeg in het leven op.
Bij een afwijkende uitslag
Bij een afwijkende waarde kijkt de huisarts eerst naar medicijnen en middelen zoals finasteride, testosteron of anabole steroïden, en beoordeelt testosteron en SHBG. Bij vrouwen met een verhoogde waarde en een onregelmatige cyclus of overbeharing volgt meestal onderzoek naar PCOS of verwijzing naar een gynaecoloog of internist-endocrinoloog. Bij haaruitval zonder andere klachten verandert een DHT-uitslag het beleid meestal niet.
Betrouwbaarheid
Hoe betrouwbaar is de test?
DHT in bloed zegt weinig over haaruitval, omdat DHT vooral in de huid en de haarzakjes zelf werkt. Volgens de praktijkinformatie van de dermatologen (NVDV) wordt erfelijke haaruitval vastgesteld op het patroon van het haarverlies en de voorgeschiedenis; bloedonderzoek is alleen gericht nodig, bijvoorbeeld naar ijzer en schildklier, of naar mannelijke hormonen bij vrouwen met andere tekenen van te veel mannelijk hormoon. DHT is vooral bruikbaar bij een specifieke vraag, en dan samen met testosteron. De meting is technisch lastig en uitslagen verschillen per laboratorium en meetmethode.
Wat kan de uitslag beïnvloeden?
- Medicijnen en middelen: finasteride en dutasteride verlagen DHT; testosteron en anabole steroïden verhogen het.
- De waarde in bloed geeft maar een beperkt beeld van de hoeveelheid en de werking van DHT in de huid en de haarzakjes.
- Referentiewaarden verschillen per laboratorium, meetmethode, geslacht en leeftijd; algemeen gebruikte grenswaarden ontbreken.
- Bij vrouwen maakt hormonale anticonceptie de beoordeling van mannelijke hormonen onbetrouwbaar.
Voor wie
Voor wie is de test zinvol?
Zinvol voor
Zinvol in beperkte situaties: bij vrouwen met overbeharing, acne of haaruitval samen met andere tekenen van te veel mannelijk hormoon, als aanvulling op testosteron en SHBG, en bij een gerichte vraag van een specialist. Niet zinvol om erfelijke kaalheid vast te stellen of te voorspellen, en ook niet om te bepalen of een middel tegen haaruitval zal aanslaan: de diagnose wordt gesteld op het patroon van het haarverlies. Voor mannen zonder klachten heeft de bepaling geen waarde.
Hoe vaak komt het voor?
Erfelijke haaruitval is heel gewoon: van de mensen van 70 jaar heeft ongeveer 8 op de 10 mannen en 3 op de 10 vrouwen er last van. Ongeveer 5 op de 100 vrouwen heeft overbeharing; meestal is de hoeveelheid mannelijk hormoon dan normaal en is de huid er gevoeliger voor. Hoe vaak een afwijkend DHT de oorzaak van klachten is, is niet in Nederlandse cijfers vastgelegd.
Thuisarts.nl (Ik word kaal, man en vrouw; Te veel haargroei) en Maastricht UMC+, afdeling Endocrinologie
Nadelen en risico's
- Een DHT-uitslag kan ten onrechte als verklaring voor haaruitval worden gezien en leiden tot middelen die niet helpen, of tot gebruik van finasteride zonder goede afweging van de bijwerkingen.
- Een licht afwijkende waarde zonder klachten kan onnodige zorgen en onnodig vervolgonderzoek geven.
Onderbouwing
Bronnen
Deze uitleg is gebaseerd op Nederlandse richtlijnen en onafhankelijke informatie. Het is algemene informatie en geen diagnose. Bespreek een afwijkende uitslag met je huisarts.
Meer over risico's en uitslagen