Uitleg

hCG: wat wordt er gemeten?

hCG (humaan choriongonadotrofine) wordt gemaakt door de moederkoek (placenta) van een zwangere vrouw. In het begin van een normale zwangerschap verdubbelt de hoeveelheid in het bloed ongeveer elke twee tot drie dagen. Rond de tiende week na de laatste menstruatie is de waarde het hoogst en daarna daalt hij langzaam; enkele weken na de bevalling is hCG niet meer meetbaar. Anders dan een zwangerschapstest uit de winkel geeft deze bloedtest een getal, zodat bij herhaling te zien is of de waarde stijgt of daalt.

Wat kan het signaleren?

Zwangerschap
Het verloop van een vroege zwangerschap bij bloedverlies of buikpijn: een te langzaam stijgend hCG kan passen bij een (dreigende) miskraam of een zwangerschap buiten de baarmoeder
Achtergebleven zwangerschapsweefsel na een miskraam, als het hCG niet daalt
Zelden: een molazwangerschap (een niet-levensvatbare zwangerschap waarbij het weefsel van de moederkoek woekert) of een gezwel dat hCG maakt

Uitslag

Wat betekent de uitslag?

hCG te hoog

Bij een vrouw in de vruchtbare leeftijd betekent een verhoogd hCG bijna altijd een zwangerschap. Eén waarde zegt niet of de zwangerschap goed verloopt of in de baarmoeder zit; daarvoor zijn een herhaalmeting na enkele dagen en een echo nodig. Na een miskraam of bevalling blijft hCG nog enkele weken meetbaar, en hCG-injecties (bij een vruchtbaarheidsbehandeling of als middel bij anabolengebruik) geven ook een verhoogde waarde. Na de overgang kan een licht verhoogde waarde voorkomen zonder zwangerschap, doordat de hypofyse een beetje hCG maakt. Zelden: een sterk of aanhoudend verhoogde waarde past bij een molazwangerschap, of bij een man of niet-zwangere vrouw bij een gezwel van zaadbal of eierstok.

hCG te laag

Een niet-meetbaar hCG betekent meestal dat je niet zwanger bent. Heel vroeg na de bevruchting kan de waarde nog te laag zijn om een zwangerschap aan te tonen; een herhaling na enkele dagen geeft dan duidelijkheid. In een vroege zwangerschap past een waarde die te langzaam stijgt, gelijk blijft of daalt bij een (dreigende) miskraam of een zwangerschap buiten de baarmoeder. Na een miskraam is een dalend hCG juist normaal.

Bij een afwijkende uitslag

Bij een positieve uitslag zonder klachten volgt het gebruikelijke eerste contact met de verloskundige. Bij bloedverlies of buikpijn in een vroege zwangerschap herhaalt de huisarts of gynaecoloog het hCG na enkele dagen en laat een echo maken. Bij een verhoogd hCG bij een man of een niet-zwangere vrouw wordt de meting eerst herhaald en volgt bij een bevestigde uitslag verwijzing naar een specialist.

Betrouwbaarheid

Hoe betrouwbaar is de test?

Als test op zwangerschap is hCG in bloed betrouwbaar, mits niet te vroeg na de bevruchting gemeten. Over het verloop van een vroege zwangerschap zegt één waarde weinig: volgens de NVKC kijken artsen naar de stijging tussen metingen, en in de praktijk altijd samen met een echo. Bij mannen en niet-zwangere vrouwen heeft een licht verhoogde waarde vaak geen ziekte als oorzaak en wordt die eerst herhaald. Buiten een (mogelijke) zwangerschap zegt de uitslag bij mensen zonder klachten weinig.

Wat kan de uitslag beïnvloeden?

Tijdstip: te vroeg na de bevruchting kan de waarde nog onder de meetgrens liggen.
Meetmethoden en referentiewaarden verschillen per laboratorium; vergelijk opeenvolgende metingen bij voorkeur uit hetzelfde laboratorium.
hCG-injecties bij een vruchtbaarheidsbehandeling of anabolengebruik geven een tijdelijk verhoogde waarde.
Na de overgang kan een licht verhoogde waarde voorkomen zonder zwangerschap; zeldzame storende antistoffen in het bloed en biotinesupplementen kunnen de meting verstoren.

Voorbereiding

Slik je biotine (vitamine B8, vaak in haar- en nagelsupplementen)? Stop daar minstens 2 dagen voor de afname mee, bij een hoge dosis 4 dagen.

Voor wie

Voor wie is de test zinvol?

Zinvol voor

Zinvol voor vrouwen die willen weten of ze zwanger zijn, en in een vroege zwangerschap met bloedverlies of buikpijn om samen met de verloskundige of huisarts het verloop te volgen. Ook bruikbaar na een miskraam om te zien of het hCG daalt. Bij hevige buikpijn, duizeligheid of veel bloedverlies in een (mogelijke) zwangerschap is een bloedtest niet de juiste eerste stap: dan is direct contact met de huisarts, verloskundige of huisartsenpost nodig. Niet zinvol voor mannen of niet-zwangere vrouwen zonder klachten.

Hoe vaak komt het voor?

Ongeveer 1 op de 10 zwangerschappen eindigt in een miskraam. Minder dan 1 op de 100 zwangerschappen groeit buiten de baarmoeder. Een molazwangerschap of een gezwel dat hCG maakt is zeldzaam.

Thuisarts.nl (Miskraam; Zwangerschap buiten je baarmoeder)

Nadelen en risico's

Een licht verhoogde waarde bij een man of niet-zwangere vrouw, bijvoorbeeld na de overgang of door storende antistoffen, kan tot onnodige ongerustheid en vervolgonderzoek leiden.
Eén waarde in een vroege zwangerschap kan ten onrechte geruststellen of ongerust maken; alleen het verloop en een echo zeggen iets over hoe de zwangerschap zich ontwikkelt.

Laten testen

hCG laten testen

hCG zit in deze onderzoeken. Je bestelt online en laat het bloed afnemen op een priklocatie of neemt het monster thuis af.

Bloedafname
hCG
hCG; zwangerschap, hormoon
€ 32,00

Onderbouwing

Bronnen

Deze uitleg is gebaseerd op Nederlandse richtlijnen en onafhankelijke informatie. Het is algemene informatie en geen diagnose. Bespreek een afwijkende uitslag met je huisarts.

Meer over risico's en uitslagen

Meer uitleg

Andere analyses: Hormonen

Alle analyses