Uitleg

Inhalatiescreen (allergie): wat wordt er gemeten?

De test meet in één keer IgE-antistoffen tegen een vaste mix van 8 allergenen die je inademt: huisstofmijt (Dermatophagoides pteronyssinus), huidschilfers van kat en hond, pollen van timotheegras, rogge, berk en bijvoet, en de schimmel Cladosporium herbarum. IgE is het type antistof dat bij een allergische reactie mestcellen aanzet tot het afgeven van histamine; het lichaam maakt die antistoffen pas nadat het eerder met een allergeen in aanraking is geweest, en dat heet sensibilisatie. Omdat de 8 allergenen samen worden getest, geeft de uitslag één getal en het oordeel positief of negatief, maar niet tegen welk allergeen de antistoffen gericht zijn. De mix dekt niet alle inhalatieallergenen: onder andere andere schimmels zoals Alternaria, paard, konijn en knaagdieren, en pollen van els, hazelaar, eik of weegbree zitten er niet in.

Wat kan het signaleren?

Sensibilisatie voor ten minste één van de 8 geteste inhalatieallergenen: het lichaam heeft IgE-antistoffen tegen een of meer ervan aangemaakt
Een eerste aanwijzing of klachten van neus, ogen of luchtwegen een allergische oorzaak kunnen hebben

Uitslag

Wat betekent de uitslag?

Positieve uitslag

Een positieve uitslag betekent dat je IgE-antistoffen hebt tegen ten minste één van de allergenen in het mengsel: sensibilisatie. Dat is niet hetzelfde als een allergie, en de test zegt niet tegen welk allergeen de antistoffen gericht zijn. Bij klachten als niezen, een verstopte of loopneus, jeukende ogen of benauwdheid past een positieve uitslag bij een allergische oorzaak; welk allergeen het is, blijkt pas uit een test op losse allergenen, gekozen op basis van wanneer en waar de klachten optreden. Bij mensen zonder klachten betekent een positieve uitslag alleen dat de antistoffen er zijn; er volgt dan geen behandeling.

Negatieve uitslag

Een negatieve uitslag betekent dat er geen IgE-antistoffen tegen de geteste allergenen zijn gevonden. Een allergie voor de huisstofmijt, huisdieren, pollen of schimmel uit het mengsel is dan minder waarschijnlijk. De test sluit niet alles uit: een allergie voor een allergeen dat niet in het mengsel zit, zoals paard, knaagdieren, de schimmel Alternaria of pollen van els en hazelaar, wordt gemist, en voedselallergie wordt met deze test niet onderzocht. Klachten van neus en ogen kunnen ook een niet-allergische oorzaak hebben, zoals prikkels door rook en geuren of een chronische bijholteontsteking.

Bij een afwijkende uitslag

Bij een positieve uitslag kijkt de huisarts naar het verhaal: wanneer en waar de klachten optreden. Zo nodig volgt een IgE-test op losse allergenen om te bepalen welk allergeen het is, met daarna adviezen om het contact ermee te beperken en eventueel medicijnen voor neus of ogen. Bij klachten die daarmee niet onder controle komen of bij astma kan verwijzing naar een kno-arts, longarts of allergoloog volgen.

Betrouwbaarheid

Hoe betrouwbaar is de test?

Een positieve IgE-uitslag toont sensibilisatie aan, geen allergie: hij zegt alleen dat er antistoffen zijn, niet dat je er klachten van krijgt. De FMS-richtlijn Allergie van de bovenste luchtwegen raadt aan een IgE-test op losse allergenen te kiezen op basis van het verhaal over de klachten; in een mengsel worden meer allergenen tegelijk getest, waardoor een lage sensibilisatie zonder klinische betekenis de uitslag eerder positief kan maken. De mengseltest is daarom vooral een eerste stap: een negatieve uitslag maakt een allergie voor de geteste inhalatieallergenen minder waarschijnlijk, een positieve uitslag vraagt om een vervolgtest op losse allergenen.

Wat kan de uitslag beïnvloeden?

Sensibilisatie zonder klachten komt veel voor; de uitslag is alleen te duiden samen met het verhaal over de klachten.
De test zegt niet welk allergeen de oorzaak is; daarvoor is een test op losse allergenen nodig.
Allergenen die niet in het mengsel zitten en voedselallergenen worden niet onderzocht.
Laboratoria gebruiken verschillende mengsels, meetmethoden en afkapwaarden; uitslagen van verschillende labs zijn niet één op één te vergelijken.

Voor wie

Voor wie is de test zinvol?

Zinvol voor

Zinvol bij klachten van neus, ogen of luchtwegen waarvan je wilt weten of er een allergie achter kan zitten, zoals niezen, een verstopte of loopneus, jeukende of tranende ogen of benauwdheid, die terugkomen in een bepaald seizoen, binnenshuis of bij dieren. Heb je al een duidelijk vermoeden, bijvoorbeeld klachten alleen in het voorjaar of alleen bij een kat, dan zegt een test op dat losse allergeen meer. Bij mensen zonder klachten voegt de test niets toe: sensibilisatie zonder klachten is geen ziekte en wordt niet behandeld.

Hoe vaak komt het voor?

Allergie voor stoffen in de lucht, zoals pollen (hooikoorts), huisstofmijt en huisdieren, komt in Nederland veel voor. Sensibilisatie komt nog vaker voor dan de allergie zelf: een deel van de mensen met antistoffen heeft er geen last van. Allergische neusklachten gaan geregeld samen met astma of eczeem.

Thuisarts.nl en FMS-richtlijn Allergie van de bovenste luchtwegen; er is geen Nederlands prevalentiecijfer gecontroleerd

Nadelen en risico's

Een positieve uitslag zonder klachten kan leiden tot onnodige maatregelen, zoals het wegdoen van een huisdier of het vervangen van beddengoed, terwijl sensibilisatie zonder klachten niet behandeld hoeft te worden.
Een negatieve uitslag kan onterecht geruststellen als de klachten komen door een allergeen dat niet in het mengsel zit.

Laten testen