Uitleg

Knaagdierenmengsel (allergie): wat wordt er gemeten?

De test meet in één keer IgE-antistoffen tegen een vaste mix van allergenen van 5 kleine zoogdieren: cavia, konijn, hamster, rat en muis. Bij cavia, konijn en hamster gaat het om huidschilfers; bij rat en muis bevat de mix ook eiwitten uit urine en bloed, omdat deze dieren een groot deel van hun allergenen via de urine verspreiden. Het konijn is biologisch geen knaagdier, maar zit wel in deze mix. IgE is het type antistof dat bij een allergische reactie mestcellen aanzet tot het afgeven van histamine; het lichaam maakt die antistoffen pas nadat het eerder met een allergeen in aanraking is geweest, en dat heet sensibilisatie. Omdat de 5 dieren samen worden getest, geeft de uitslag één getal en het oordeel positief of negatief, maar niet tegen welk dier de antistoffen gericht zijn.

Wat kan het signaleren?

Sensibilisatie voor ten minste één van de 5 dieren in de mix: het lichaam heeft IgE-antistoffen tegen allergenen van een of meer ervan aangemaakt
Een aanwijzing of klachten bij het verzorgen van of werken met knaagdieren of konijnen een allergische oorzaak kunnen hebben

Uitslag

Wat betekent de uitslag?

Positieve uitslag

Een positieve uitslag betekent dat je IgE-antistoffen hebt tegen allergenen van ten minste één van de dieren in de mix: sensibilisatie. Dat is niet hetzelfde als een allergie, en de test zegt niet tegen welk dier de antistoffen gericht zijn. Bij mensen die klachten krijgen bij het verzorgen van een cavia, konijn of hamster, of bij werk met ratten of muizen, bijvoorbeeld in een laboratorium of dierenwinkel, past een positieve uitslag bij een allergie voor deze dieren. Klachten die erbij passen zijn niezen, een verstopte of loopneus, jeukende of tranende ogen, huiduitslag of benauwdheid. Bij mensen zonder zulke klachten betekent een positieve uitslag alleen dat de antistoffen er zijn; er volgt dan geen behandeling.

Negatieve uitslag

Een negatieve uitslag betekent dat er geen IgE-antistoffen tegen de 5 dieren zijn gevonden. Een allergie voor deze dieren die via IgE loopt, is dan een stuk minder waarschijnlijk. Een allergie voor dieren die niet in de mix zitten, zoals kat, hond, paard, gerbil, chinchilla of vogels, wordt gemist. Klachten bij het verzorgen van dieren kunnen ook komen door huisstofmijt, door schimmels in hooi of strooisel, of door prikkels als stof en geuren.

Bij een afwijkende uitslag

De huisarts kijkt vooral naar het verhaal: bij welk dier en in welke situatie de klachten optreden, en zo nodig volgt een test op losse dieren om te bepalen welk dier het is. Bij een allergie is het belangrijkste advies het contact met dat dier te beperken; bij klachten door werk kan de bedrijfsarts meekijken naar maatregelen op het werk. Bij klachten die met medicijnen niet onder controle komen of bij astma kan verwijzing naar een longarts of allergoloog volgen.

Betrouwbaarheid

Hoe betrouwbaar is de test?

Een positieve IgE-uitslag toont sensibilisatie aan, geen allergie: hij zegt alleen dat er antistoffen zijn, niet dat je er klachten van krijgt. De FMS-richtlijn Allergie van de bovenste luchtwegen raadt aan een IgE-test op losse allergenen te kiezen op basis van het verhaal over de klachten; in een mengsel worden meer allergenen tegelijk getest, waardoor een lage sensibilisatie zonder klinische betekenis de uitslag eerder positief kan maken. Bij deze dieren is het verhaal vaak duidelijk, omdat de klachten optreden bij contact met een bepaald dier of tijdens het werk. Het mengsel is vooral een eerste stap: een negatieve uitslag maakt een allergie voor deze dieren minder waarschijnlijk, een positieve uitslag kan met een test op losse dieren verder worden uitgezocht.

Wat kan de uitslag beïnvloeden?

Sensibilisatie zonder klachten komt veel voor; de uitslag is alleen te duiden samen met het verhaal over de klachten.
De test zegt niet op welk dier je reageert; daarvoor is een test op losse dieren nodig.
Kat, hond, paard, vogels en andere kleine huisdieren zoals gerbil en chinchilla worden niet onderzocht.
Laboratoria gebruiken verschillende mengsels, meetmethoden en afkapwaarden; uitslagen van verschillende labs zijn niet één op één te vergelijken.

Voor wie

Voor wie is de test zinvol?

Zinvol voor

Zinvol bij klachten die optreden bij contact met cavia's, konijnen, hamsters, ratten of muizen: thuis bij een huisdier, of tijdens werk in een laboratorium, dierenwinkel, dierenartsenpraktijk of kinderboerderij. Is het duidelijk om welk dier het gaat, dan zegt een test op dat losse dier meer. Bij mensen zonder zulke klachten voegt de test niets toe: sensibilisatie zonder klachten is geen ziekte en wordt niet behandeld.

Hoe vaak komt het voor?

Allergie voor knaagdieren en konijnen komt voor bij mensen die deze dieren als huisdier houden, en vaker bij mensen die er beroepsmatig mee werken, zoals met proefdieren in een laboratorium. De FMS-richtlijn Werkgerelateerd astma noemt dierlijke eiwitten bij de allergenen die astma door werk kunnen veroorzaken. Sensibilisatie komt vaker voor dan de allergie zelf.

FMS-richtlijn Werkgerelateerd astma; er is geen Nederlands prevalentiecijfer gecontroleerd

Nadelen en risico's

Een positieve uitslag zonder klachten kan leiden tot het onnodig wegdoen van een huisdier, terwijl sensibilisatie zonder klachten niet behandeld hoeft te worden.
Een negatieve uitslag kan onterecht geruststellen als de klachten komen door een dier dat niet in de mix zit.

Laten testen