Uitleg

Kruidenpollenmengsel (allergie): wat wordt er gemeten?

De test meet in één keer IgE-antistoffen tegen een vaste mix van pollen van 5 kruiden die in Nederland veel in bermen, op braakliggend terrein en in tuinen groeien: bijvoet, smalle weegbree, melganzenvoet, echte guldenroede en grote brandnetel. IgE is het type antistof dat bij een allergische reactie mestcellen aanzet tot het afgeven van histamine; het lichaam maakt die antistoffen pas nadat het eerder met een allergeen in aanraking is geweest, en dat heet sensibilisatie. Omdat de 5 kruiden samen worden getest, geeft de uitslag één getal en het oordeel positief of negatief, maar niet tegen welk kruid de antistoffen gericht zijn. Ambrosia zit niet in de mix.

Wat kan het signaleren?

Sensibilisatie voor kruidpollen: het lichaam heeft IgE-antistoffen aangemaakt tegen pollen van ten minste één van de 5 kruiden in de mix
Een aanwijzing of klachten van neus, ogen of luchtwegen in de zomer en nazomer door kruidpollen kunnen komen

Uitslag

Wat betekent de uitslag?

Positieve uitslag

Een positieve uitslag betekent dat je IgE-antistoffen hebt tegen pollen van ten minste één van de kruiden in de mix: sensibilisatie. Dat is niet hetzelfde als een allergie, en de test zegt niet tegen welk kruid de antistoffen gericht zijn. Bij klachten als niezen, een verstopte of loopneus, jeukende of tranende ogen of benauwdheid in de zomer en nazomer past een positieve uitslag bij hooikoorts door kruidpollen; volgens het Longfonds geven kruiden zoals bijvoet en ambrosia klachten van juli tot september. Bij mensen zonder zulke klachten betekent een positieve uitslag alleen dat de antistoffen er zijn; er volgt dan geen behandeling.

Negatieve uitslag

Een negatieve uitslag betekent dat er geen IgE-antistoffen tegen pollen van de 5 kruiden zijn gevonden. Hooikoorts door deze kruiden is dan een stuk minder waarschijnlijk. Een allergie voor ambrosia wordt met deze mix niet onderzocht. Klachten in de nazomer kunnen ook door graspollen aan het einde van het seizoen of door schimmelsporen komen, en neusklachten kunnen ook een niet-allergische oorzaak hebben.

Bij een afwijkende uitslag

De huisarts kijkt vooral naar het verhaal: in welke maanden en waar de klachten optreden. Bij een positieve uitslag met passende klachten volgen adviezen om minder met pollen in contact te komen, zoals ramen dicht op droge, zonnige dagen, en zo nodig medicijnen voor neus en ogen. Een test op losse kruidpollen kan laten zien om welk kruid het gaat; bij veel klachten ondanks medicijnen kan een allergoloog of kno-arts immuuntherapie bespreken.

Betrouwbaarheid

Hoe betrouwbaar is de test?

Een positieve IgE-uitslag toont sensibilisatie aan, geen allergie: hij zegt alleen dat er antistoffen zijn, niet dat je er klachten van krijgt. De FMS-richtlijn Allergie van de bovenste luchtwegen raadt aan een IgE-test op losse allergenen te kiezen op basis van het verhaal over de klachten; in een mengsel worden meer allergenen tegelijk getest, waardoor een lage sensibilisatie zonder klinische betekenis de uitslag eerder positief kan maken. Bij kruidpollen overlapt het seizoen in de zomer met dat van grassen, zodat het seizoen alleen niet altijd zegt welk allergeen de klachten geeft. Het mengsel is vooral een eerste stap: een negatieve uitslag maakt hooikoorts door deze kruiden minder waarschijnlijk, een positieve uitslag kan met een test op losse kruidpollen verder worden uitgezocht.

Wat kan de uitslag beïnvloeden?

Sensibilisatie zonder klachten komt veel voor; de uitslag is alleen te duiden samen met het verhaal over de klachten.
De test zegt niet op welk kruid je reageert; daarvoor is een test op losse kruidpollen nodig.
Ambrosia en andere kruiden buiten de mix worden niet gemeten, al kunnen antistoffen tegen verwante kruiden kruisreageren.
Laboratoria gebruiken verschillende mengsels, meetmethoden en afkapwaarden; uitslagen van verschillende labs zijn niet één op één te vergelijken.

Voor wie

Voor wie is de test zinvol?

Zinvol voor

Zinvol bij klachten van neus, ogen of luchtwegen die elk jaar terugkomen in de zomer en nazomer, tot in september, vooral buiten. Beginnen de klachten al in het voorjaar of vooral in mei en juni, dan zegt een test op boom- of graspollen meer. Bij mensen zonder zulke klachten voegt de test niets toe: sensibilisatie zonder klachten is geen ziekte en wordt niet behandeld.

Hoe vaak komt het voor?

Hooikoorts komt veel voor en begint vaak al op jonge leeftijd. Allergie voor kruidpollen komt minder vaak voor dan allergie voor gras- of boompollen; volgens het Longfonds geven kruiden klachten van juli tot september. Sensibilisatie komt vaker voor dan de allergie zelf.

Longfonds; er is geen Nederlands prevalentiecijfer gecontroleerd

Nadelen en risico's

Een positieve uitslag zonder klachten kan onnodige ongerustheid of onnodige maatregelen geven, terwijl sensibilisatie zonder klachten niet behandeld hoeft te worden.
Een negatieve uitslag sluit klachten in de nazomer door ambrosia, graspollen of schimmels niet uit.

Laten testen