Hormonen · Bloed

LH

Hypofysehormoon dat de eisprong opwekt en bij mannen de testosteronaanmaak aanstuurt; beoordeeld samen met FSH.

In het kort

Gemeten in bloed
In 9 onderzoeken
Let op de voorbereiding

Uitleg

LH: wat wordt er gemeten?

LH (luteïniserend hormoon) komt uit de hypofyse. Bij vrouwen stijgt het halverwege de cyclus kortdurend sterk, wat de eisprong op gang brengt; daarna stuurt het de aanmaak van progesteron aan. Bij mannen zet LH de zaadballen aan tot het maken van testosteron. Net als FSH stijgt LH als de geslachtsklieren minder werken en daalt het als de aansturing vanuit de hersenen hapert.

Wat kan het signaleren?

Oorzaak van een laag testosteron bij mannen: hoog LH wijst op de zaadballen, laag LH op de hypofyse of op onderdrukking door anabole steroïden
Polycysteus-ovariumsyndroom (PCOS): LH is daarbij vaak verhoogd ten opzichte van FSH
Verstoorde aansturing bij een uitblijvende menstruatie: ondergewicht, stress, zwaar sporten, hypofyseaandoening
Uitval van de eierstokken of zaadballen (samen met FSH)

Uitslag

Wat betekent de uitslag?

LH te hoog

Bij vrouwen is een hoge waarde rond de eisprong normaal; buiten die dagen past een verhoogd LH bij PCOS, vaak met een onregelmatige cyclus, acne en overbeharing, of bij een verminderde werking van de eierstokken zoals in de overgang. Bij mannen wijst een verhoogd LH met een laag testosteron erop dat de zaadballen zelf minder maken, bijvoorbeeld na een bofontsteking, chemotherapie, bestraling of bij het syndroom van Klinefelter. Een verhoogd LH met een normaal testosteron kan een vroeg teken zijn van een verminderde werking van de zaadballen op hogere leeftijd.

LH te laag

Een laag LH is normaal bij pilgebruik, zwangerschap, borstvoeding en voor de puberteit. Bij mannen met een laag testosteron wijst een laag of laag-normaal LH op een oorzaak in de hypofyse of hypothalamus, of op onderdrukking door anabole steroïden, testosteronbehandeling of opioïden; na het stoppen van steroïden kan het herstel maanden duren. Bij vrouwen met een uitblijvende menstruatie past een laag LH bij ondergewicht, een eetstoornis, zware training, stress of een hypofyseaandoening. Een lage waarde op zichzelf, zonder klachten en zonder de andere hormonen, zegt weinig.

Bij een afwijkende uitslag

De huisarts beoordeelt LH samen met FSH, oestradiol of testosteron en de cyclusdag en herhaalt een afwijkende waarde meestal na enkele weken. Bij een vermoeden van PCOS volgt vaak een echo; bij een hypofyseoorzaak of een aandoening van de zaadballen verwijzing naar een gynaecoloog, uroloog of internist-endocrinoloog.

Betrouwbaarheid

Hoe betrouwbaar is de test?

LH wordt vrijwel nooit alleen beoordeeld, maar samen met FSH en oestradiol of testosteron; dan helpt het om de oorzaak van een afwijking te lokaliseren. Voor het vaststellen van de overgang is LH volgens de NVKC ongeschikt (FSH zegt dan meer) en in de overgang wisselen de hormoonwaarden te sterk om de overgang met een bloedtest vast te stellen. Voor de diagnose PCOS is een verhoogde LH/FSH-verhouding geen criterium: de diagnose berust op de cyclus, kenmerken van te veel mannelijk hormoon en een echo.

Wat kan de uitslag beïnvloeden?

Bij vrouwen bepaalt de cyclusdag de uitslag: standaardafname is dag 2 tot 5; rond de eisprong is LH kortdurend vele malen hoger.
De pil, hormoontherapie, zwangerschap en borstvoeding onderdrukken LH.
Anabole steroïden, testosteron, opioïden en ernstige ziekte of ondervoeding verlagen LH; biotinesupplementen kunnen de meting verstoren.
LH wordt in pulsen afgegeven, waardoor twee metingen op één dag kunnen verschillen.

Voorbereiding

Heb je een menstruatiecyclus? Laat je bloed dan afnemen op dag 2 tot 5 van je cyclus (dag 1 is de eerste dag van je menstruatie). Zonder cyclus, bij pilgebruik of na de overgang maakt de dag niet uit.
Slik je biotine (vitamine B8, vaak in haar- en nagelsupplementen)? Stop daar minstens 2 dagen voor de afname mee, bij een hoge dosis 4 dagen.

Voor wie

Voor wie is de test zinvol?

Zinvol voor

Zinvol samen met FSH bij mannen met een herhaald laag testosteron om de oorzaak te lokaliseren, na het stoppen van anabole steroïden om het herstel te volgen, en bij vrouwen met een uitblijvende of onregelmatige menstruatie of een vermoeden van PCOS. Niet zinvol om de overgang vast te stellen en niet als losse test bij een kinderwens. Bij pilgebruik is de uitslag niet te duiden.

Hoe vaak komt het voor?

PCOS komt bij ongeveer 5 tot 10 op de 100 vrouwen in de vruchtbare leeftijd voor en is de meest voorkomende oorzaak van een onregelmatige cyclus. Een testosterontekort door de zaadballen of de hypofyse komt naar schatting bij enkele procenten van de mannen boven de 40 voor; onderdrukking door anabole steroïden is bij krachtsporters een veel voorkomende, meestal tijdelijke oorzaak van een laag LH.

NHG-Standaard Amenorroe en NVE-leidraad Hypogonadisme bij de volwassen man

Nadelen en risico's

Zonder cyclusdag kan een normale piek rond de eisprong als 'te hoog' worden gelezen; een verhoogd LH bewijst PCOS niet.

Laten testen

LH laten testen

LH zit in deze onderzoeken. Je bestelt online en laat het bloed afnemen op een priklocatie of neemt het monster thuis af.

Bloedafname
Luteïniserend hormoon (LH)
LH als marker voor hypofysefunctie en vruchtbaarheid.
€ 32,00
Bloedafname
Bodybuilder test
Panel voor kracht en spieropbouw; hormonen, lever en spieren.
€ 134,00
Vingerprik
Luteïniserend hormoon (LH) – vingerprik
LH voor ovulatie en testisfunctie; ook bij sport of TRT‑monitoring.
€ 32,00
Bloedafname
Testosteron Replacement Therapie (TRT)
Testosteron, LH, FSH, Oestradiol, Prolactine, leverfunctie en bloedwaarden. Voor mannen met laag testosteron of TRT-monitoring.
€ 175,00
Bloedafname
Hormoon Herstel (Na Steroïden)
Testosteron, vrij testosteron, SHBG, LH, FSH, oestradiol, TSH, leverfunctie en lipidenprofiel. Voor herstel na anabole steroïden gebruik.
€ 325,00
Bloedafname
Hormonen Vrouw
Oestradiol, FSH, LH, prolactine en progesteron. Voor vrouwen met onvruchtbaarheid, menstruatiestoornissen of overgangsklachten.
€ 179,00
Bloedafname
Uitgebreid: Testosteron Replacement Therapie (TRT)
Testosteron, LH, FSH, oestradiol, prolactine, bloedwaarden, complete leverfunctie, nierfunctie en lipidenprofiel.
€ 235,00
Bloedafname
Aanvullend: Testosteron Replacement Therapie (TRT)
Complete hormonale analyse met testosteron, DHEA-S, schildklier, bloedbeeld, leverfunctie, nierfunctie, lipiden, glucose, HbA1c, insuline, hs-CRP, vitamine D en ferritine.
€ 335,00
Bloedafname
Whoop (Advanced Labs)
Uitgebreid onderzoek die direct integreert met je WHOOP wearable voor optimale prestaties en herstel.
€ 385,00

Hoe betrouwbaar is de test?

LH